ĐẠI TÁ HỨA HÒA HƯNG – NGUYÊN MẪU CỦA “ANH BA HƯNG”

Ông sinh năm 1927, trong một gia đình nông dân ở Bạc Liêu. Tuổi thơ của ông gắn với cuộc sống lao động nghèo khó. Ông chỉ học hết lớp 3 trường làng rồi phải nghỉ học vì gia đình không có điều kiện. Năm 18 tuổi, ông tham gia Việt Minh.

Những năm cuối thập niên 1940, chiến tranh lan rộng ở Nam Bộ.

Trong những cánh đồng, những con đường làng và vùng quê sông nước Bạc Liêu, những người dân bình thường đã đứng lên bảo vệ quê hương.

Hứa Hòa Hưng khi ấy còn rất trẻ.

Ông được giao làm Tiểu đội trưởng. Năm 1947, trong một trận đánh quân Pháp do ông chỉ huy tại Bạc Liêu, đơn vị đã lập chiến công, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh của đối phương. Chiến công ấy được ghi nhận và trở thành một trong những thành tích nổi bật của lực lượng địa phương huyện Giá Rai.

Nhưng điều đặc biệt trong câu chuyện về Hứa Hòa Hưng lại đến từ một cuộc gặp gỡ rất tình cờ.

Năm 1950, một đoàn văn công đi qua khu vực đơn vị đóng quân. Nhạc sĩ Trần Kiết Tường muốn tìm hiểu về những người lính tiêu biểu nên hỏi các chiến sĩ trong đơn vị về người đánh giặc giỏi.

Mọi người nhắc đến anh Ba Hưng.

Một người lính xuất thân từ nông dân, giản dị, chân chất nhưng có tinh thần chiến đấu mạnh mẽ.

Nhạc sĩ Trần Kiết Tường đã gặp anh Ba Hưng, nghe ông kể chuyện chiến đấu, chuyện quê hương, chuyện những người lính và những ngày tháng đánh giặc bảo vệ xóm làng.

Từ cuộc gặp gỡ ấy, ca khúc “Anh Ba Hưng” ra đời vào năm 1950. Giai điệu bài hát vui tươi, gần gũi, mang âm hưởng dân gian Nam Bộ và nhanh chóng được nhiều người biết đến.

Hình ảnh người lính trong bài hát không phải một nhân vật tưởng tượng.

Đó là hình ảnh của một người nông dân đã khoác áo lính.

Một người anh.

Một người đồng đội.

Một người chiến sĩ Nam Bộ.

Nhưng khi bài hát trở nên nổi tiếng, Hứa Hòa Hưng lại không công khai mình chính là nguyên mẫu.

Trong hoàn cảnh chiến tranh, việc để lộ danh tính của một chiến sĩ được nhắc đến rộng rãi có thể gây nguy hiểm. Vì vậy, ông lặng lẽ để nhân vật “Anh Ba Hưng” sống trong lời ca, còn mình tiếp tục thực hiện nhiệm vụ. Theo các tư liệu hồi ức, mãi đến khi nghỉ hưu năm 1988, ông mới chính thức nhận mình là nguyên mẫu của nhân vật trong ca khúc.

Đó có lẽ là điều đẹp nhất trong câu chuyện về ông.

Một người được cả Nam Bộ biết đến qua bài hát, nhưng bản thân lại không muốn nói nhiều về mình.

Chiến tranh tiếp tục đưa ông đi qua nhiều cương vị khác nhau. Từ một người lính địa phương, ông từng bước trưởng thành trong quân đội và sau này giữ chức Phó Cục trưởng Cục Hậu cần Mặt trận 479 tại Campuchia.

Thời gian trôi qua.

Người thanh niên năm nào đã trở thành một người lính già.

Những cánh đồng quê hương vẫn xanh.

Những con đường Nam Bộ ngày càng đổi mới.

Tiếng súng năm xưa đã lùi vào quá khứ.

Nhưng mỗi khi giai điệu “Anh Ba Hưng” vang lên, người ta lại nhớ đến một người lính bước ra từ ruộng đồng – một con người bình dị đã trở thành nguyên mẫu của một ca khúc được nhiều thế hệ biết đến.

Ngày 4/5/2016, Đại tá Hứa Hòa Hưng qua đời tại Bệnh viện Chợ Rẫy, hưởng thọ 89 tuổi. Ông được an táng tại Nghĩa trang cán bộ tỉnh Đồng Nai.

Ông đã đi xa.

Nhưng “Anh Ba Hưng” vẫn còn ở lại.

Ở lại trong những câu hát.

Ở lại trong ký ức của những người từng sống qua chiến tranh.

Và ở lại trong câu chuyện của những thế hệ hôm nay khi nhắc về một thời hoa lửa của dân tộc.

Điều đáng nhớ về Đại tá Hứa Hòa Hưng không chỉ là những chiến công.

Đó còn là hình ảnh một người lính xuất thân từ nhân dân, sống giản dị, chiến đấu giữa những năm tháng gian khổ và âm thầm cống hiến.

Từ một người nông dân, ông trở thành người lính.

Từ người lính, ông trở thành cán bộ quân đội.

Và từ một con người bình dị, ông trở thành nguyên mẫu của một hình tượng nghệ thuật sống mãi với thời gian.

“Anh Ba Hưng” trong bài hát có thể là một hình tượng nghệ thuật, nhưng phía sau hình tượng ấy là một con người có thật – Đại tá Hứa Hòa Hưng.

Một con người của một thời hoa lửa.

Một người lính Nam Bộ.

Một người đã dành phần lớn tuổi trẻ của mình cho quê hương, đất nước.

Và câu chuyện ấy nhắc thế hệ hôm nay rằng:

Có những người anh hùng không cần đứng trên bục cao để được nhớ đến.
Chỉ cần những việc họ làm cho quê hương được truyền lại qua năm tháng, họ đã sống mãi trong lòng nhân dân.