Đại tá Lê Bá Uớc (1931-2016) : "Pho sử sống" hay "Linh hồn" của đặc công rừng Sác.

Trong lịch sử lực lượng Đặc công Việt Nam, có những con người đã trở thành biểu tượng không chỉ bởi chiến công vang dội, mà còn bởi trí tuệ, sự mưu lược và sự cống hiến trọn đời cho cách mạng. Đại tá Lê Bá Ước, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 10 Đặc công Rừng Sác, là một trong những huyền thoại ấy. Cuộc đời ông gắn liền với rừng đước, bãi lầy, với những trận đánh táo bạo khiến kẻ thù khiếp sợ – và với những trang sử đặc biệt không thể quên.

1. Từ người chiến sĩ trẻ đến huyền thoại đặc công

Lê Bá Ước sinh năm 1931 tại Quảng Nam. Khi cuộc kháng chiến chống Pháp nổ ra, ông sớm tham gia lực lượng vũ trang, rồi trở thành một trong những cán bộ được đào tạo bài bản, có bản lĩnh và phẩm chất nổi bật của lực lượng đặc công.

Đến thời kỳ chống Mỹ, ông được giao nhiệm vụ xây dựng, tổ chức lực lượng đặc công tại vùng sông nước rộng lớn, hiểm trở nhưng đầy tiềm năng chiến lược: Rừng Sác.

2. “Linh hồn” của Đoàn Đặc công Rừng Sác

Rừng Sác – vùng đất sình lầy, rừng đước rậm rạp, kênh rạch chằng chịt – là nơi địch coi như “vùng trắng”. Nhưng với trí tuệ và bản lĩnh, Lê Bá Ước đã biến nơi đây thành căn cứ đặc công độc đáo nhất chiến tranh Việt Nam.

Những dấu ấn chiến thuật mang tên Lê Bá Ước

• Xây dựng chiến thuật đặc công nước – luồn sâu, tập kích bất ngờ.

Chính ông là người quy tụ, đào luyện và chỉ huy lực lượng đặc công có khả năng tác chiến đặc biệt, làm nên những chiến công khiến báo chí Mỹ phải gọi Rừng Sác là “vùng tử địa của quân Mỹ – ngụy”.

3. Những chiến công vang dội làm chấn động Sài Gòn – Gia Định

Dưới sự chỉ huy của Lê Bá Ước, Đoàn 10 Đặc công Rừng Sác lập nhiều chiến công có giá trị chiến lược:

• Đánh chìm – phá huỷ hàng trăm tàu chiến và tàu vận tải của Mỹ – ngụy

Trong đó có những con tàu trọng tải lớn chở đạn, xăng dầu cho toàn chiến trường.

• Tập kích các kho xăng Nhà Bè, Tân Cảng, cầu Phú Lợi, khu căn cứ hải quân Cát Lái…

Làm tê liệt hệ thống hậu cần – vận tải của địch.

• Đặc biệt: Rừng Sác trở thành “cơn ác mộng” đối với lực lượng hải quân và hậu cần Mỹ, khiến họ phải thay đổi toàn bộ chiến thuật bảo vệ tuyến đường sông Sài Gòn.

Mỗi trận đánh đều gắn với sự táo bạo, chính xác và mưu trí – điều mà chiến sĩ gọi là “đòn đánh của anh Ước”.

4. “Pho sử sống” – nhà nghiên cứu và lưu giữ ký ức chiến tranh

Sau ngày đất nước thống nhất, Đại tá Lê Bá Ước dành nhiều thời gian để nghiên cứu, ghi chép và phục dựng lịch sử của lực lượng Đặc công Rừng Sác.

Ông:

• Sưu tầm tư liệu, bản đồ, nhật ký, sơ đồ chiến đấu.

Nhờ sự tỉ mỉ, trí nhớ phi thường và tinh thần trách nhiệm, ông được gọi bằng hai danh xưng đầy kính trọng:
“Pho sử sống” và “Người giữ hồn Rừng Sác”.

5. Nhà chỉ huy mẫu mực – người anh cả của đặc công

Không chỉ giỏi chiến đấu, ông còn được biết đến là người lãnh đạo giàu tình nghĩa:

• Luôn che chở, dìu dắt chiến sĩ trẻ.

Nhiều cựu chiến binh Rừng Sác xúc động nói:
“Nếu không có anh Lê Bá Ước, sẽ không còn nhiều ký ức Rừng Sác trọn vẹn như hôm nay.”

6. Một đời tận hiến và sự ra đi để lại nhiều tiếc thương

Đại tá Lê Bá Ước qua đời năm 2016, hưởng thọ 85 tuổi.
Sự ra đi của ông là mất mát lớn đối với lực lượng Đặc công, đối với những người từng chiến đấu tại vùng Rừng Sác gian khổ.

Nhưng tên tuổi và di sản của ông – cả trong chiến đấu lẫn trong bảo tồn lịch sử – sẽ còn mãi với thời gian.

7. Người viết nên trang sử đặc biệt của đặc công Việt Nam

Cuộc đời và sự nghiệp Đại tá Lê Bá Ước là biểu tượng của:

• Trí dũng của người lính đặc công

Ông xứng đáng là một trong những huyền thoại lớn nhất của chiến tranh nhân dân Việt Nam.