Đại tá Lê Văn Lan - Cuộc hành quân thần tốc trên Đường 7
Đại tá Lê Văn Lan là nguyên Phó Sư đoàn trưởng Sư đoàn 320 (Đại đoàn Đồng Bằng). Trong Chiến dịch Tây Nguyên năm 1975, khi là chiến sĩ Đại đội 3, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 48, ông trực tiếp tham gia cuộc hành quân thần tốc truy kích quân địch rút chạy trên Đường 7, đánh chiếm Cheo Reo, Phú Bổn và chặn đứng cuộc tháo chạy chiến lược của Quân đoàn II quân đội Sài Gòn. Những ký ức về những ngày tháng Ba lịch sử ấy luôn in đậm trong tâm trí ông như dấu mốc không thể nào quên.
Đã nhiều lần trở lại Gia Lai.
Mỗi lần đi qua đèo Tô Na, cầu Sông Bờ hay vùng đất Ayun Pa hôm nay, Đại tá Lê Văn Lan đều dừng lại rất lâu.
Ông bảo:
"Nơi này từng là biển lửa."
Tháng Ba năm 1975.
Sau thắng lợi mở màn ở Buôn Ma Thuột, quân đội Sài Gòn bất ngờ ra lệnh rút toàn bộ lực lượng khỏi Tây Nguyên theo Đường số 7.
Đó là một quyết định mà phía ta nhanh chóng nắm bắt.
Bộ Tư lệnh Chiến dịch Tây Nguyên lập tức giao cho Sư đoàn 320 nhiệm vụ thần tốc truy kích, chặn đánh và tiêu diệt toàn bộ đội quân đang tháo chạy.
Đêm 16 tháng 3 năm 1975.
Lệnh hành quân được truyền xuống đơn vị.
Lúc ấy, Lê Văn Lan là chiến sĩ Đại đội 3, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 48.
Ông nhớ như in khoảnh khắc ấy.
Đơn vị đang làm đường tại Thuần Mẫn thì nhận lệnh lên đường ngay.
Không ai kịp nghỉ.
Không ai hỏi sẽ đi bao xa.
Chỉ biết một điều:
"Phải đến trước quân địch."
Cuộc hành quân diễn ra trong đêm tối.
Đường rừng gập ghềnh.
Dốc cao.
Suối sâu.
Có đoạn không có đường.
Bộ đội phải vừa đi vừa mở lối.
Ba lô nặng trĩu.
Súng đạn đeo kín người.
Nhiều chiến sĩ bị bỏng rộp bàn chân.
Máu thấm cả dép cao su.
Nhưng không một ai dừng bước.
Đại tá Lê Văn Lan sau này nhớ lại:
"Chúng tôi chạy đua với xe cơ giới của địch. Chỉ cần chậm một chút là mất thời cơ."
Sau nhiều giờ hành quân liên tục, đơn vị kịp thời tiếp cận Cheo Reo.
Các mũi tiến công nhanh chóng triển khai.
Mọi con đường rút lui của đối phương lần lượt bị cắt đứt.
Ngày 18 và 19 tháng 3, chiến sự diễn ra vô cùng ác liệt.
Ở Trại Ngô Quyền.
Ở sân bay Phú Bổn.
Ở cầu Cây Sung.
Ở đèo Tô Na.
Ở cầu Sông Bờ.
Khắp nơi đều vang tiếng súng.
Quân địch hoảng loạn.
Xe tăng.
Xe bọc thép.
Xe tải.
Xe dân sự.
Chen chúc trên con đường hẹp.
Khi cầu Sông Bờ bị đánh sập, hàng nghìn xe quân sự bị ùn ứ.
Cả đoàn xe dài nhiều kilômét không còn đường thoát.
Đó là thời cơ vàng.
Sư đoàn 320 đồng loạt tiến công.
Pháo binh dội lửa.
Bộ binh áp sát.
Tiếng súng nổ liên hồi suốt nhiều giờ.
Đại tá Lê Văn Lan kể rằng.
Điều ông nhớ nhất không phải là tiếng nổ.
Mà là ý chí của người lính.
Có đồng đội vừa băng bó vết thương xong lại tiếp tục xung phong.
Có người nhiều giờ liền chưa kịp ăn một bữa cơm nóng.
Nhưng tất cả đều tin.
Nếu chặn được Đường 7.
Chiến tranh sẽ kết thúc nhanh hơn.
Niềm tin ấy đã trở thành hiện thực.
Chỉ sau hai ngày chiến đấu, đội quân rút chạy của đối phương gần như tan rã.
Hàng nghìn binh lính bị bắt hoặc ra trình diện.
Hàng trăm xe quân sự bị phá hủy hoặc thu giữ.
Quân đoàn II quân đội Sài Gòn hầu như không còn khả năng tổ chức lực lượng.
Nhiều năm sau, mỗi khi kể lại chiến thắng ấy, Đại tá Lê Văn Lan không nhắc đến thành tích cá nhân.
Ông luôn nhắc đến đồng đội.
Những người đã hành quân suốt đêm.
Những người ngã xuống trên Đường 7.
Những người mãi mãi nằm lại giữa núi rừng Tây Nguyên để đổi lấy mùa xuân thống nhất.
Ông thường nói với thế hệ trẻ:
"Không có bước chân thần tốc ấy thì sẽ không có ngày 30 tháng 4."
Mỗi dịp tháng Ba.
Ông lại mở cuốn lịch sử của Sư đoàn 320.
Lật từng trang.
Đọc từng dòng tên đồng đội.
Rồi lặng lẽ khép sách.
Bởi với ông.
Lịch sử không chỉ nằm trong những chiến công.
Mà còn nằm trong ký ức của những người đã cùng nhau vượt qua mưa bom, lửa đạn để viết nên mùa xuân đại thắng.



