ĐẠI TÁ LÊ XY – VỊ CHÍNH ỦY KIÊN TRUNG CỦA TUYẾN ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN HUYỀN THOẠI
Đại tá Lê Xy (1924–2004), quê tại xã Hậu Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, sinh ra trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước. Giác ngộ cách mạng từ rất sớm, ông tham gia Mặt trận Việt Minh từ tháng 1 năm 1945, hăng hái hoạt động phong trào Công nhân Cứu quốc, góp phần lật đổ ách đô hộ trong Tổng khởi nghĩa Tháng Tám và vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng Cộng sản Đông Dương vào tháng 6 năm 1946. Đến tháng 5 năm 1952, theo yêu cầu phát triển lực lượng vũ trang, ông nhập ngũ vào Quân đội nhân dân Việt Nam và được phân công đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng trong ngành hậu cần như Trưởng phòng Quân trang, Trưởng phòng Sản xuất trang dụng, rồi Trưởng phòng Cán bộ – Tổng cục Hậu cần.
Từ tháng 5 năm 1965 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975, Đại tá Lê Xy xông pha trực tiếp tại các chiến trường trọng yếu B, C, K (Việt Nam, Lào, Campuchia) với nhiều cương vị lãnh đạo nòng cốt: Chính ủy Cục Hậu cần – Bộ Tư lệnh 559, Chính ủy Binh trạm 6, Phó Chính ủy rồi Chính ủy kiêm Bí thư Đảng ủy Bộ Tư lệnh Trường Sơn. Trên tuyến đường chiến lược mang tên Bác, ông đã cùng tập thể lãnh đạo Bộ Tư lệnh Trường Sơn tổ chức vận tải, bảo đảm hậu cần chiến dịch xuất sắc cho các chiến dịch lịch sử lớn như Đường 9 - Nam Lào (1971), Quảng Trị (1972), Tây Nguyên (1975), giải phóng Huế - Đà Nẵng và Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, góp phần giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Sau ngày đất nước hòa bình, ông tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp xây dựng kinh tế kết hợp quốc phòng trên các cương vị Phó Chủ nhiệm Tổng cục Xây dựng Kinh tế (từ 1976) và Phó Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần Quân đội nhân dân Việt Nam (từ tháng 8 năm 1979). Với những đóng góp đặc biệt to lớn trong suốt gần 35 năm phục vụ cách mạng và quân đội, ông đã được Đảng, Nhà nước và Quân đội ghi nhận, trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhì cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.
Cuộc đời và sự nghiệp cống hiến trọn vẹn của Đại tá Lê Xy khép lại khi ông từ trần ngày 19 tháng 5 năm 2004 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, hưởng thọ 80 tuổi. Tấm gương trung kiên, tác phong mẫu mực, đức độ cùng những chiến công oanh liệt gắn liền với tuyến đường Trường Sơn huyền thoại của ông mãi mãi là ngọn đuốc soi đường, khắc ghi vào lịch sử dân tộc như một biểu tượng bất tử.
