Đại Tá Nguyễn Đức Hùng (Tư Chu): "Kiến Trúc Sư" Lừng Lẫy Của Lực Lượng Biệt Động Sài Gòn - Gia Định
Trong lịch sử chiến đấu huyền thoại của Lực lượng Biệt động Sài Gòn - Gia Định, Đại tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Đức Hùng (bí danh Tư Chu, Tư Trung) nổi lên như một vị chỉ huy kiệt xuất, người "khiến kẻ thù khiếp sợ nhưng không bao giờ biết mặt". Trên cương vị Chỉ huy trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy Quân khu Sài Gòn - Gia Định (F100), ông chính là "kiến trúc sư" trực tiếp xây dựng, tổ chức và điều hành thế trận tác chiến biệt động đô thị độc nhất vô nhị, giáng những đòn sấm sét vào sào huyệt Mỹ - ngụy.
Đại tá Nguyễn Đức Hùng (tên thật là Nguyễn Văn Trăng, bí danh Tư Chu, Tư Trung) sinh năm 1928 tại xã Trụ Bộc, huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình; nguyên quán tại làng Tân Độ, xã Xuy Xá, huyện Mỹ Đức, tỉnh Hà Tây (nay thuộc thành phố Hà Nội).
Ông sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo giàu truyền thống yêu nước. Tuổi thơ của ông sớm gánh chịu nhiều gian khó dưới ách đô hộ của thực dân Pháp. Chứng kiến cảnh quê hương bị tàn phá, nhân dân lao động bị áp bức bóc lột dã man, người thanh niên Nguyễn Đức Hùng đã sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, nung nấu tinh thần căm thù giặc sâu sắc và quyết tâm dấn thân vào con đường giải phóng dân tộc.
Năm 1945, khi mới 17 tuổi, ông hăng hái tham gia cướp chính quyền tại quê nhà trong Cách mạng Tháng Tám và sau đó nhập ngũ vào Quân đội Nhân dân Việt Nam. Nhờ tinh thần dũng cảm, mưu trí và bản lĩnh chính trị vững vàng, ông sớm được chọn lựa vào các đơn vị trinh sát, đặc công tinh nhuệ.
Tháng 12 năm 1961, theo sự phân công của Bộ Tổng Tham mưu, ông vượt Trường Sơn vào chiến trường miền Nam. Đến năm 1965, Trung ương Cục và Bộ Tư lệnh Quân khu Sài Gòn - Gia Định quyết định thành lập Biệt động Quân khu Sài Gòn - Gia Định (mật danh F100) và bổ nhiệm đồng chí Tư Chu (Tư Trung) làm Chỉ huy trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy. Giữa sào huyệt đô thành bủa giăng mạng lưới an ninh dày đặc của kẻ thù, ông đã mưu trí xây dựng lực lượng, tổ chức hệ thống hầm bí mật chứa vũ khí và thiết lập mạng lưới cơ sở lòng dân kiên cố.
Tên tuổi của Đại tá Tư Chu (Tư Trung) gắn liền với những chiến công huyền thoại làm rung chuyển giới quân sự Mỹ và chính quyền Sài Gòn:
Thắp sáng nghệ thuật tác chiến "Nở hoa trong lòng địch": Ông đã trực tiếp xây dựng quy chế tác chiến, phương thức hoạt động đơn tuyến bí mật và huấn luyện hàng trăm cán bộ, chiến sĩ biệt động tinh nhuệ có thể sống, ẩn mình và chiến đấu ngay sát các cơ quan đầu não đối phương.
Xây dựng hệ thống hầm chứa vũ khí tối mật tại Sài Gòn: Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của ông, hàng chục căn hầm bí mật giấu hàng tấn súng đạn, thuốc nổ TNT đã được đào ngay trong lòng nội đô Sài Gòn (như nhà số 287/70 Nguyễn Đình Chiểu, nhà số 183/4C Bến Vân Đồn...) mà mạng lưới CIA và Cảnh sát ngụy hoàn toàn không hay biết.
Chỉ huy trận đánh Mậu Thân 1968 chấn động thế giới: Đêm Giao thừa Tết Mậu Thân 1968, trên cương vị Chỉ huy trưởng Biệt động Sài Gòn, ông đã trực tiếp phát lệnh và điều hành các đội biệt động đồng loạt nổ súng tiến công 5 mục tiêu chiến lược tối mật: Tòa Đại sứ Mỹ, Dinh Độc Lập, Bộ Tổng Tham mưu ngụy, Đài Phát thanh Sài Gòn và Bộ Tư lệnh Hải quân ngụy, làm phá sản chiến lược "Chiến tranh cục bộ" của Mỹ.
Tham gia Mở đường trong Chiến dịch Hồ Chí Minh 1975: Trong Đại thắng Mùa Xuân 1975, ông tiếp tục chỉ đạo lực lượng biệt động phối hợp với các cánh quân chủ lực đánh chiếm các cầu trọng yếu dẫn vào nội đô, chiếm giữ các mục tiêu quan trọng và bảo vệ nguyên vẹn thành phố Sài Gòn.
Nói về lòng dũng cảm, sự hy sinh thầm lặng của các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn trong những năm tháng gian khổ, Chỉ huy trưởng Tư Chu từng xúc động bộc bạch:
"Mỗi trận đánh của Biệt động Sài Gòn là một lần đi không hẹn ngày về. Người lính biệt động khi nhận nhiệm vụ đã xác định hy sinh vì Tổ quốc. Bổn phận của người chỉ huy như tôi là phải tính toán làm sao để chiến thắng lớn nhất nhưng xương máu đồng đội đổ xuống ít nhất!"
(Nguồn: Hồi ký "Biệt động Sài Gòn" - Nguyễn Đức Hùng & Báo Quân đội nhân dân)
Đánh giá về cống hiến đặc biệt xuất sắc và tài năng chỉ huy của ông, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trân trọng nhận xét trong Lời giới thiệu cuốn sách hồi ký của ông:
"Đồng chí Nguyễn Đức Hùng (Tư Chu) là một người chỉ huy biệt động tài ba, dũng cảm và kiên trung. Bằng trí tuệ và bản lĩnh của mình, đồng chí đã cùng tập thể chỉ huy xây dựng nên Lực lượng Biệt động Sài Gòn huyền thoại, góp phần làm nên những trang sử vàng chói lọi của Quân đội Nhân dân Việt Nam."
(Nguồn: Lời giới thiệu cuốn hồi ký "Biệt động Sài Gòn" - NXB Trẻ)
Đại tá Nguyễn Đức Hùng là hiện thân tiêu biểu của nghệ thuật quân sự đặc công - biệt động Việt Nam: Mưu trí, dũng cảm, tuyệt đối cẩn trọng, kỷ luật thép và hết lòng yêu thương đồng đội. Ông sở hữu khả năng tư duy chiến lược sắc bén, óc quan sát thực tiễn tinh tường và bản lĩnh "tâm lý thép" giúp ông bình tĩnh xử lý các tình huống hiểm nguy cận kề cái chết.
Nét nổi bật ở ông chính là lối sống khiêm nhường, đức độ. Sau chiến tranh, ông dành nhiều tâm huyết ghi chép lại những hồi ký lịch sử chân thực, kiến nghị Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng và phụng dưỡng gia đình các liệt sĩ biệt động đã ngã xuống.
Sau khi đất nước thống nhất, ông tiếp tục cống hiến trong ngành Quân đội, giữ các chức vụ quan trọng như Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh giới (nay là Tổng cục 2 - Bộ Quốc phòng) cho đến khi nghỉ hưu.
Đại tá Nguyễn Đức Hùng qua đời ngày 18 tháng 5 năm 2012 tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 84 tuổi.
Ghi nhận những chiến công đặc biệt xuất sắc và sự cống hiến trọn đời của ông cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, Đảng và Nhà nước đã truy tặng ông danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (năm 2015). Ông còn được trao tặng:
Huân chương Độc lập hạng Nhất.
Huân chương Quân công hạng Nhất, Nhì, Ba.
Huân chương Kháng chiến hạng Nhất cùng Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng và nhiều phần thưởng cao quý khác.
Cuộc đời của Đại tá, Anh hùng LLVTND Nguyễn Đức Hùng (Tư Chu / Tư Trung) là một thiên tiểu thuyết anh hùng ca bất tử về bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần xả thân vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Bài học về lòng yêu nước thiết tha, tư duy đổi mới sáng tạo trong nghệ thuật quân sự, tinh thần kỷ luật và lối sống nghĩa tình của ông có giá trị giáo dục vô cùng sâu sắc cho thế hệ trẻ hôm nay. Học tập tấm gương Tư Chu, mỗi đoàn viên, thanh niên cần nâng cao bản lĩnh chính trị, ý chí tự lực tự cường, nỗ lực học tập và cống hiến trí tuệ, sức trẻ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
