Đại tá Nguyễn Đức Hùng (Tư Chu) – Người chỉ huy huyền thoại của Biệt động Sài Gòn
Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Đức Hùng, bí danh Tư Chu, còn được biết đến với tên Ba Tam, sinh tháng 10 năm 1928 tại xã Ích Hậu, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh. Ông là một trong những người chỉ huy tiêu biểu của lực lượng Biệt động Sài Gòn – Gia Định trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Cuộc đời ông gắn liền với những năm tháng hoạt động bí mật, những trận đánh táo bạo ngay giữa trung tâm Sài Gòn và những chiến công góp phần làm nên huyền thoại của lực lượng biệt động.
Tháng 9 năm 1945, khi vừa bước vào tuổi thanh niên, Nguyễn Đức Hùng nhập ngũ và bắt đầu con đường binh nghiệp. Trong những năm kháng chiến chống Pháp, ông được rèn luyện trong môi trường chiến đấu đầy gian khổ, từng bước trưởng thành qua thực tiễn. Sau đó, ông được tổ chức điều động vào hoạt động tại Sài Gòn, nơi địch kiểm soát gắt gao và xây dựng một hệ thống an ninh, tình báo dày đặc. Chính trong môi trường đặc biệt nguy hiểm ấy, tài năng tổ chức, khả năng chỉ huy và sự bình tĩnh, mưu trí của ông ngày càng được khẳng định.
Hoạt động giữa lòng thành phố do đối phương kiểm soát, lực lượng biệt động phải dựa vào cơ sở cách mạng và nhân dân để xây dựng mạng lưới bí mật, chuẩn bị vũ khí, nắm tình hình và tổ chức những trận đánh bất ngờ. Nguyễn Đức Hùng là một trong những cán bộ có vai trò quan trọng trong việc xây dựng lực lượng biệt động Sài Gòn – Gia Định thành một lực lượng chiến đấu đặc biệt tinh nhuệ, có khả năng đánh vào những mục tiêu quan trọng ngay giữa trung tâm đô thị.
Từ năm 1965, ông giữ chức Chỉ huy trưởng Đoàn biệt động F100. Trên cương vị này, Tư Chu trực tiếp tổ chức, chỉ huy và tham gia nhiều trận đánh táo bạo nhằm vào các mục tiêu quan trọng của đối phương. Những trận đánh giữa lòng Sài Gòn không chỉ đòi hỏi lòng dũng cảm mà còn cần sự tính toán hết sức chặt chẽ, từ việc điều tra mục tiêu, xây dựng phương án, bố trí lực lượng, vận chuyển vũ khí cho đến việc bảo đảm đường rút lui.
Dưới sự chỉ huy của ông, lực lượng biệt động đã thực hiện nhiều trận đánh gây tiếng vang lớn. Trong đó có những hoạt động nhằm vào các mục tiêu quân sự và cơ quan đầu não của Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Các trận đánh như tập kích khách sạn Métropole, đánh vào Tòa Đại sứ Mỹ và những mục tiêu quan trọng khác đã thể hiện rõ cách đánh đặc trưng của biệt động: bí mật, bất ngờ, táo bạo và quyết đoán.
Một trong những chiến công tiêu biểu gắn với lực lượng biệt động Sài Gòn là trận đánh chìm tàu USS Card của Mỹ trên sông Sài Gòn. Những chiến công như vậy cho thấy khả năng hoạt động đặc biệt của lực lượng biệt động ngay trong khu vực được đối phương bảo vệ nghiêm ngặt. Đằng sau mỗi trận đánh là quá trình chuẩn bị lâu dài, sự hy sinh thầm lặng của nhiều cán bộ, chiến sĩ và cơ sở cách mạng.
Đặc biệt, trong Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, Nguyễn Đức Hùng giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch và chỉ huy lực lượng biệt động tiến công vào nhiều mục tiêu hiểm yếu tại Sài Gòn. Đây là một nhiệm vụ đặc biệt khó khăn khi lực lượng biệt động phải tiến sâu vào trung tâm thành phố, đối mặt với hệ thống phòng thủ và lực lượng bảo vệ dày đặc của đối phương.
Người chỉ huy Tư Chu không chỉ trực tiếp chỉ đạo chiến đấu mà còn chú trọng xây dựng lực lượng, giữ gìn cơ sở và bảo đảm sự liên lạc bí mật trong điều kiện địch liên tục truy lùng. Khả năng tổ chức, sự quyết đoán và tinh thần dám chịu trách nhiệm của ông đã góp phần quan trọng vào việc duy trì sức chiến đấu của lực lượng biệt động trong những năm tháng ác liệt nhất của cuộc chiến.
Hình tượng Nguyễn Đức Hùng sau này còn được biết đến rộng rãi qua nhân vật Tư Chung trong bộ phim điện ảnh Biệt động Sài Gòn. Nhân vật này đã giúp công chúng hình dung phần nào về cuộc sống, chiến đấu và những hy sinh thầm lặng của những chiến sĩ biệt động hoạt động giữa lòng đô thị. Tuy nhiên, đằng sau hình ảnh trên màn ảnh là một con người có thật, một người chỉ huy đã dành phần lớn cuộc đời mình cho hoạt động cách mạng và chiến đấu.
Với những cống hiến và thành tích đặc biệt xuất sắc, Nguyễn Đức Hùng được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và mang quân hàm Đại tá. Sau nhiều năm hoạt động cách mạng, ông tiếp tục gắn bó với quân đội, truyền lại kinh nghiệm cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ.
Tháng 1 năm 2012, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Đức Hùng từ trần. Ông để lại trong lòng đồng đội và nhân dân hình ảnh một người chỉ huy gan dạ, mưu trí, quyết đoán và giàu bản lĩnh, người đã góp phần làm nên truyền thống vẻ vang của lực lượng Biệt động Sài Gòn – Gia Định.
Cuộc đời của Tư Chu – Nguyễn Đức Hùng là một chương đặc biệt trong lịch sử đấu tranh cách mạng tại Sài Gòn. Từ những ngày đầu tham gia cách mạng đến khi trở thành người chỉ huy lực lượng biệt động, ông luôn thể hiện tinh thần kiên trung, sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy và đặt nhiệm vụ cách mạng lên trên lợi ích cá nhân. Tên tuổi của ông cùng những chiến sĩ biệt động năm xưa đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm, trí thông minh và nghệ thuật chiến đấu giữa lòng đô thị, góp phần làm nên những trang sử hào hùng của Thành phố Hồ Chí Minh.
