Đại tá Nguyễn Quang Hạnh – Người “tuấn mã Trường Sơn” giữa mưa bom bão đạn
Trong lịch sử tuyến đường Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh huyền thoại, có những người lính lái xe đã làm nên kỳ tích không chỉ bằng tay lái vững vàng mà bằng cả ý chí thép và tinh thần hy sinh quên mình. Đại tá Nguyễn Quang Hạnh là một trong những con người tiêu biểu ấy – người được mệnh danh là “tuấn mã Trường Sơn” giữa chiến trường ác liệt. Ông sinh năm 1941 tại xã Hải Đường, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định, trong một gia đình giáo dân nền nếp. Trước khi nhập ngũ, ông từng tham gia công tác tại địa phương, giữ các chức vụ như xóm trưởng, đội trưởng sản xuất, thể hiện sớm năng lực tổ chức và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Tháng 5 năm 1965, giữa lúc chiến tranh leo thang ác liệt, Nguyễn Quang Hạnh tình nguyện nhập ngũ, gửi lại quê nhà người vợ trẻ và đứa con còn thơ dại. Sau quá trình huấn luyện nghiêm túc, ông được đào tạo lái xe và nhanh chóng thể hiện năng lực vượt trội, trở thành một trong những chiến sĩ vận tải xuất sắc của lực lượng Trường Sơn. Từ năm 1967, ông được biên chế vào Binh trạm 35, Đoàn 559 – lực lượng vận tải chiến lược trên tuyến đường Hồ Chí Minh. Tại đây, ông đảm nhiệm cương vị Đại đội trưởng Đại đội 1 ô tô, Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 35, trực tiếp chỉ huy vận chuyển hàng hóa, vũ khí và chi viện cho chiến trường miền Nam trong điều kiện bom đạn khốc liệt. Trên cung đường Trường Sơn huyền thoại, Nguyễn Quang Hạnh đã lập nên nhiều chiến công xuất sắc. Ông là người từng khai thông những đoạn đường hiểm trở như dốc Pô Phiên, trực tiếp lao vào biển lửa cứu thương binh trong tình huống khẩn cấp, và nhiều lần dẫn đầu đoàn xe vượt qua các “tọa độ chết” dưới mưa bom của đối phương. Đặc biệt, trong các chiến dịch vận tải giai đoạn 1968–1970, ông liên tục đạt thành tích vượt định mức, có thời điểm chạy xe không nghỉ trong hàng chục ngày đêm để đảm bảo mạch chi viện không bị gián đoạn. Có lần, khi xe đi đầu trúng bom, ông đã lập tức thay lái, giữ vững đội hình 19 xe vượt qua vòng vây hỏa lực an toàn. Những hành động ấy thể hiện rõ bản lĩnh của một người lính vận tải kiên cường, bình tĩnh và giàu tinh thần trách nhiệm. Không chỉ đối mặt với bom đạn, cuộc đời chiến đấu của ông còn gắn liền với nhiều mất mát lớn. Ông mang thương tật do bom đạn, đồng thời phải chịu nỗi đau gia đình khi mất con trai, mất mẹ trong thời gian đang chiến đấu ở chiến trường. Tuy nhiên, vượt lên tất cả, ông vẫn tiếp tục bám vô lăng, hoàn thành nhiệm vụ chi viện cho miền Nam cho đến ngày đất nước thống nhất. Sau năm 1975, Nguyễn Quang Hạnh tiếp tục phục vụ trong quân đội với nhiều cương vị chỉ huy trong lực lượng vận tải – xây dựng, góp phần quan trọng vào các công trình quốc phòng và phát triển hậu cần quân đội. Ông được đánh giá là người chỉ huy nghiêm túc, liêm chính, luôn quan tâm đến đời sống cán bộ, chiến sĩ dưới quyền. Năm 1996, ông nghỉ hưu với quân hàm Đại tá và trở về quê hương Hải Hậu. Dù đã rời quân ngũ, ông vẫn tiếp tục tham gia các hoạt động xã hội, giữ vai trò Chủ tịch Hội Truyền thống Trường Sơn tại địa phương, tiếp tục lan tỏa tinh thần người lính Trường Sơn cho thế hệ sau. Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, Nguyễn Quang Hạnh được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1973 cùng nhiều huân chương, phần thưởng cao quý khác. Cuộc đời ông là biểu tượng của người lính vận tải Trường Sơn – những con người thầm lặng nhưng đóng vai trò sống còn trong chiến thắng. Từ vô lăng xe giữa bom đạn đến cuộc sống đời thường sau chiến tranh, Đại tá Nguyễn Quang Hạnh vẫn giữ trọn phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”: kiên cường, nhân hậu và tận tụy vì Tổ quốc.
