Đại Tá Nguyễn Văn Bảy
Đại tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Bảy (thường được gọi là Bảy A) là một trong những huyền thoại độc nhất vô nhị của Không quân Nhân dân Việt Nam. Cuộc đời ông là một bản hùng ca định hình bằng sự can trường của một chiến sĩ bay và cốt cách giản dị, thanh bạch của một lão nông Nam Bộ thuần túy.
Xuất thân từ mảnh đất Lai Vung, Đồng Tháp, cậu bé Nguyễn Văn Bảy năm 17 tuổi vì không muốn bị gia đình ép cưới vợ sớm đã quyết định trốn nhà đi theo cách mạng. Khi được lựa chọn để đào tạo phi công, ông mới chỉ học hết lớp 3 trường làng. Đối mặt với khối lượng kiến thức hàng không đồ sộ của nước bạn, người chiến sĩ Nam Bộ ấy đã kiên trì bù đắp bằng ý chí, học theo kiểu "cột đuôi" – cứ thiếu chữ nào, hổng kiến thức nào thì học ngay chữ đó, vượt qua mọi rào cản để làm chủ bầu trời.
Trong những năm tháng khốc liệt 1966 – 1967, ông cùng đồng đội bước vào cuộc đối đầu không cân sức giữa Không quân Việt Nam và Không quân Mỹ. Khi ấy, ông điều khiển chiếc tiêm kích MiG-17 – một loại máy bay thế hệ cũ, tốc độ cận âm, không có radar tầm xa hay tên lửa dẫn đường, vũ khí duy nhất chỉ có pháo. Đối thủ của ông lại là những "Thần sấm" F-105 và "Con ma" F-4 hiện đại bậc nhất thế giới thời bấy giờ, được trang bị vũ khí tối tân và có tốc độ siêu thanh.
Thế nhưng, bằng tư duy nhạy bén và lòng dũng cảm phi thường, Nguyễn Văn Bảy đã sáng tạo ra lối đánh áp sát vô cùng táo bạo. Ông thường ví von việc lái máy bay chiến đấu cũng giống như thế võ của một võ sĩ: cứ chủ động lao thẳng vào gần địch, triệt tiêu lợi thế tầm xa của tên lửa Mỹ, bắt đối phương phải cận chiến rồi bất ngờ nổ súng ở cự ly chỉ vài trăm mét. Lối đánh "bám thắt lưng đối phương" trên không ấy đã giúp ông bắn rơi tổng cộng 7 máy bay Mỹ thuộc nhiều chủng loại khác nhau, trở thành một trong số rất ít phi công trên thế giới đạt đẳng cấp "Ace" bằng chiếc tiêm kích MiG-17 cận âm, và điều kỳ diệu là máy bay của ông chưa một lần bị bắn hạ.
Dù lập nên những chiến công hiển hách và được phong tặng danh hiệu Anh hùng, được gặp gỡ Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần, Đại tá Nguyễn Văn Bảy chưa bao giờ coi mình là một ngôi sao hay một vĩ nhân. Sau khi rời quân ngũ và về hưu, ông từ chối cuộc sống ồn ào, sung túc ở phố thị để dắt vợ trở về quê hương Đồng Tháp, cất một ngôi nhà nhỏ bên dòng rạch. Ông cởi bỏ bộ quân phục đại tá mang đầy huân chương, khoác lên mình chiếc áo bà ba, xắn quần lội ruộng, đào ao thả cá, trồng sen và nuôi gà như một người nông dân thực thụ.
Hình ảnh vị đại tá phi công lừng lẫy một thời tự tay chèo xuồng, cắt cỏ, nụ cười rạng rỡ ẩn sau chòm râu bạc trắng đã trở thành biểu tượng của sự bình dị đến cao cả. Khi những cựu phi công Mỹ – những người từng ở bên kia chiến tuyến – sang Việt Nam tìm gặp người đối đầu năm xưa, họ đã hoàn toàn sững sờ và nghiêng mình kính nể khi chứng kiến vị phi công huyền thoại đang ngồi bùi ngùi tiếp họ bằng đĩa cá lóc nướng trui và ly rượu đế đậm tình quê hương. Cuộc đời của ông Nguyễn Văn Bảy khép lại vào năm 2019, nhưng câu chuyện về một "phi công chân đất" viết nên huyền thoại trên bầu trời rồi lại thanh thản trở về với đất mẹ vẫn luôn là một bài học sâu sắc, trọn vẹn về nhân sinh và lòng yêu nước cho thế hệ mai sau.
