Đại tá Nguyễn Văn Bảy

Trong dòng chảy vô tận của thời gian, có những cái tên khi xướng lên bỗng khiến lòng người rưng rưng một niềm tự hào khó tả, và có những cuộc đời đã tự khắc mình thành một chương sử sống động của non sông. Giữa hàng ngàn câu chuyện được gìn giữ và đăng tải trên chuyên mục “Câu chuyện thời hoa lửa”, hình tượng người phi công anh hùng, Đại tá Nguyễn Văn Bảy (1936-2019) hiện lên như một biểu tượng bất tử của ý chí Việt Nam — một con người bước ra từ bùn đất cù lao, bay thẳng vào huyền thoại bầu trời rồi lại thanh thản trở về với ruộng đồng sông nước. Cuộc đời ông, với tất cả sự kỳ vĩ và giản dị hòa quyện, chính là câu trả lời trọn vẹn nhất cho câu hỏi vì sao một dân tộc nhỏ bé lại có thể làm nên những điều kỳ diệu trước các thế lực bạo tàn của thời đại.

Ngược dòng ký ức về với vùng đất Lai Vung, Sa Đéc của những năm giữa thế kỷ trước, cậu bé Nguyễn Văn Hoa vốn chỉ quen với cây lúa, rặng trâm bầu và những con kênh rạch chằng chịt miền Tây Nam Bộ. Vì sợ bạn bè trêu chọc cái tên có phần giống con gái, cậu đã tự đổi tên mình thành Nguyễn Văn Bảy, bắt đầu một định mệnh kỳ lạ gắn liền với con số bảy suốt cả cuộc đời. Ở cái tuổi mười bảy, khi cái nghèo cái đói bủa vây và một cuộc hôn nhân sắp đặt đang chờ phía trước, chàng thiếu niên ấy đã chọn một lối rẽ can trường: trốn gia đình đi theo tiếng gọi của cách mạng. Ngày bước chân xuống con thuyền tập kết ra Bắc năm 1954, người thanh niên Nam Bộ ấy chưa từng nhìn thấy ánh đèn điện, chưa từng biết chiếc ô tô dịch chuyển ra sao, và tất nhiên, việc bay lượn trên chín tầng mây là một điều nằm ngoài mọi sự tưởng tượng. Vậy mà, chính từ xuất phát điểm mộc mạc ấy, một huyền thoại của Không quân Nhân dân Việt Nam đã được thai nghén bằng tất cả lòng yêu nước nồng nàn và một ý chí sắt đá.

Hành trình từ một bàn chân quen bấm móng xuống bùn ruộng đến khi làm chủ buồng lái chiếc tiêm kích phản lực là một chuỗi những tháng ngày vượt ngưỡng phi thường. Để đủ điều kiện thi tuyển phi công, Nguyễn Văn Bảy đã phải hoàn thành chương trình học văn hóa từ lớp một đến lớp bảy chỉ trong vỏn vẹn bảy tháng trời — một tốc độ học tập kỷ lục mà nếu không có một khối óc nhạy bén và một quyết tâm cháy bỏng thì không ai có thể làm được. Khi bước vào cuộc chiến đối đầu với Không quân Hoa Kỳ hùng mạnh trên bầu trời miền Bắc, ông và các đồng đội phải đối mặt với một thực tế khắc nghiệt về sự chênh lệch vũ khí. Phía bên kia chiến tuyến là những tiêm kích siêu thanh hiện đại bậc nhất thế giới thời bấy giờ, trang bị radar tầm xa và tên lửa tầm nhiệt tối tân. Còn trong tay người phi công Việt Nam chỉ là chiếc MiG-17 lỗi thời, không có radar, vận tốc chưa đạt tới tốc độ âm thanh và chỉ được trang bị pháo tầm gần. Nhưng lịch sử chiến tranh đã chứng minh rằng, vũ khí hiện đại đến đâu cũng phải khuất phục trước những cái đầu quả cảm và những trái tim biết vì sao mình ra trận. Với tư duy thực tiễn của một người con sông nước, ông Bảy cùng đồng đội đã sáng tạo ra lối đánh "bám thắt lưng địch mà đánh", biến nhược điểm cơ động chậm của MiG-17 thành lợi thế quay vòng hẹp, áp sát máy bay địch ở cự ly chỉ vài trăm mét để khai hỏa. Những trận không chiến xé toạc mây mù, những cú bổ nhào nghẹt thở và bảy chiếc máy bay phản lực hiện đại của Mỹ bị bắn rơi đã đưa tên tuổi Nguyễn Văn Bảy vào hàng ngũ những phi công xuất sắc nhất thế giới, được Bác Hồ tặng thưởng bảy Huy hiệu cao quý.

Thế nhưng, điều khiến cuộc đời của người anh hùng này trở thành một bài văn bất tận về nhân cách làm người lại nằm ở những năm tháng sau khi cánh én lượn đã mỏi và khói bom đã tan. Nghỉ hưu với quân hàm Đại tá, rời xa ánh hào quang của một huyền thoại sống được cả thế giới kính nể, ông lặng lẽ dắt vợ trở về quê nhà Đồng Tháp, tự cởi bỏ tấm áo đại tướng để khoác lên mình chiếc áo bà ba đen mộc mạc. Người ta lại thấy một lão nông Nguyễn Văn Bảy tóc búi tó, râu bạc phơ, ngày ngày lội ao thả cá, cuốc đất trồng sen, tối đến lại khà một chén rượu bên hiên nhà cùng chòm xóm. Sự vĩ đại của ông không bị mất đi dưới mái nhà tranh, mà trái lại, nó càng tỏa sáng lấp lánh bởi sự khiêm nhường, tự tại của một con người đã dâng hiến trọn vẹn tuổi xuân cho đất nước và coi những chiến công xưa chỉ là nghĩa vụ bình thường của một công dân.

Ngày nay, khi thế hệ trẻ lật mở những trang sử số hóa, xem lại những thước phim tư liệu cũ ghi lại nụ cười rạng rỡ của ông bên chiếc MiG-17 chi chít vết đạn, ai nấy đều cảm thấy lồng ngực mình căng tràn một niềm tự hào dân tộc sâu sắc. Những video ấy, những câu chuyện ấy không chỉ là ký ức của riêng một cá nhân, mà là ngọn lửa sưởi ấm và thức tỉnh lý tưởng sống của cả một thế hệ hôm nay. Nhân vật lịch sử vĩ đại ấy đã thanh thản bay về cõi người hiền, nhưng câu chuyện về "Thời hoa lửa" của ông vẫn sẽ mãi là một dòng sông xanh mát chảy qua tâm hồn người trẻ, nhắc nhở chúng ta rằng hòa bình và độc lập tự do của ngày hôm nay được đánh đổi bằng xương máu, bằng sự kiên cường và cả những nhân cách sống cao đẹp như thế.

VIDEO / PHÓNG SỰ

HỒ SƠ NHÂN CHỨNG

ĐÃ DUYỆT BỞI

Chia sẻ câu chuyện