ĐẠI TÁ NGUYỄN VĂN BẢY – HUYỀN THOẠI MiG-17

LỜI NÓI ĐẦU:

    Chiến tranh Việt Nam đã lùi xa, nhưng những câu chuyện về các huyền thoại phi công của Không quân Nhân dân Việt Nam vẫn luôn là niềm tự hào lớn lao. Trong số những "con hổ xám" trên bầu trời năm ấy, Đại tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Bảy (Bảy A) nổi lên như một hiện tượng độc nhất vô nhị.

Ông là một trong 19 phi công đạt đẳng cấp Ace (danh hiệu thế giới dành cho phi công bắn rơi từ 5 máy bay địch trở lên) trong cuộc chiến, với thành tích hạ gục 7 máy bay Mỹ bằng chiếc tiêm kích phản lực cận âm MiG-17 cũ kỹ. Điều kỳ diệu là ông chưa từng bị bắn rơi, chưa từng phải nhảy dù, và đặc biệt hơn cả: ông học hết lớp 3 trước khi vào học lái máy bay siêu thanh.

1. Từ cậu bé trốn cưới vợ đến người lính phi công

Nguyễn Văn Bảy sinh năm 1936 tại huyện Lai Vung, tỉnh Sa Đéc (nay là tỉnh Đồng Tháp), miền Tây Nam Bộ. Bản tính chất phác, kiên cường của người dân vùng sông nước đã thấm sâu vào máu ông từ nhỏ.

Năm 1953, khi mới 17 tuổi, để tránh cuộc hôn nhân do gia đình sắp đặt, cậu thiếu niên Nguyễn Văn Bảy đã trốn nhà theo cách mạng, tham gia lực lượng Việt Minh. Năm 1954, sau Hiệp định Genève, ông tập kết ra Bắc.

Bước ngoặt cuộc đời đến vào năm 1960, khi quân đội tổ chức tuyển chọn phi công để thành lập lực lượng không quân tiêm kích. Lúc bấy giờ, tiêu chuẩn phi công rất khắt khe về cả sức khỏe lẫn trình độ văn hóa. Ông Bảy tuy có sức khỏe tuyệt vời của một thanh niên nông thôn nhưng trình độ học vấn lúc đó mới chỉ... hết lớp 3 trường làng.

Công thức "Học một lớp, xóa một mù": Để kịp tiến độ sang Trung Quốc đào tạo, ông và các đồng đội đã trải qua một chiến dịch học tập thần tốc. Cứ một người học lớp trên bổ túc cho người học lớp dưới. Bằng ý chí sắt đá, ông hoàn thành chương trình văn hóa tương đương lớp 10 (hệ 10 năm lúc bấy giờ) chỉ trong một thời gian ngắn để bước lên buồng lái.

2. Huyền thoại MiG-17: "Lấy yếu đánh mạnh" trên bầu trời

Năm 1965, ông Nguyễn Văn Bảy hoàn thành khóa học lái máy bay MiG-17 tại Trung Quốc và trở về nước chiến đấu trong đội hình Đại đội 1, Trung đoàn Không quân Tiêm kích 923.

Thời điểm đó, Không quân Mỹ làm mưa làm gió trên bầu trời miền Bắc bằng những siêu chiến cơ hiện đại nhất thế giới như "Thần sấm" F-105 Thunderchief và "Con ma" F-4 Phantom II. Những chiếc máy bay Mỹ này có tốc độ siêu thanh (gấp 2 lần tốc độ âm thanh), trang bị radar tối tân và tên lửa tầm xa. Trong khi đó, chiếc MiG-17 của ông Bảy là máy bay cận âm, không có radar, không có tên lửa, vũ khí duy nhất chỉ là 3 khẩu pháo trên mũi và phải ngắm bắn bằng mắt thường.

Thế nhưng, bất lợi về công nghệ không làm người phi công miền Tây chùn bước. Ông cùng các đồng đội đã sáng tạo ra những chiến thuật độc nhất vô nhị:

• Vắt kiệt tính năng máy bay: MiG-17 tuy chậm nhưng lại có bán kính vòng lượn rất hẹp và cơ động tốt ở tầm thấp. Ông Bảy thường chủ động lừa máy bay Mỹ vào thế trận quần vòng tầm thấp để triệt tiêu lợi thế tốc độ của họ.

3. Những trận đánh xuất thần

Từ năm 1965 đến năm 1967, Nguyễn Văn Bảy đã tham gia hàng chục trận không chiến, trực tiếp bắn rơi 7 máy bay Mỹ thuộc nhiều thế hệ (gồm 2 chiếc F-105, 1 chiếc F-4C, 2 chiếc RF-101, 1 chiếc F-8E và 1 chiếc A-4C).

Một trong những kỷ niệm đáng nhớ nhất là chiếc máy bay của ông từng bị trúng mảnh đạn tên lửa của địch, thủng hơn 80 lỗ trên thân, mất kiểm soát một phần. Phi công Mỹ tưởng ông đã chết, nhưng bằng kỹ năng phi thường, ông vẫn giữ chắc cần lái và đưa chiếc MiG-17 hạ cánh an toàn xuống sân bay trong sự ngỡ ngàng của toàn bộ mặt đất.

Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, ngày 1 tháng 1 năm 1967, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Khi đó, ông mang quân hàm Thượng úy, Đại đội trưởng Đại đội 1 thuộc Trung đoàn 923.

4. Người anh hùng chân đất và những cái bắt tay lịch sử

Ngày xảy ra

Loại máy bay bị bắn rơi

Chi tiết trận đánh

19/06/1965

F-4C Phantom II

Trận mở màn thắng lợi, khẳng định vị thế của MiG-17 trước siêu tiêm kích Mỹ.

21/06/1966

F-8E Crusader

Trận đánh nghẹt thở trên bầu trời Thanh Hóa, ông bắn hạ chiếc F-8E của Hải quân Mỹ.

29/06/1966

F-105D Thunderchief

Bắn rơi "Thần sấm" ngay trên bầu trời Hà Nội trong đợt Mỹ đánh phá kho xăng Đức Giang.

21/09/1966

F-105D & RF-101

Trận đánh kép kinh điển: Chỉ trong vòng vài phút, ông Bảy lần lượt bắn hạ một chiếc F-105 và một chiếc máy bay trinh sát RF-101.

24/04/1967

F-105D Thunderchief

Trận đánh phối hợp, bảo vệ vùng trời Hải Phòng.

26/04/1967

A-4C Skyhawk

Chiếc máy bay thứ 7 bị khuất phục, xác lập kỷ lục vô tiền khoáng hậu của ông với MiG-17.

Sau năm 1967, để bảo toàn lực lượng phi công giàu kinh nghiệm, cấp trên quyết định rút ông Nguyễn Văn Bảy về làm công tác quản lý và huấn luyện, đào tạo thế hệ phi công trẻ. Ông lần lượt giữ các chức vụ Trung đoàn trưởng Trung đoàn 937, Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân, mang quân hàm Đại tá.

Năm 1990, ông nghỉ hưu. Trải qua bao vinh quang, đứng trên đỉnh cao của danh vọng quân sự, người anh hùng ấy lại đưa ra một quyết định khiến nhiều người ngỡ ngàng: ông xách ba lô về lại quê nhà Lai Vung, Đồng Tháp, cởi bỏ bộ quân phục Đại tá để trở thành một lão nông tri điền thực thụ.

Ông tự mình đào ao nuôi cá, trồng cây ăn trái, rủ bạn già uống rượu đế và sống một cuộc đời giản dị, an yên trong ngôi nhà lá nhỏ. Khi được hỏi về quá khứ lẫy lừng, ông chỉ cười xòa, bảo rằng: "Vào sinh ra tử trên trời, giờ về với đất mần ruộng là vui nhất."

Điều đặc biệt là trong những năm tháng sau cuộc chiến, ông Bảy đã nhiều lần gặp gỡ những cựu phi công Mỹ – những người từng ở bên kia chiến tuyến, thậm chí có người từng là đối thủ trực tiếp của ông trên bầu trời. Những cái bắt tay siết chặt, những nụ cười xòa giữa các cựu phi công bên ly rượu gạo miền Tây đã trở thành biểu tượng cao đẹp cho tinh thần khép lại quá khứ, hòa giải và hòa bình. Các phi công Mỹ luôn bày tỏ sự khâm phục tuyệt đối trước tài năng và sự khiêm nhường của ông.

5. Khúc vĩ thanh của một huyền thoại

Ngày 22 tháng 9 năm 2019, Anh hùng Nguyễn Văn Bảy trút hơi thở cuối cùng tại Bệnh viện Quân y 175 (TP.HCM) sau một cơn đột quỵ khi đang làm vườn, hưởng thọ 83 tuổi.

Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương vô hạn cho gia đình, đồng đội và nhân dân cả nước. Các tờ báo lớn trên thế giới như The New York Times, BBC, AFP... đồng loạt đưa tin về sự ra đi của ông, gọi ông là "một trong những phi công huyền thoại xuất sắc nhất của thế kỷ 20".

Đại tá Nguyễn Văn Bảy ra đi, nhưng câu chuyện về một cậu bé miền Tây học hết lớp 3, bằng lòng yêu nước và ý chí phi thường đã bay lên làm chủ bầu trời, hạ gục những phương tiện chiến tranh tối tân nhất, sẽ mãi mãi là một thiên anh hùng ca bất tử trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Ông chính là minh chứng sống động nhất cho nói: