Đại tá Nguyễn Văn Bảy người phi công huyền thoại
Đại tá Nguyễn Văn Bảy là tốp phi công chiến đấu đầu tiên của Không quân nhân dân Việt Nam. Ông là người có phẩm chất đạo đức trong sáng và tinh thần chiến đấu quyết liệt, không sợ hi sinh, gian khổ, là cán bộ nói ít làm nhiều. Nguyễn Văn Bảy cũng là phi công duy nhất bắn rơi 7 máy bay hiện đại của Mỹ bằng chiếc MiG-17 mà đối phương cho là cổ lỗ sĩ. Do đó, ông được anh em, đồng đội, thậm chí là các phi công của đối phương đều phải nể phục.
Trên cương vị là một biên đội trưởng, Nguyễn Văn Bảy đã dìu dắt, chỉ huy nhiều phi công lớp đàn em trưởng thành, dù họ có rất nhiều cá tính khác nhau. Ông không đao to búa lớn, lý thuyết dài dòng mà chỉ bằng hành động và tấm chân tình, thẳng thắn nên được hầu hết các anh em phi công mến phục và tin tưởng.
Trong một trận chiến đấu trên không, biên đội: Bảy, Hoàng, Chao, Mẫn gặp một tốp F-4 ở thế bất lợi. Nguyễn Văn Bảy lệnh cho biên đội hạ thấp độ cao để phát huy tính năng cắt bán kính đánh F-4 ở độ cao thấp, phi công Lưu Huy Chao hạ thấp độ cao và thoát li về trước. Khi toàn biên đội hạ cánh về sân bay, Nguyễn Văn Bảy vỗ vai phi công Chao hỏi nhỏ: “Nay cậu bay đi đâu đấy?”. Chỉ nhỏ nhẹ vậy thôi nhưng đồng chí Chao đã nhận ra khuyết điểm của mình và từ những trận đấu sau đã hiệp đồng biên đội tốt hơn và cũng được Nguyễn Văn Bảy kèm cặp trở thành Biên đội trưởng và đạt được nhiều thành tích trong chiến đấu, bắn rơi nhiều máy bay Mỹ. Trường hợp của phi công Võ Văn Mẫn cũng rất đặc biệt. Trước trận ngày 5-9-1966 có 3 lần gặp địch nhưng có một lần phi công Mẫn chưa bắn được và có 2 lần bắn không trúng. Trong đơn vị khi đó có người băn khoăn và đặt câu hỏi. Nhưng riêng phi công Nguyễn Văn Bảy rất tin tưởng và tạo mọi điều kiện để phi công Mẫn bắn rơi F-8 vào ngày 5-9-1966 và đào tạo trở thành biên đội trưởng và một phi công giỏi về sau.
Tháng 9-1966, nấc thang chiến tranh phá hoại của Mỹ bằng Không quân đã áp sát Hà Nội, chỉ còn cách 50km tính theo đường chim bay. Ngày 5-9-1966 Không quân và Hải quân Mỹ tổ chức đánh phá trục đường sắt Bắc Nam sát Hà Nội. Tuyến đường huyết mạch của ta ở ga Bình Lục (phía Đông Phủ Lý). Lực lượng tham gia trận không chiến này của Mỹ chủ yếu là A-4; A-7 và F-8 làm nhiệm vụ yểm hộ. Trong ngày hôm đó chúng tổ chức đánh bằng 3 đợt: Sáng, trưa và chiều. Chủ trương của ta là theo dõi hành động của địch và giữ lực lượng để bảo vệ Hà Nội. Trong đợt thứ nhất và thứ 2 ta không cất cánh. Tới đợt thứ 3, từ 15 giờ 30 phút, cường kích A-4 và A-7 bắt đầu đánh nhưng ra đa dẫn đường của ta chưa phát hiện được địch cho F-8 yểm hộ nên trực ban dẫn đường nhận định: Địch cho là không quân ta án binh bất động nên lơ là yểm hộ. Khi Tư lệnh Quân chủng lệnh cho biên đội MiG-17 Nguyễn Văn Bảy và Võ Văn Mẫn trực ban ở Sân bay Gia Lâm cất cánh chiến đấu. Các sĩ quan dẫn đường đã không dẫn biên đội ra Phủ Lý nhằm bảo đảm bí mật, tạo bất ngờ. Độ cao ban đầu cũng rất thấp (150m) để ra đa địch không phát hiện được ta.
