Bài viết

ĐẠI TÁ NGUYỄN VĂN THÀNH VÀ KÝ ỨC 10 NĂM MÁU VÀ HOÀ HÙNG NƠI ĐẤT KHÁNH HOÀ

Tác giả: Phạm Thị Phương Anh

22/08/2026Trường Đại học Hải Dương (Trường Đại học Hải Dương)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Nửa thế kỷ trôi qua kể từ ngày mảnh đất Khánh Hòa hoàn toàn sạch bóng quân thù, trong tâm khảm của Đại tá Nguyễn Văn Thành – nguyên Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa – những ký ức về 10 năm chiến đấu gian khổ nhưng vô cùng oanh liệt vẫn hiện lên nguyên vẹn. Ở tuổi 80, sống trong căn nhà giản dị tại xã Vĩnh Hiệp, TP. Nha Trang, vị cựu binh già vẫn giữ vững tác phong nhanh nhẹn, giọng nói hào sảng cùng trí tuệ minh mẫn. Mỗi dịp kỷ niệm ngày giải phóng tỉnh (2/4/1975) và ngày thống nhất đất nước (30/4/1975), ông lại bồi hồi nhớ về những chặng đường khói lửa đã qua như một thước phim quay chậm của lịch sử.

Chặng đường cống hiến của ông bắt đầu từ tháng 7/1965, khi chàng Thiếu úy trẻ Nguyễn Văn Thành nhận lệnh sục sôi tiến vào chiến trường miền Nam với lý tưởng “Tất cả vì miền Nam ruột thịt”, đảm nhận vai trò Trung đội trưởng thuộc Đại đội đặc công 88, Tỉnh đội Khánh Hòa. Cuối năm 1967, đơn vị của ông di chuyển từ căn cứ Hòn Dù (huyện Khánh Vĩnh) xuống mật khu Đá Hang - chiến khu Đồng Bò để chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Đó là khoảng thời gian tàn khốc khi quân địch liên tục dội những trận bom kết hủy diệt, làm cháy rụi cây cối và rải chất độc hóa học xuống các nguồn nước sinh hoạt. Dù phải hít phải chất độc, ho sặc sụa và chịu đựng những cơn tiêu chảy hành hạ, ông cùng các đồng đội vẫn kiên cường bám trụ trận địa. Bước sang tháng 3/1975, trên cương vị Trợ lý tác chiến Tỉnh đội Khánh Hòa, ông Thành cùng đơn vị khẩn trương lập phương án tác chiến tại căn cứ Hòn Dù, dự kiến phối hợp cùng Sư đoàn 10 chủ lực tiến xuống giải phóng địa phương.

Thế nhưng, đà tiến công của quân ta diễn ra dũng mãnh hơn dự kiến. Sư đoàn 10 đã nổ súng khai chiến từ rạng sáng 29/3/1975 và chỉ trong 3 ngày (từ 29/3 đến 1/4/1975) đã đập tan tuyến phòng thủ kiên cố dài gần 20 km của địch tại đèo M’Đrắk - Phượng Hoàng. Việc đèo Phượng Hoàng bị đập tan và Lữ đoàn dù 3 ngụy bị đè bẹp đã khiến toàn bộ hệ thống ngụy quyền tại Nha Trang hoảng loạn tháo chạy. Chiều 2/4/1975, quân dân địa phương cùng Sư đoàn 10 tiến vào giải phóng thị xã Nha Trang; tiếp đó đến ngày 3/4/1975, ta làm chủ hoàn toàn căn cứ liên hợp Cam Ranh. Khoảnh khắc nhân dân tràn ra đường vẫy cờ, trao từng trái cây, ngụm nước dừa cho bộ đội đã trở thành ký ức sung sướng không thể nào quên đối với người cựu chiến binh.

Hòa bình lặp lại, Đại tá Nguyễn Văn Thành vẫn không khỏi đau xót khi nhớ về những người đồng đội đã vĩnh viễn nằm lại chiến trường. Nỗi dằn dặn ấy đã trở thành động lực để ông tích cực tham gia công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Ông vẫn nhớ như in phép màu vào chiều ngày 23/3/2013: sau nhiều tháng tìm kiếm vô vọng tại đèo Rù Rì, một công nhân lái máy xúc trong lúc thi công đường đã tình cờ phát hiện ngôi mộ tập thể của 23 liệt sĩ hy sinh trong chiến dịch Mậu Thân 1968, giúp đưa các anh về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Hòn Dung. Hiện nay, với vai trò Phó Chủ tịch Hội truyền thống kháng chiến yêu nước tỉnh Khánh Hòa, ông Thành vẫn tiếp tục hành trình lan tỏa ngọn lửa cách mạng cho thế hệ trẻ, giữ trọn ân tình với đồng đội và quê hương.


Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn