Đại tá, nhà ngoại giao Hà Văn Lâu – Người trí thức cách mạng kiên trung, bậc thầy đàm phán trên mặt trận ngoại giao (1918 – 2011).
Đại tá, nhà ngoại giao Hà Văn Lâu – Người trí thức cách mạng kiên trung, bậc thầy đàm phán trên mặt trận ngoại giao (1918 – 2011).
Xuất thân vùng đất Thừa Thiên Huế và con đường đến với cách mạng
Đại tá Hà Văn Lâu sinh ngày 5 tháng 10 năm 1918 tại làng Phò Trạch, xã Phong Bình, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Ông sinh ra và lớn lên trong một gia đình nhà nho nghèo.
Sớm có tư chất thông minh và lòng yêu nước sâu sắc, ông tốt nghiệp trường Sĩ quan Trừ bị và từng là sĩ quan trong quân đội Pháp. Tuy nhiên, trước cảnh nước mất nhà tan, ông sớm giác ngộ cách mạng, từ bỏ con đường danh vọng cá nhân để đi theo tiếng gọi của Việt Minh. Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 nổ ra, ông tích cực tham gia giành chính quyền tại Thừa Thiên Huế, chính thức bước vào hàng ngũ quân đội và lực lượng tình báo chiến lược.
Dấu ấn trên mặt trận tình báo chiến lược và chiến trường Nam Bộ
Trong những năm tháng đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí Hà Văn Lâu đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng nhờ tư duy nhạy bén và khả năng ngoại ngữ, ngoại giao xuất sắc:
Ông tham gia công tác tình báo, tham mưu quân sự, trực tiếp bám sát địa bàn Nam Bộ và Trung Trung Bộ để nắm bắt tình hình địch, phục vụ cho các quyết định tác chiến của Trung ương.
Với phong cách điềm tĩnh, sắc sảo và tầm nhìn xa trông rộng, ông nhanh chóng được tin tưởng giao phó những nhiệm vụ ngoại giao quân sự mang tính bước ngoặt.
Kiến trúc sư của bàn đàm phán lịch sử: Từ Genève đến Paris
Tên tuổi của Đại tá Hà Văn Lâu gắn liền với hai mốc son ngoại giao vĩ đại nhất của lịch sử kháng chiến chống ngoại xâm của nước ta:
Hiệp định Genève năm 1954: Ông là một trong những thành viên cốt cán trong đoàn đàm phán của ta tại Hội nghị Genève, trực tiếp tham gia đấu tranh ngoại giao căng thẳng để buộc Pháp phải công nhận độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam.
Hiệp định Paris năm 1973: Trên cương vị là thành viên chủ chốt của đoàn đàm phán Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, ông đóng vai trò là một trong những nhà thương thuyết sắc sảo nhất, góp phần trực tiếp buộc Mỹ phải ký kết Hiệp định Paris, rút hết quân viễn chinh về nước, tạo thế chiến lược "đánh cho Mỹ cút" để tiến tới "đánh cho ngụy nhào".
Chuyển sang ngành ngoại giao chuyên nghiệp và nhân cách đáng kính
Sau khi đất nước hoàn toàn thống nhất, Đại tá Hà Văn Lâu chuyển hẳn sang công tác ngoại giao chuyên nghiệp, tiếp tục cống hiến to lớn cho sự nghiệp đối ngoại của Nhà nước:
Ông từng giữ các chức vụ quan trọng như Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam tại Liên hợp quốc (New York), Đại sứ đặc mệnh toàn quyền tại nhiều quốc gia lớn.
Ông là người có công lớn trong việc đưa Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc vào năm 1977, mở ra cánh cửa hội nhập quốc tế cho đất nước trong những năm tháng bị bao vây, cấm vận.
Đại tá, nhà ngoại giao Hà Văn Lâu qua đời ngày vào ngày 6 tháng 7 năm 2011 tại Hà Nội, thọ 93 tuổi. Cả cuộc đời ông là một hành trình trọn vẹn phụng sự Tổ quốc, minh chứng sinh động cho sự kết hợp hoàn hảo giữa bản lĩnh của "Bộ đội Cụ Hồ" và trí tuệ, sự mềm mỏng nhưng kiên định của nền ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh.
