Đại tá, nhạc sĩ Đỗ Minh Quang - Người ươm mầm tình yêu nghệ thuật

 Đại tá, nhạc sĩ Minh Quang công tác tại Tổng cục chính trị, nay là Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội. Với giọng hát truyền cảm, ông vừa hát phục vụ bộ đội, nhân dân, vừa sáng tác.

Thưa nhạc sĩ, ông có thể chia sẻ về cơ duyên đưa ông đến với con đường nghệ thuật và quyết định gắn bó với hình ảnh người lính trong âm nhạc của mình?

Năm 1965, khi tròn 14 tuổi, tôi xin vào làm diễn viên kịch của Đoàn Kịch nói Thanh Hoá. Làm diễn viên kịch được 4 năm, một lần Đoàn Văn công Tổng cục Chính trị về Thanh Hóa biểu diễn, khi ấy có chị Tường Vi, anh Trần Chất, tôi mê quá, mạnh dạn xin tuyển và rồi… trúng tuyển.

Những chuyến đi biểu diễn ở khắp các chiến trường từ Nam ra Bắc từ biên cương tới hải đảo đã mang đến cho tôi nhiều cảm nhận đặc biệt về người lính. Từ đó, tôi nhận ra, hơn cả việc hát là nhu cầu được viết và cho ra đời những bài ca về người lính.

Ký ức nào về những năm tháng quân ngũ đã để lại dấu ấn sâu đậm nhất trong các sáng tác của ông?

Gần 40 năm hoạt động nghệ thuật trong màu áo lính, Đại tá, nhạc sĩ Minh Quang đã viết các tác phẩm cho các quân binh chủng của Quân đội Nhân dân Việt Nam anh hùng như Hải quân, Không quân, Bộ binh, Thông tin, Pháo binh, Đặc công, Tăng thiết giáp, Hậu cần...Ông cũng "ba cùng" với anh em bộ đội chiến sĩ ở tất cả các quân binh chủng này, để hiểu về họ, chia sẻ những nhọc nhằn với họ.

Mỗi chuyến đi là những trải nghiệm giúp tôi sáng tác nên các ca khúc về người lính, về cuộc đời quân ngũ, để từ đó góp phần khích lệ, động viên, đồng cảm, thấu hiểu, sẻ chia với những người lính dũng cảm. Bởi sau những trận chiến đầy gian khó, khi ranh giới giữa sự sống và cái chết, họ cần một khoảnh khắc, một màu tím, một điệu múa để ru lòng vượt qua đau thương và mất mát.

Ông từng chia sẻ, Hoa sim biên giới chính là thành công đầu tiên và cũng là "tờ giấy thông hành" để ông bước chân vào con đường sáng tác chuyên nghiệp. Ca khúc này, từ ấy cho đến nay vẫn được đông đảo khán giả yêu mến. Câu chuyện nào đã truyền cảm hứng để ông sáng tác nên tác phẩm?

Ca khúc Hoa sim biên giới được hình thành từ hơn 40 năm trước, trong một chuyến công tác tới biên giới phía Bắc phục vụ bộ đội. Chiều hôm ấy, khi biên giới ngơi tiếng súng, không gian yên lặng, tôi đứng nhìn từ ngọn đồi này qua ngọn đồi kia, ở giữa hai ngọn đồi ấy là những thảm hoa sim tím ngắt.

Tôi chợt thấy, sắc hoa tím ngắt kia đúng như nỗi nhớ da diết của người lính về gia đình, về quê hương… nơi tiếp sức mạnh để họ có thể vượt qua khó khăn, gian khổ, hy sinh cho Tổ quốc. Và rồi sau đó, câu hát mở đầu: "Nếu em lên biên giới, em sẽ gặp bạt ngàn hoa" hình thành một cách tự nhiên, giản dị như câu nói của những người lính trẻ. Thế rồi cũng chỉ dừng lại ở đó cho đến 4 năm sau - năm 1983, bài hát mới chính thức ra đời. Ấy là nhờ sự cộng tác của anh ruột của trai tôi, nhà thơ Đặng Ái (tên thật là Đỗ Minh Phong), tác giả bài thơ Hoa sim viết theo lời đề nghị của tôi. Hai anh em đã "song kiếm hợp bích" để tạo nên Hoa sim biên giới.