Đại tá Phạm Ngọc Thảo: Điệp viên khuynh đảo chính trường Sài Gòn (1922 - 1965)

Nếu các tình báo viên thông thường có nhiệm vụ thu thập tin tức bí mật gửi về căn cứ, thì Phạm Ngọc Thảo (quê ở Bến Tre, sinh tại Sài Gòn) mang một sứ mệnh hoàn toàn khác biệt và độc nhất vô nhị: chui sâu vào thượng tầng quân đội đối phương để kích động mâu thuẫn, tổ chức đảo chính, làm suy yếu chế độ từ bên trong.

Xuất thân trong một gia đình trí thức Công giáo giàu có, Phạm Ngọc Thảo từng là một sĩ quan tình báo của Việt Minh thời chống Pháp. Sau năm 1954, theo chỉ đạo bí mật của đồng chí Lê Duẩn, ông ở lại miền Nam, tạo vỏ bọc "cải tà quy chính" để thâm nhập vào quân đội Sài Gòn. Bằng sự thông minh, uyên bác và vỏ bọc Công giáo hoàn hảo, ông nhanh chóng chiếm được lòng tin tuyệt đối của anh em Tổng thống Ngô Đình Diệm, được thăng hàm Đại tá Quân lực Việt Nam Cộng hòa và bổ nhiệm làm Tỉnh trưởng Kiến Hòa (Bến Tre). Tại đây, ông đã khéo léo thả tự do cho hàng ngàn cán bộ cách mạng bị bắt, đồng thời vô hiệu hóa nhiều cuộc càn quét của địch.

Nhiệm vụ vĩ đại nhất của ông bắt đầu từ năm 1963. Lợi dụng sự lục đục nội bộ của địch, Phạm Ngọc Thảo đã trở thành "tổng công trình sư" hoặc trực tiếp tham gia giật dây hàng loạt cuộc đảo chính rung chuyển Sài Gòn (từ cuộc lật đổ Ngô Đình Diệm năm 1963, đến các cuộc đảo chính Nguyễn Khánh năm 1964, 1965). Ông đã tạo ra một tình trạng hỗn loạn tột độ ở thượng tầng ngụy quyền, khiến bộ máy quân sự địch tê liệt, giúp phong trào cách mạng miền Nam có thời gian vàng để phục hồi và phát triển. Năm 1965, thân phận bị lộ, ông bị phe của Nguyễn Văn Thiệu phục kích bắt giữ. Bọn chúng đã tra tấn ông đến chết vô cùng dã man, nhưng không thể khuất phục được ý chí của người điệp viên cộng sản. Ông ngã xuống như một huyền thoại, sau này được Nhà nước truy phong quân hàm Thiếu tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam.