ĐẠI TÁ PHẠM NGỌC THẢO – NHÀ TÌNH BÁO CHIẾN LƯỢC CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM - PHẦN II

Tham gia Cách mạng Tháng Tám và kháng chiến chống thực dân Pháp

Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Phạm Ngọc Thảo tham gia phong trào đấu tranh giành chính quyền tại Sài Gòn. Khi thực dân Pháp nổ súng tái chiếm Nam Bộ ngày 23 tháng 9 năm 1945, ông quyết định tham gia lực lượng kháng chiến. Thay vì tiếp tục theo đuổi con đường nghề nghiệp của một kỹ sư công chánh, ông lựa chọn trực tiếp tham gia cuộc chiến đấu chống thực dân Pháp.

Năm 1946, Phạm Ngọc Thảo được cử ra miền Bắc học khóa đầu tiên của Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn tại Sơn Tây, tiền thân của Trường Sĩ quan Lục quân 1. Việc được đào tạo quân sự chính quy giúp ông bổ sung kiến thức về tổ chức lực lượng, chỉ huy, chiến thuật và công tác quân sự. Sau khi hoàn thành khóa học, ông trở lại miền Nam, tham gia hoạt động tại các đơn vị và cơ quan kháng chiến.

Trong quá trình công tác, ông từng làm việc tại Văn phòng Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Bộ, sau đó được giao phụ trách Phòng Mật vụ Nam Bộ vào năm 1947. Nhiệm vụ này liên quan đến công tác nắm tình hình, thu thập thông tin và tổ chức hoạt động tình báo phục vụ kháng chiến. Với nền tảng học vấn, khả năng phân tích và kinh nghiệm thực tiễn, ông tham gia củng cố, thống nhất hoạt động của các lực lượng tình báo tại Nam Bộ.

Năm 1949, ông được giao làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 404; giai đoạn 1952–1953, ông đảm nhiệm chức vụ Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 410 thuộc lực lượng chủ lực Khu 9. Trong thời gian này, ông trực tiếp tham gia chỉ huy chiến đấu, tích lũy kinh nghiệm quân sự và xây dựng mối liên hệ với cơ sở cách mạng ở địa phương.

Giai đoạn kháng chiến chống Pháp đã tạo nên bước phát triển quan trọng trong sự nghiệp của Phạm Ngọc Thảo. Ông không chỉ có kinh nghiệm hoạt động tình báo mà còn hiểu rõ tổ chức quân đội, hoạt động tác chiến và tình hình chính trị – xã hội tại miền Nam. Những kinh nghiệm đó trở thành cơ sở để cấp trên giao cho ông một nhiệm vụ đặc biệt sau Hiệp định Genève năm 1954.