Đại tá Phạm Ngọc Thảo - Nhà tình báo hành động huyền thoại của Việt Nam

Là cán bộ tình báo chiến lược, được Trung ương trực tiếp chỉ đạo đi sâu, leo cao vào những vị trí trọng yếu của địch; với bản lĩnh chính trị vững vàng, lòng trung thành vô hạn với sự nghiệp cách mạng của Đảng, Đại tá Phạm Ngọc Thảo đã lập được nhiều chiến công đặc biệt xuất sắc.

Trong những năm làm tỉnh trưởng Kiến Hòa (Bến Tre ngày nay), ông đã cung cấp được nhiều tin tức tài liệu liên quan đến các cuộc hành quân của địch trong tỉnh và quân khu, ngăn chặn và hạn chế thiệt hại do các cuộc hành quân quy mô lớn của địch gây ra. Lợi dụng chức vụ tỉnh trưởng, ông đã đẩy được một trung đoàn của Sư đoàn 3 bộ binh, 5 tiểu đoàn biệt động do địch đưa về đàn áp phong trào du kích ở Bến Tre ra khỏi tỉnh. Những việc làm của ông đã góp phần quan trọng vào việc bảo vệ lực lượng cách mạng, tạo điều kiện để mở rộng phong trào cách mạng ở miền Nam. Đại tá Phạm Ngọc Thảo cũng thả hơn 2.000 tù chính trị, trong đó có ông Võ Viết Thanh (sau này là Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh), với lý do thực hiện chính sách thân dân của Tổng thống.

Về sự kiện này, Đại tá Đào An Việt, Phó chủ nhiệm Chính trị Tổng cục II – Bộ Quốc phòng, cho biết: “Trong thời gian làm tỉnh trưởng Kiến Hòa, ngay khi về làm tỉnh trưởng, đồng chí Phạm Ngọc Thảo đã quyết định thả 2.000 tù chính trị. Đây chính là những cơ sở cán bộ của ta. Việc này đã giúp bảo vệ cán bộ của ta, tạo điều kiện để họ tiếp tục hoạt động và phát triển. Cũng thông qua việc này, ông cũng giúp ta thẳng tay trừng trị bọn phản động và những tên phản bội, chỉ điểm, làm lộ, làm ảnh hưởng đến các cơ sở cách mạng”.

Cũng trong thời gian ở Kiến Hòa, với quyền hành của tỉnh trường, ông đã rất khéo léo để ngăn chặn hoặc chuyển hướng các cuộc hành quân, các cuộc càn quét quy mô lớn của địch tại địa bàn. Trong trường hợp không ngăn chặn được, sẽ chuyển hướng vào những vùng không có cán bộ, không có lực lượng của ta, không có cơ sở và ít có dân. Mục đích là để làm sao giảm tổn thất lớn cho cách mạng. Cũng tại Kiến Hòa, thông qua những hoạt động ngầm của mình, ông đã phát động quần chúng biểu tình, gây rối, chia rẽ nội bộ trong chính quyền, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho cách mạng hoạt động. Khi nội bộ của địch bị gây rối thì chúng sẽ không còn thời gian, công sức để tập trung việc tiến hành các cuộc hành quân, càn quét để phá hoại cơ sở cách mạng.

Những cuộc đảo chính Đại tá Phạm Ngọc Thảo trực tiếp kiến tạo hoặc gián tiếp tham gia cũng đã làm rung chuyển chính trường miền Nam, gây rối loạn nội bộ của địch, góp phần làm chậm bước chân Mỹ đưa quân vào Việt Nam. Theo Đại tá Đào An Việt, đối với cách mạng Việt Nam khi đó, việc Đại tá Phạm Ngọc Thảo trực tiếp kiến tạo, tham gia, điều hành và tổ chức các cuộc đảo chính, dù chưa thành công nhưng đã làm rối loạn chính trường ngụy quân, ngụy quyền, tạo điều kiện, thời cơ cho cách mạng Việt Nam tiến nhanh hơn đến chiến thắng. Ngoài ra, thông qua những cuộc đảo chính đó, đồng chí đã góp phần gây sự chú ý cho báo chí quốc tế, đặc biệt là tạo dư luận phản đối cuộc chiến ở Việt Nam ngay trong chính nội bộ nước Mỹ. Với những đóng góp to lớn đó, không những phía ta mà cả những người đứng ở bên kia chiến tuyến cũng ngưỡng mộ Đại tá Phạm Ngọc Thảo.

Phạm Ngọc Thảo là một nhà tình báo đặc biệt, là huyền thoại hiên ngang đi giữa rừng gươm vạn giáo mà địch cũng muốn giết, thậm chí một số tổ chức cách mạng của ta cũng muốn "khử" vì những chính sách quản lý được lòng dân của ông. Ông là tấm gương thầm lặng hy sinh, trung thành với lý tưởng cách mạng đến phút giây cuối cùng. Năm 1965, khi bị chính quyền ngụy truy bắt, quyết tiêu diệt ông bằng được, Phạm Ngọc Thảo vẫn không từ bỏ nhiệm vụ, quyết tâm ở lại nơi mà ông có thể bị giết chết bất cứ lúc nào. Khi không may sa vào tay địch, ông bị chúng tra tấn dã man, song ý chí sắt đá của ông không hề bị lay chuyển. Dù bị tra tấn đến chết, nhưng chúng vẫn không hề hay biết ông là một nhà tình báo chiến lược, là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Như rất nhiều cán bộ, chiến sĩ tình báo kiên trung khác, Đại tá Phạm Ngọc Thảo chấp nhận hy sinh thầm lặng vì Tổ quốc.

Sau ngày đất nước thống nhất, đồng chí Phạm Ngọc Thảo được truy phong quân hàm Đại tá và được công nhận là liệt sĩ, được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì, Huân chương Chiến thắng hạng Nhì, Huân chương Chiến sĩ Giải phóng hạng Nhất, Nhì, Ba và danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhớ về ông, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt xúc động: “Anh Phạm Ngọc Thảo đã nhận một nhiệm vụ đặc biệt, chưa từng có tiền lệ trong công tác cách mạng của chúng ta...". Ông Xuân Mạnh, một người đồng đội của ông, cảm phục: “Có thể nói rằng, anh Phạm Ngọc Thảo là một cán bộ điệp báo bí ẩn trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, là Đại tá của cả hai quân đội đối nghịch nhau trong cuộc chiến này”.