Anh hùng Lực lượng vũ trang

Đại tá Phạm Ngọc Thảo - Nhà tình báo hành động huyền thoại của Việt Nam

Trong lịch sử Tình báo quốc phòng Việt Nam, nhiều anh hùng, liệt sĩ đã thầm lặng chiến đấu, cống hiến đến hơi thở cuối cùng cho cách mạng và tên tuổi, sự nghiệp của họ chỉ được hé lộ nhiều năm sau khi ngã xuống. Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Đại tá Phạm Ngọc Thảo là một trong những con người ưu tú đó.

Vĩnh Long02/02/2026Đoàn phường Hòa Thuận (Đoàn phường Hòa Thuận)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Đại tá Phạm Ngọc Thảo là nhà tình báo mà mỗi khi nhắc đến, đồng chí cùng chiến đấu đều xúc động và tiếc thương khôn nguôi và thế hệ sau đều nhớ đến ông với niềm cảm phục và biết ơn sâu sắc.

Nhiệm vụ đặc biệt

Đồng chí Phạm Ngọc Thảo (tức Phạm Thao) sinh ngày 14-2-1922 tại tỉnh Long Xuyên (Vĩnh Long) trong một gia đình trí thức. Thân sinh của ông là cụ Phạm Ngọc Thuần, một kỹ sư trắc địa và là một điền chủ giàu có nổi tiếng Nam Bộ, mang quốc tịch Pháp. Anh chị em của ông vì thế đều sang Pháp du học và trở thành bác sĩ, kỹ sư, luật sư. Dù có cuộc sống giàu sang nhưng anh chị em Phạm Ngọc Thảo đều hướng về đất nước và đều tham gia cách mạng.

Đại tá Phạm Ngọc Thảo - Nhà tình báo hành động huyền thoại của Việt Nam - Bài 1: Nhiệm vụ đặc biệtPhạm Ngọc Thảo (thứ hai từ trái sang) trong Ban Chỉ huy Tiểu đoàn 410 tại miền Tây Nam Bộ năm 1952. Ảnh tư liệu

Tháng 8-1945, Phạm Ngọc Thảo tham gia cướp chính quyền tại Sài Gòn. Ngay khi thực dân Pháp quay lại xâm chiếm Nam Bộ, ông tuyên bố hủy bỏ quốc tịch Pháp, lên đường tham gia kháng chiến. Đầu năm 1946, ông được tổ chức cử ra miền Bắc học Khóa I Trường võ bị Trần Quốc Tuấn (Trường Sĩ quan Lục quân I). Ra trường, ông trở lại miền Nam hoạt động ở địa bàn Khu 8, Khu 9. Cuối năm 1947, được trên giao làm Trưởng phòng Mật vụ Nam Bộ, chỉ trong một thời gian ngắn, ông đã thống nhất được các lực lượng tình báo Nam Bộ. Năm 1949, Phạm Ngọc Thảo được trên điều sang làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 410 chủ lực Khu 9, có nhiều trận thắng lớn, góp phần mở rộng vùng giải phóng.

Đại tá Phạm Ngọc Thảo - Nhà tình báo hành động huyền thoại của Việt Nam - Bài 1: Nhiệm vụ đặc biệtĐại tá Hà Ngọc Quỳnh, nguyên Viện trưởng Viện 501, Tổng cục II - Bộ Quốc phòng.

Sau khi Hiệp định Geneva 1954 được ký kết, nhận chỉ thị của tổ chức, đích thân đồng chí Lê Duẩn đã chỉ thị đồng chí Phạm Ngọc Thảo ở lại miền Nam làm nhiệm vụ thâm nhập vào hàng ngũ cấp cao của chính quyền Sài Gòn, phục vụ yêu cầu tình báo chiến lược với mục tiêu thống nhất đất nước. Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt nhận định rằng Đại tá Phạm Ngọc Thảo đã nhận nhiệm vụ đặc biệt chưa từng có tiền lệ trong cách mạng Việt Nam.

Nói về sự đặc biệt trong thực hiện nhiệm vụ của Đại tá Phạm Ngọc Thảo, Đại tá Hà Ngọc Quỳnh, nguyên Viện trưởng Viện 501, Tổng cục II - Bộ Quốc phòng, cho biết: “Tình báo thế giới nói chung có 2 chức năng: Tin tức và hành động. Tình báo hành động thể hiện ở những hoạt động chia rẽ, gây rối nội bộ địch, làm cho nội bộ địch không ổn định; gây khó khăn cho địch để chúng không thực hiện được ý đồ, kế hoạch đã được vạch ra; bảo vệ ta; và trực tiếp đánh địch. Phạm Ngọc Thảo là một trong số ít cán bộ chỉ thực hiện nhiệm vụ hành động là chủ yếu”.

Đại tá Phạm Ngọc Thảo - Nhà tình báo hành động huyền thoại của Việt Nam - Bài 1: Nhiệm vụ đặc biệtĐại tá Đào An Việt, Phó chủ nhiệm Chính trị Tổng cục II – Bộ Quốc phòng.

Đại tá Đào An Việt, Phó chủ nhiệm Chính trị Tổng cục II – Bộ Quốc phòng, nhấn mạnh: “Điều đặc biệt của đồng chí Phạm Ngọc Thảo là đồng chí thực hiện nhiệm vụ chui sâu, leo cao, gây rối chính quyền ngụy chứ không phải là nhiệm vụ thu thập tin tức. Điều đặc biệt thứ hai nữa là đồng chí hoạt động dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Lê Duẩn chứ không thông qua tổ chức và cơ quan tình báo. Thứ ba là đồng chí độc lập tác chiến, một mình hoạt động trong lòng địch”.

Đại tá Phạm Ngọc Thảo không làm nhiệm vụ thu thập tin tức như những cán bộ điệp báo khác, mà thực hiện hàng loạt những hoạt động để tác động làm “thay đổi chế độ” ở miền Nam Việt Nam. Điều đặc biệt ở Đại tá Phạm Ngọc Thảo là ông tiến hành cả hoạt động gây rối loạn nội bộ địch, gây khó khăn cho địch trong thực hiện ý định của chúng, cả bảo vệ ta và cả trực tiếp đánh địch. Để thực hiện được nhiệm vụ hành động chiến lược là chủ yếu đó, người thực hiện phải có khả năng hành động và độ tin cậy. Khả năng hành động thể hiện ở chỗ là người thực hiện nhiệm vụ hành động phải có địa vị nhất định trong nội bộ địch, phải có lực lượng cần thiết và phù hợp quy mô nhiệm vụ, và phải có khả năng tổ chức chỉ huy. Về độ tin cậy, người thực hiện nhiệm vụ phải được cả ta và địch tin cậy, phải được địch tin dùng thì mới có cơ hội lên cao, chui sâu để mà thực hiện được mọi hành động theo ý định. Đó là những phẩm chất mà Đại tá Phạm Ngọc Thảo đều đáp ứng được.

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng đặt ra, đồng chí Phạm Ngọc Thảo đã cùng đồng chí Mười Hương (nguyên Trưởng Ban Nội chính Trung ương Trần Quốc Hương) lúc đó đang công tác tại Ban Đặc tình Xứ ủy bàn bạc cụ thể về đường hướng, phương thức hoạt động và liên lạc tại Sài Gòn. Sau khi nhận nhiệm vụ, Phạm Ngọc Thảo dựa vào thế lực của gia đình trí thức, theo Thiên Chúa giáo, thân cận với gia đình họ Ngô để dễ bề hoạt động. Kể từ đó, Phạm Ngọc Thảo chính thức trở thành nhà tình báo hành động chiến lược đặc biệt quan trọng của cách mạng Việt Nam.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn