Đại tá Phạm Ngọc Thảo - Nhà tình báo hành động huyền thoại của Việt Nam- Đi thẳng vào lòng địch, giữa rừng gươm vạn giáo

Năm 1956, ông được chế độ Việt Nam Cộng hòa phong Đại úy, giữ chức Tỉnh trưởng Bảo an Vĩnh Long. Năm 1957, ông là thành viên sáng lập và tham gia Ban Biên tập tạp chí “Bách khoa”. Ông viết rất nhiều bài báo tập trung vào đề tài quân sự. Một số bài báo nổi bật của ông là “Thế nào là một quân đội mạnh?” (Bách khoa số 1), “Đánh giặc mà không giết người” (Bách khoa số 2), “Một số ý kiến về lãnh đạo tinh thần một đơn vị quân đội” (Bách khoa số 4), “Vấn đề kinh tế tự túc trong quân đội” (Bách khoa số 5-6), “Lực lượng quân sự cơ động và lực lượng địa phương” (BK số 13), “Quân đội và nhân dân” (Bách khoa số 14), “Quân đội bình định đem lại bình an hay oán hận” (BK số 16), “Quan niệm về quân sự hiện đại” (Bách khoa số 17).

Những bài báo đó thể hiện kiến thức uyên bác của một nhà chiến lược quân sự với thực tiễn phong phú của một người đã trực tiếp cầm quân; công khai ca ngợi chiến công chống ngoại xâm và việc làm vì dân vì nước của Quân đội nhân dân Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp, lên án những hành vi phi nghĩa của quân đội phản nhân dân. Những bài báo của ông đã được giới quân sự, chính trị Sài Gòn và tình báo nước ngoài, trong đó có điệp viên CIA, quan tâm. Cái đích mà Phạm Ngọc Thảo nhắm đến là chính quyền Ngô Đình Diệm. Qua những bài báo đó, Ngô Đình Nhu và trùm mật vụ Trần Kim Tuyến đã để ý đến ông. Bắt đầu từ đó, Phạm Ngọc Thảo được chính quyền họ Ngô trọng dụng. Ông được thăng quân hàm lên Thiếu tá, điều động về Sở Nghiên cứu chính trị - xã hội của Phủ Tổng thống. Đây là cơ quan mật vụ do bác sĩ Trần Kim Tuyến phụ trách.

Bằng tài năng của mình và sự dẫn dắt, sự chỉ đạo nhất quán của cấp trên, Phạm Ngọc Thảo đã dần chiếm được lòng tin của chính quyền Ngô Đình Diệm. Ông trở thành một trong những sĩ quan sáng giá mà bất cứ phe phái nào ở miền Nam thời kỳ ấy cũng muốn trừ khử hoặc lôi kéo về phía mình. Năm 1958, ông được bổ nhiệm làm Tỉnh trưởng Kiến Hòa (Bến Tre). Cuối năm 1961, ông sang Mỹ học một khóa quân sự cao cấp, khi về nước được bổ nhiệm làm Thanh tra ấp chiến lược, trực thuộc Phủ Tổng thống.

Trong giai đoạn 1962-1963, chính trường miền Nam Việt Nam rối ren. Mỹ muốn gạt bỏ gia đình họ Ngô, thay vào đó là những nhân vật thân Mỹ nhằm biến miền Nam trở thành một tiền đồn chống cộng. Phạm Ngọc Thảo chính là tác nhân có tầm ảnh hưởng và đạo diễn hai cuộc đảo chính làm rung chuyển chính trường Sài Gòn giai đoạn 1963-1965. Trong cuộc đảo chính thứ nhất, với sự nhạy bén về chính trị, Phạm Ngọc Thảo biết chắc Mỹ sẽ lật đổ gia đình họ Ngô để dựng lên một chính quyền nguy hiểm hơn. Ông đã cùng Trần Kim Tuyến và Huỳnh Văn Lang lên một kế hoạch đảo chính với mục tiêu “cải sửa” chế độ nhằm vô hiệu hóa ý đồ của người Mỹ. Tuy nhiên kế hoạch bị lộ, Trần Kim Tuyến bị đưa đi làm lãnh sự ở Ai Cập. Về phần Phạm Ngọc Thảo, Ngô Đình Nhu không tin ông tham gia kế hoạch này. Ở cuộc đảo chính thứ hai lật đổ chế độ Ngô Đình Diệm, ngày 1-11-1963, dù không chủ động tham gia nhưng Phạm Ngọc Thảo vẫn được “Hội đồng quân nhân cách mạng” do tướng Dương Văn Minh cầm đầu cử làm tùy viên báo chí. Sau đó, khi Nguyễn Khánh lên thâu tóm quyền lực đã cử ông làm giám đốc báo chí, phát ngôn viên chính phủ. Thời gian này Phạm Ngọc Thảo đã được thăng quân hàm Đại tá. Đầu tháng 10-1964, ông được đưa sang Mỹ làm Tùy viên văn hóa quân sự, ông đưa cả vợ con theo cùng.

Vừa sang Mỹ một thời gian ngắn, Phạm Ngọc Thảo bị Nguyễn Khánh triệu hồi về nước do nghi ngờ ông và sẽ bố trí bắt ông ngay tại sân bay Tân Sơn Nhất. Biết trước ý đồ đó, Phạm Ngọc Thảo đã khôn khéo không về đúng giờ bay như dự định nên không bị bắt. Về Sài Gòn, ông bí mật móc nối, tổ chức lực lượng, kéo tướng Lâm Văn Phát và hàng chục sĩ quan khác tiến hành cuộc đảo chính ngày 19-2-1965. Cuộc binh biến này do Lâm Văn Phát cầm đầu về danh nghĩa, nhưng trên thực tế là do Đại tá Phạm Ngọc Thảo tổ chức và chỉ huy. Chỉ trong một ngày, lực lượng đảo chính đã chiếm Bộ tổng tham mưu, Bộ tư lệnh biệt khu Thủ đô, Đài phát thanh Sài Gòn, Bến Bạch Đằng và sân bay Tân Sơn Nhất. Tuy nhiên, do một số sơ xuất của lực lượng đảo chính, Nguyễn Khánh đã được Nguyễn Cao Kỳ - Tư lệnh Không quân lúc đó cứu thoát. Nguyễn Cao Kỳ đe dọa ném bom. Cuộc đảo chính thất bại.

Nguyễn Khánh bị loại khỏi chính trường. Nguyễn Cao Kỳ, Nguyễn Văn Thiệu cử tướng Nguyễn Chánh Thi chỉ huy lực lượng chống đảo chính, ra lệnh cho Lâm Văn Phát, Phạm Ngọc Thảo và 13 sĩ quan tham gia đảo chính trong vòng 24 giờ phải ra trình diện. Phạm Ngọc Thảo và Lâm Văn Phát bỏ trốn. Chính quyền Thiệu - Kỳ lập tòa án quân sự xử những người tham gia đảo chính. Đại tá Phạm Ngọc Thảo bị kết án tử hình vắng mặt.