Đại tá phi công MiG-17 - Anh hùng Lê Hải
Mai Ngọc Hà
gày 29 tháng 2 năm 1942, tại làng Quýt Lâm, tổng Tri Đức, phủ Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi, Lê Hải được sinh ra trong một vùng quê giàu truyền thống cách mạng. Từ khi còn trẻ, ông đã mang trong mình khát vọng cống hiến cho đất nước. Năm 19 tuổi, ông rời quê hương, tập kết ra miền Bắc và bắt đầu con đường gắn bó với lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam.
Ông công tác tại Trung đoàn Không quân 919, sau đó được tuyển chọn trở thành học viên bay tại Trung đoàn Không quân 910 trong giai đoạn 1965–1966. Đây là thời kỳ Không quân Việt Nam đang từng bước xây dựng lực lượng để đối đầu với không quân hiện đại của Mỹ. Ngày 15 tháng 8 năm 1966, Lê Hải được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, đánh dấu bước trưởng thành mới trong sự nghiệp quân ngũ.
Từ năm 1966 đến năm 1975, ông là phi công tiêm kích MiG-17 thuộc Trung đoàn Không quân 923. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, Lê Hải nhiều lần xuất kích chiến đấu, trực tiếp đối đầu với các loại máy bay hiện đại của Mỹ như F-4, F-8 và F-105.
Trong khoảng thời gian từ năm 1967 đến năm 1972, bằng lòng dũng cảm, kỹ thuật bay điêu luyện và bản lĩnh chiến đấu vững vàng, ông đã trực tiếp bắn rơi 6 máy bay Mỹ trên bầu trời Hà Nội, Hà Tây, Nghệ An và Hải Phòng, gồm một chiếc F-8, bốn chiếc F-4 và một chiếc F-105. Thành tích này đưa ông trở thành một trong những phi công Việt Nam đạt đẳng cấp “Ách” (Ace) – danh hiệu dành cho những phi công có nhiều chiến công đặc biệt trong không chiến.
Điều đáng khâm phục là trong suốt quá trình chiến đấu, Lê Hải chưa một lần phải nhảy dù, dù nhiều lần đối mặt với những trận không chiến vô cùng nguy hiểm. Ông được xem là một trong những phi công xuất sắc nhất của Không quân nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Với những chiến công đặc biệt xuất sắc, năm 1970, khi mới ở tuổi 28, Lê Hải được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là sự ghi nhận cao quý dành cho người phi công đã góp phần bảo vệ bầu trời Tổ quốc bằng lòng quả cảm và tinh thần chiến đấu kiên cường.
Sau ngày đất nước thống nhất, Lê Hải tiếp tục đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong lực lượng Không quân. Ông từng là Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 937, Sư đoàn phó rồi Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 372. Năm 1985, ông được giao nhiệm vụ Phó Cục trưởng Cục Huấn luyện của Trường Quân chủng Không quân, góp phần đào tạo các thế hệ phi công quân sự Việt Nam.
Năm 1992, ông chuyển ngành sang công tác trong lĩnh vực hàng không dân dụng, giữ chức Phó Tổng giám đốc Cụm cảng hàng không miền Nam. Năm 2002, ông nghỉ hưu theo chế độ nhưng vẫn luôn được đồng đội và nhân dân kính trọng bởi những đóng góp lớn lao trong sự nghiệp bảo vệ bầu trời Tổ quốc.
Ngày 30 tháng 3 năm 2025, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Hải qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 78 tuổi. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương đối với gia đình, đồng đội và những người yêu mến lịch sử Không quân Việt Nam.
Cuộc đời phi công Lê Hải là câu chuyện về ý chí, lòng dũng cảm và tài năng của một thế hệ chiến sĩ không quân. Hình ảnh người phi công MiG-17 lao vào những trận không chiến bảo vệ bầu trời quê hương mãi là biểu tượng đẹp của tinh thần quyết thắng và lòng yêu nước Việt Nam.



