Đại tá Phùng Văn Khầu – Biểu tượng của ý chí thép tại Điện Biên Phủ

Có những giá trị lịch sử không cần đến văn hoa để tô vẽ, bởi bản thân sự thật đã mang một sức nặng ghê gớm. Câu chuyện về Đại tá Phùng Văn Khầu tại mặt trận Điện Biên Phủ năm 1954 chính là một minh chứng như thế – một lát cắt trần trụi về lòng kiên trung và giới hạn chịu đựng của một con người.

Năm ấy, đồi E là một trong những điểm nóng ác liệt nhất. Giữa tiếng gầm rú của máy bay và những trận mưa pháo vô hồi kết từ phía địch, trận địa của Đại đội 755 bị cày xới liên tục. Chiến tranh không có chỗ cho sự lãng mạn, chỉ có máu, đất cát và thuốc súng khét lẹt. Dưới áp lực khủng khiếp đó, các thành viên trong khẩu đội cứ vơi dần. Người hy sinh, người bị thương nặng phải rời trận địa. Cuối cùng, căn hầm nhỏ chỉ còn lại duy nhất một mình người chiến sĩ Phùng Văn Khầu.

Một khẩu sơn pháo 75mm vốn cần cả một tập thể phối hợp nhịp nhàng: người quan sát, người tính tọa độ, người nạp đạn, người giật cò. Nhưng trong khoảnh khắc sinh tử đó, Phùng Văn Khầu phải tự mình làm tất cả. Ông vừa làm tai, làm mắt, vừa làm đôi tay vận hành khối thép nặng hàng tấn. Sức ép từ bom đạn địch nhiều lần hất văng ông ra, làm ông ngất lịm. Nhưng cứ mỗi lần tỉnh lại, việc đầu tiên ông làm là bò lại phía khẩu pháo.

Sự kiên cường của ông không phải là điều gì thần thánh, mà là trách nhiệm tối thượng của một người lính. Phía dưới kia, bộ binh ta đang phơi mình trước hỏa lực địch để tiến lên. Nếu khẩu pháo của ông câm lặng, đồng đội dưới sườn đồi sẽ ngã xuống. Chính áp lực đó đã khiến ông tỉnh táo, một mình ngắm bắn, một mình nạp đạn. Năm khẩu pháo 105mm và những ổ đại liên của địch lần lượt bị dập tắt bởi một tay ông. Có những phát bắn chuẩn xác đến mức chỉ cần một viên đạn đã xóa sổ một hỏa điểm của đối phương.

35 ngày đêm bám trụ trên đồi E là 35 ngày đêm người lính ấy sống trong lằn ranh mong manh của sự sống và cái chết. Ông không nghĩ đến việc mình sẽ trở thành anh hùng, ông chỉ nghĩ đến việc phải bắn.

Hơn bảy mươi năm sau nhìn lại, chiến tranh đã lùi vào dĩ vãng. Người chiến sĩ năm xưa cũng đã yên nghỉ sau một cuộc đời cống hiến thầm lặng. Khẩu sơn pháo 75mm năm nào giờ đứng lặng yên trong bảo tàng, không còn mùi thuốc súng, không còn những vết máu khô. Nhưng khi đứng trước khối thép ấy, người ta vẫn cảm nhận được hơi ấm của một ý chí thép.

Tên của ông hiện đã được đặt cho một con đường tại thành phố Điện Biên Phủ. Người dân đi qua con đường ấy hôm nay có thể tận hưởng bầu không khí thanh bình, nhưng lịch sử sẽ mãi ghi nhớ: để có được sự bình yên ấy, đã từng có một người lính một mình ôm pháo, giữ vững trận địa trong những ngày gian khổ nhất của đất nước.