ĐẠI TÁ TÌNH BÁO NGUYỄN NGỌC ẨN - "CHA ĐẺ" CỦA CÁC ĐIỆP VIÊN THẾ HỆ MỚI

Đại tá Nguyễn Ngọc Ẩn (thường được gọi là Tư Ẩn hay Tư Biên giới) là một huyền thoại của ngành Tình báo Quốc phòng Việt Nam, được mệnh danh là "cha đẻ" của các điệp viên thế hệ mới.

Thuở nhỏ, Tư Ẩn sống l.ang bạt, nghèo khó tại Phnom Penh, thậm chí từng phải đi b.ới r.ác kiếm sống. Cuộc sống lăn lộn từ sớm nơi xứ người giúp ông thông thạo tiếng Khmer, thấu hiểu sâu sắc văn hóa, tập quán và nắm rõ từng ngõ ngách địa hình của Campuchia. Đây là bước đệm cốt yếu đưa ông đến với sự nghiệp tình báo.

Ông được Thiếu tướng tình báo Đặng Trần Đức (tức Ba Quốc) phát hiện, tuyển chọn vào lực lượng tình báo. Những chiến sĩ do ông Ba Quốc tuyển chọn (trong đó có Tư Ẩn) được mô tả là rất trung thành, gan dạ, mưu trí, li.ều lĩnh và có khả năng hành động độc lập cực kỳ cao. Trong đơn vị, ông chỉ chịu sự chỉ đạo trực tiếp từ ông Ba Quốc (và sau này có thêm tướng Nguyễn Chí Vịnh).

Sau khi được ông Ba Quốc tuyển chọn, Tư Ẩn cùng các chiến sĩ tình báo khác được đưa vào đội t.rinh s.át đặc nhiệm có tên "Đội Z" và Đội Z do Tư Ẩn chỉ huy. Ban đầu, đội t.rinh s.át đặc nhiệm này chỉ có 5 người và chưa có tên chính thức. Sau đó, dưới sự dẫn dắt của Tư Ẩn, đơn vị mở rộng lên 41 người và chính thức mang tên Đội Z (tiền thân của Đội 20 thuộc Đoàn 817, nay là Cục 12, Tổng cục II, Bộ Quốc phòng).

Phần lớn các chiến sĩ của Đội Z và cá nhân Tư Ẩn là người miền Tây Nam Bộ có gia đình tập kết, hoạt động cách mạng hoặc p.hiêu b.ạt sang Campuchia từ những năm 1950, 1960. Đội Z hoạt động trong đội hình Quân Tình nguyện Việt Nam thực hiện nghĩa vụ quốc tế giúp nước bạn Campuchia l.ật đổ và tr.uy q.uét tàn quân của chế độ d.iệt ch.ủng Khmer Đỏ (Pol Pot).

Giai đoạn từ năm 1981 đến 1989, Tư Ẩn cùng Đội Z thực hiện hơn 100 vụ tìm kiếm, đ.ột k.ích và b.ắt giữ các điệp viên, gián điệp, cán bộ cộm cán của Khmer Đỏ cài cắm lại Campuchia. Các chiến dịch này giúp làm t.an rã hệ thống mạng lưới tình báo đ.ịch ở các tỉnh phía Nam Campuchia, nắm chắc âm mưu chống phá và bảo vệ sự an toàn cho lực lượng Quân Tình nguyện Việt Nam.

Một trong những chiến công nổi bật nhất của Tư Ẩn là việc tóm gọn Mac – một t.rùm lãnh đạo cao cấp của Khmer Đỏ mà cả tình báo quân đội lẫn tình báo công an của hai nước ráo riết tr.uy l.ùng. Sau khi b.ắt và tr.ói gọn đối tượng trong tình huống ngặt nghèo (không có phương tiện chở về căn cứ của Phòng N), Tư Ẩn mưu trí tận dụng một chiếc xe lôi chở hai chiếc lu lớn đựng mắm bò hóc của người dân địa phương để giấu tên trùm này vào trong lu và vận chuyển an toàn về tuyến sau.

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quốc tế và rút quân về nước năm 1989, Đại tá Nguyễn Ngọc Ẩn giữ vững phẩm chất của người quân nhân cách mạng, có lối sống giản dị tại tỉnh Bình Phước. Ngày 20/01/2015, Đảng và Nhà nước đã phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Đại tá Nguyễn Ngọc Ẩn vì những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho Tổ quốc.