Đại tá tình báo Phạm Ngọc Thảo – nhà tình báo mang quân hàm cấp tướng của địch
Năm 1922, tại Sài Gòn, Phạm Ngọc Thảo ra đời trong một gia đình Công giáo yêu nước, giàu có và có quốc tịch Pháp. Trái với kỳ vọng của gia đình về một cuộc sống sung túc nơi trời Tây, ông sớm giác ngộ và đi theo con đường cách mạng. Trong kháng chiến chống Pháp, ông làm việc tại Phòng Mật vụ Nam Bộ và vinh dự được chính Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ hoạt động tình báo. Sau Hiệp định Geneva 1954, Phạm Ngọc Thảo được tổ chức phân công ở lại miền Nam, xây dựng một vỏ bọc vô cùng tinh vi là một trí thức Công giáo, chống cộng, nhằm thâm nhập sâu vào giới chóp bu của chính quyền Việt Nam Cộng hòa.
Bằng trí thông minh sắc sảo và sự am hiểu sâu rộng về chính trị, tôn giáo, Phạm Ngọc Thảo nhanh chóng lấy được lòng tin tuyệt đối của anh em Ngô Đình Diệm. Ông được thăng quân hàm Đại tá, giữ chức Tỉnh trưởng Kiến Hòa (nay là Bến Tre) – nơi được coi là "cái nôi" của phong trào cách mạng. Dưới vỏ bọc Tỉnh trưởng, ông đã khéo léo thả tự do cho hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ bị bắt, ngầm tạo điều kiện để lực lượng cách mạng xây dựng cơ sở, trực tiếp góp phần quan trọng vào sự bùng nổ và thắng lợi của phong trào Đồng Khởi năm 1960. Hoạt động ngay giữa sào huyệt kẻ thù, ông không chỉ thu thập những tin tức tình báo chiến lược mà còn thực hiện một nhiệm vụ cao cả và nguy hiểm hơn: tổ chức đảo chính nhằm gây rối loạn, làm suy yếu bộ máy chính quyền Sài Gòn từ bên trong.
Sau hàng loạt cuộc đảo chính làm lung lay tận gốc rễ chính quyền ngụy quyền, thân phận của ông bị lộ. Năm 1965, Phạm Ngọc Thảo bị bắt và bị tra tấn vô cùng dã man. Dù cơ thể bị bầm dập, ông vẫn kiên quyết không hé môi khai báo bất kỳ thông tin nào về mạng lưới tình báo của ta, bảo vệ an toàn cho tổ chức đến hơi thở cuối cùng. Bọn địch đã hèn hạ ám sát ông khi ông mới 43 tuổi. Cuộc đời Phạm Ngọc Thảo là một bản trường ca bất tử về sự hy sinh thầm lặng, một điệp viên duy nhất trong lịch sử được truy phong quân hàm cấp Tướng của cả hai lực lượng đối địch. Năm 1995, ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
