ĐẠI TÁ TRẦN PHI HÙNG – MƯỜI NĂM GIỮ CHỐT VỊ XUYÊN VÀ NẶNG LÒNG VỚI ĐỒNG ĐỘI

Có những cuộc chiến đã lùi xa nhiều thập kỷ, nhưng với những người từng trực tiếp đi qua nó, ký ức vẫn không dễ phai mờ. Mỗi bức ảnh cũ, mỗi dòng tên đồng đội hay một câu chuyện bên chiến hào đều có thể đưa người lính trở lại những năm tháng khốc liệt nơi biên giới phía Bắc. Với Đại tá Trần Phi Hùng, nguyên Phó Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Sơn La, Mặt trận Vị Xuyên không chỉ là một phần của cuộc đời quân ngũ mà còn là nơi ông để lại tuổi trẻ, những năm tháng chiến đấu và cả những người đồng đội mãi mãi không trở về.

Trong cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc, Trần Phi Hùng có khoảng 10 năm trực tiếp tham gia chiến đấu tại Mặt trận Vị Xuyên. Trên chặng đường ấy, ông từng đảm nhiệm nhiều cương vị: đại đội trưởng thông tin, tiểu đoàn trưởng, Trưởng ban Tác chiến Sư đoàn 314 và Trung đoàn trưởng Trung đoàn 754. Mỗi cương vị đặt lên vai người cán bộ chỉ huy một trách nhiệm khác nhau, nhưng điểm chung là luôn phải đối mặt với một chiến trường đặc biệt ác liệt, nơi pháo binh và những trận đánh giành giật từng điểm cao diễn ra dai dẳng.

Nhớ lại những năm tháng ấy, ông cho rằng công tác chuẩn bị chiến đấu, dự báo tình hình và huấn luyện bộ đội luôn được đặc biệt coi trọng. Trước những diễn biến của chiến trường, cán bộ, chiến sĩ phải chuẩn bị kỹ cho từng phương án, từng trận đánh. Chính sự chủ động ấy giúp bộ đội giữ vững trận địa trong điều kiện chiến đấu vô cùng khốc liệt.

Đối với người lính Vị Xuyên, những địa danh như các điểm cao, những trận địa pháo, những con đường vận chuyển và những căn hầm dã chiến không chỉ là những cái tên trên bản đồ. Đó là nơi từng người đồng đội đã sống, chiến đấu và có người đã nằm lại. Nhiều năm sau chiến tranh, khi kể lại những câu chuyện ấy, điều ông Hùng nhắc đến không chỉ là những trận đánh mà còn là những con người đã cùng mình chia sẻ từng bữa cơm, từng ngụm nước giữa bom đạn.

Một trong những ký ức đặc biệt được Đại tá Trần Phi Hùng nhắc lại là trận chiến ngày 19-10-1986. Khi ấy, khoảng giữa trưa, bộ đội vừa ăn cơm xong thì pháo địch bất ngờ bắn rất dồn dập. Pháo binh đối phương tập trung hỏa lực vào nhiều điểm cao trên toàn tuyến phòng ngự, đồng thời tổ chức lực lượng tiến công vào Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 3.

Trước tình hình đó, Sư đoàn tổ chức pháo binh 122mm bắn chi viện, trùm lên khu vực trận địa mà đối phương đang tiến công. Theo hồi ức của ông Hùng, đợt hỏa lực đã gây thiệt hại nặng cho một trung đoàn tăng cường của đối phương.

Những câu chuyện như thế cho thấy cuộc chiến ở Vị Xuyên không chỉ là cuộc đối đầu của những trận đánh lớn. Đó còn là cuộc chiến của khả năng chỉ huy, sức chịu đựng và bản lĩnh của từng người lính giữa những đợt pháo kích kéo dài. Trong điều kiện khắc nghiệt ấy, người chỉ huy phải vừa giữ vững trận địa, vừa động viên bộ đội, vừa tính toán từng phương án để bảo toàn lực lượng và hoàn thành nhiệm vụ.

Điều đáng nhớ trong những câu chuyện của Đại tá Trần Phi Hùng không chỉ nằm ở những trận đánh. Ông còn nhắc đến một nét đẹp của người lính Việt Nam trên chiến trường: ngay giữa lúc chiến tranh khốc liệt, tình người vẫn được giữ gìn.

Ông kể rằng khi đối phương bị đánh thiệt hại, bộ đội ta có lúc ngừng bắn pháo vào ban đêm để tạo điều kiện cho phía bên kia vào đưa những người đã chết về. Những hành động ấy cho thấy trong chiến tranh, người lính vẫn ý thức rõ giới hạn của lòng nhân ái và tình người.

Có lẽ chính những năm tháng cùng nhau sống chết trên chiến trường đã tạo nên một thứ tình cảm đặc biệt giữa những người lính. Họ có thể khác quê hương, khác đơn vị, khác hoàn cảnh, nhưng khi đứng chung một chiến hào thì cùng chia sẻ một nhiệm vụ và cùng bảo vệ nhau giữa lửa đạn.

Chiến tranh kết thúc, người lính trở về với cuộc sống đời thường. Nhưng với những người từng đi qua Vị Xuyên, cuộc chiến dường như chưa bao giờ hoàn toàn khép lại. Bởi ở phía sau ngày trở về vẫn còn những đồng đội nằm lại nơi chiến trường.

Đại tá Trần Phi Hùng sau này tham gia Chi hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Sơn La, góp phần cùng đồng đội tìm kiếm thông tin, hỗ trợ đưa hài cốt liệt sĩ trở về quê hương. Ông từng chia sẻ rằng những người lính năm xưa đã cùng nhau chia từng vắt cơm, miếng nước giữa lửa đạn; có những người vừa ngồi bên nhau trò chuyện, chỉ ít giây sau đã hy sinh. Vì vậy, những người còn sống luôn cảm thấy mình có trách nhiệm đưa đồng đội trở về với gia đình, quê hương.

Đó không chỉ là một công việc nghĩa tình mà còn là cách những người lính Vị Xuyên tiếp tục giữ lời hẹn với những người đã nằm lại. Theo ghi nhận của Báo Quân đội nhân dân, Chi hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Sơn La đã hỗ trợ đưa nhiều liệt sĩ về quê nhà và cung cấp thông tin về mộ chí cho thân nhân. Đại tá Trần Phi Hùng là một trong những cựu chiến binh tham gia hoạt động này.

Năm tháng đã đi qua. Những trận địa năm xưa dần thay đổi, những người lính năm ấy cũng đã bước vào tuổi xế chiều. Nhưng với Đại tá Trần Phi Hùng, ký ức về Vị Xuyên vẫn hiện diện qua những bức ảnh cũ, những kỷ vật được ông gìn giữ và những câu chuyện về đồng đội. Báo Sơn La từng ghi lại hình ảnh ông cùng đồng đội ngồi ôn lại những năm tháng chiến đấu, khi những ký ức của một thời đạn bom lại trở về qua từng bức ảnh.

Có lẽ đối với người lính, chiến thắng không chỉ được đo bằng những trận đánh hay những điểm cao giữ được. Chiến thắng còn nằm ở việc những người trở về không quên người đã hy sinh, không quên những năm tháng đã cùng nhau sống và chiến đấu.