Đại thần Nguyễn Cảnh Dị – Khí Phách Kiên Cường Trước Quân Minh

Trong giai đoạn kháng chiến chống quân Minh của nhà Hậu Trần (đầu thế kỷ XV), Nguyễn Cảnh Dị là một danh tướng kiệt xuất, giữ chức Thái bảo, người cùng Đặng Dung phò tá trùng quang đế chiến đấu vô cùng oanh liệt chống lại đại quân xâm lược của Trương Phụ.

Nguyễn Cảnh Dị là người mưu lược, dũng cảm, có tài sử dụng binh lính cơ động. Ông đã chỉ huy nghĩa quân đánh nhiều trận thắng lớn bên sông Lam, bẻ gãy nhiều cuộc càn quét đẫm máu của giặc Minh.

Trong một trận chiến ác liệt tại vùng cửa biển năm 1413, do lực lượng quá chênh lệch và bị kẻ gian phản bội chỉ đường cho quân Minh bao vây, Nguyễn Cảnh Dị đã anh dũng chiến đấu đến cùng và bị giặc bắt được. Trương Phụ biết ông là linh hồn quân sự của nghĩa quân, liền dùng mọi biện pháp tra tấn tàn bạo kết hợp dụ dỗ nhằm ép ông phải đầu hàng và viết thư kêu gọi các tướng sĩ khác buông vũ khí. Đứng trước sự tàn bạo của kẻ thù, Nguyễn Cảnh Dị không một chút run sợ. Ông nhìn thẳng vào mặt Trương Phụ, nhổ bọt và thét lớn mắng nhiếc: "Lũ giặc tàn bạo, ta sống làm tướng nước Nam, chết làm ma nước Nam, thà chịu trăm đao băm vằn thịt chứ quyết không bao giờ quỳ gối trước lũ cướp nước!". Sự kiên cường và những lời chửi mắng đanh thép của ông khiến Trương Phụ điên cuồng tức giận, lập tức sát hại ông. Sự hy sinh lẫm liệt của Nguyễn Cảnh Dị đã thắp sáng ý chí bất khuất của nhân dân thời kỳ đen tối.