Đại thắng mùa xuân 1975 - nơi ghi dấu ấn đậm nét của những vị tướng

Dấu ấn trong đòn tiến công chiến lược giải phóng Tây Nguyên

Để tăng cường sự lãnh đạo và chỉ huy cuộc Tổng tiến công chiến lược Xuân 1975, đặc biệt là bảo đảm cho Chiến dịch Tây Nguyên với trận mở màn then chốt Buôn Ma Thuột giành thắng lợi, Bộ Chính trị và Quân uỷ Trung ương quyết định cử các đồng chí: Văn Tiến Dũng - Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Đinh Đức Thiện - Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần, Lê Ngọc Hiền - Tổng Tham mưu phó và một số cán bộ của Bộ Tổng Tham mưu vào chiến trường, hình thành bộ phận đại diện Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh ở chiến trường miền Nam (Mật danh Đoàn A75).

Trước ngày đoàn lên đường, các đồng chí: Võ Nguyên Giáp, Văn Tiến Dũng, Hoàng Văn Thái có cuộc họp bàn về cách đánh trong Chiến dịch Tây Nguyên, tất cả đều thống nhất: Đòn tiến công chiến lược đầu tiên phải tranh thủ bất ngờ, tập trung cao độ giải quyết Buôn Ma Thuột, bảo đảm chắc thắng trận đầu; tiếp đó, nhanh chóng phát huy thắng lợi, tiến công liên tục, tiêu diệt thật nhiều sinh lực địch, giải phóng và giữ cho được những địa bàn chiến lược quan trọng ở Tây Nguyên[1].

Ngày 5/2/1975, Đoàn A75 lên đường. Những biện pháp bảo mật, nghi binh được thực hiện nghiêm ngặt. Ngay khi vào đến Sở Chỉ huy của Bộ ở phía tây nam thị xã Buôn Ma Thuột, đồng chí Văn Tiến Dũng thay mặt Quân ủy Trung ương công bố Quyết định thành lập Bộ Tư lệnh Chiến dịch Tây Nguyên gồm: Tư lệnh - Trung tướng Hoàng Minh Thảo; Chính uỷ - Đại tá Đặng Vũ Hiệp; Phó Tư lệnh - Thiếu tướng Vũ Lăng và các đại tá: Phan Hàm, Nguyễn Năng, Nguyễn Lang; Phó Chính uỷ - Đại tá Phí Triệu Hàm[2].

Sau một thời gian chuẩn bị tích cực, chu đáo về mọi mặt, Chiến dịch Tây Nguyên đã diễn ra và kết thúc thắng lợi (từ ngày 4/3 đến ngày 3/4/1975). Đặc biệt, đòn tiến công thị xã Buôn Ma Thuột đã “điểm trúng huyệt”, làm rung động thế trận của đối phương, “tạo ra đột biến về chiến dịch, dẫn đến đột biến về chiến lược, gây tác động dây chuyền, tạo thời cơ cho những trận then chốt tiếp sau, tạo nên bước ngoặt quyết định của sự phát triển chiến dịch và cả chiến lược dẫn đến sự phá vỡ chiến lược”[3]. Chính vì thế, báo chí Sài Gòn, đặc biệt báo chí các nước tới tấp đưa tin, bình luận về trận Buôn Ma Thuột, coi trận Buôn Ma Thuột là một thắng lợi thần kỳ. Báo Le Monde (Pháp) số ra ngày 21/3/1975 viết: “Trong vài ngày, bản đồ quân sự miền Nam bị đảo lộn. Chỉ có trận Buôn Ma Thuột mà khiến cho mảng cấu trúc do chế độ Thiệu dựng lên bị sụp đổ. Hoá ra Buôn Ma Thuột mang cái đà của một bước ngoặt trong cuộc xung đột đến nay đã được 30 năm”[4].

Thắng lợi Chiến dịch Tây Nguyên bắt nguồn từ nhiều nhân tố, trong đó có vai trò to lớn của những vị tướng lĩnh cấp cao của Quân đội Nhân dân Việt Nam, tiêu biểu là Tư lệnh Chiến dịch Hoàng Minh Thảo. Bởi ngay từ năm 1973, khi ra Bắc họp ông đã đề nghị với Đại tướng, Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp về việc đánh Buôn Ma Thuột. Đại tướng Võ Nguyên Giáp kể lại: “Trong buổi làm việc, anh Hoàng Minh Thảo với nhãn quan một nhà nghiên cứu khoa học quân sự đã nêu ý kiến: Khi đã chọn hướng chiến lược là Tây Nguyên thì trước hết nên đánh Buôn Ma Thuột, vì đây là thị xã lớn nhất, là nơi hiểm yếu và cũng là nơi sơ hở nhất. Khó khăn phải vượt qua để tiến công trên hướng này là thiếu đường hành quân và thiếu nước. Tôi rất tán thành. Sau này ý kiến đó của ông được Bộ Chính trị, Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu đồng tình chấp nhận[5].

Thắng lợi của Chiến dịch Tây Nguyên đã kiểm chứng nhận định và đánh giá chính xác của Tư lệnh Chiến dịch Hoàng Minh Thảo. Từ nhãn quan một nhà nghiên cứu quân sự, ông đã chọn hướng chiến lược là Tây Nguyên - nơi hiểm yếu là Buôn Ma Thuột và trực tiếp chỉ huy, đề ra nguyên lý: “Mưu sinh ra kế, thế đẻ ra thời. Đánh bằng mưu kế, thắng bằng thời thế”, đó là những tinh hoa của nghệ thuật quân sự Việt Nam hiện đại.

Thắng lợi của Chiến dịch Tây Nguyên cũng ghi dấu ấn sâu đậm của Đại tướng Văn Tiến Dũng, bởi ngay từ đầu tháng 1/1975, Bộ Thống soái tối cao[6] đã quyết định cử Đại tướng Văn Tiến Dũng, Ủy viên Bộ Chính trị, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam vào chiến trường Tây Nguyên, trực tiếp chỉ đạo Chiến dịch A75 (Mật danh Chiến dịch Nam Tây Nguyên). Đây là quyết định sáng suốt, đúng đắn, thể hiện quyết tâm và quan điểm thực tiễn trong chỉ đạo chiến lược của Bộ Thống soái tối cao. Từ giữa tháng 2/1975 cho đến đòn mở đầu Buôn Ma Thuột trong Chiến dịch Tây Nguyên, Đại tướng Văn Tiến Dũng cùng các cán bộ của cơ quan tham mưu chiến lược trực tiếp chỉ đạo, đề xuất phương án tác chiến với Bộ Tư lệnh Chiến dịch, qua đó thực hiện xuất sắc phương châm chiến lược của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh đã vạch ra, giành thắng lợi vang dội cho Chiến dịch quan trọng này.