Đại tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Văn Dũng - Từ người Chính ủy trong chiến tranh đến nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, đất nước thống nhất nhưng nhiệm vụ của Quân đội nhân dân Việt Nam chưa kết thúc. Tình hình an ninh, quốc phòng tiếp tục đặt ra những yêu cầu mới. Trong bối cảnh ấy, Lê Văn Dũng vẫn đảm nhiệm cương vị Chính ủy Trung đoàn 1, Sư đoàn 9, Quân đoàn 4. Theo tiểu sử Bộ Quốc phòng, ông giữ chức vụ này từ tháng 1 năm 1974 đến tháng 11 năm 1977.

Thời kỳ sau chiến tranh đòi hỏi quân đội chuyển từ nhiệm vụ chủ yếu của một cuộc chiến tranh giải phóng sang đồng thời thực hiện nhiệm vụ xây dựng, củng cố lực lượng và bảo vệ Tổ quốc. Đối với những đơn vị từng chiến đấu lâu năm, yêu cầu này càng đặt ra nhiều vấn đề về tổ chức, huấn luyện và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ mới.

Sư đoàn 9 là một đơn vị có quá trình chiến đấu lâu dài từ thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Sau năm 1975, đơn vị tiếp tục đảm nhiệm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Theo lịch sử Sư đoàn 9, năm 1977 đơn vị tiến công tiêu diệt các lực lượng Pôn Pốt - Iêng Xari và bảo vệ vững chắc biên giới Tây Nam; từ năm 1979 đến năm 1987, Sư đoàn 9 làm nhiệm vụ quốc tế trên chiến trường Campuchia.

Trong giai đoạn này, vai trò của một Chính ủy Trung đoàn không chỉ nằm ở việc duy trì tổ chức sau chiến tranh mà còn gắn với yêu cầu xây dựng bản lĩnh chính trị, kỷ luật và tinh thần sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, chiến sĩ. Tuy nhiên, các nguồn được đối chiếu hiện nay không cung cấp đầy đủ từng hoạt động cụ thể của cá nhân Lê Văn Dũng trong từng trận đánh ở biên giới Tây Nam. Vì vậy, không nên tự dựng các tình tiết hoặc quyết định riêng của ông nếu chưa có tài liệu xác nhận.

Điều có thể khẳng định là ông tiếp tục giữ cương vị Chính ủy Trung đoàn 1 trong thời gian đơn vị chuyển sang những nhiệm vụ mới sau chiến tranh. Quá trình này cho thấy sự nghiệp của ông không chỉ gắn với cuộc kháng chiến chống Mỹ mà còn tiếp tục trong nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc sau năm 1975.

Tháng 11 năm 1977, ông kết thúc thời gian làm Chính ủy Trung đoàn 1. Sau đó, ông được cử đi học văn hóa tại Trường Văn hóa Bộ Quốc phòng. Việc bổ sung kiến thức văn hóa trước khi tiếp tục đào tạo quân sự cấp cao cho thấy quá trình chuẩn bị của ông cho những nhiệm vụ lớn hơn trong sự nghiệp quân đội.

Đây cũng là thời điểm chuyển tiếp quan trọng. Sau hơn một thập niên trưởng thành chủ yếu từ chiến trường và đơn vị cơ sở, Lê Văn Dũng bắt đầu bước vào quá trình học tập chính quy ở những cấp cao hơn. Giai đoạn đào tạo này sẽ tạo tiền đề cho những cương vị chỉ huy sau này của ông.

Nhìn lại giai đoạn 1975–1977, có thể thấy ông tiếp tục phục vụ trong quân đội sau ngày đất nước thống nhất và từng bước thích nghi với yêu cầu mới của thời bình kết hợp bảo vệ Tổ quốc. Từ cuối năm 1977, con đường công tác của ông chuyển sang một hướng mới: học tập, bổ sung kiến thức và chuẩn bị cho quá trình phát triển ở cấp sư đoàn.