ĐẠI TƯỚNG CHU HUY MÂN: LẦN ĐẦU TIÊN ĐƯỢC BÁC HỒ GIAO NHIỆM VỤ
Đầu xuân năm 1943, đồng chí Chu Huy Mân vượt ngục Đăk Tô (Kon Tum), bắt liên lạc với tổ chức cách mạng tại Quảng Nam và tham gia phong trào Việt Minh. Trong cao trào Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, ông góp phần quan trọng vào việc giành chính quyền ở Quảng Nam, sau đó đảm nhiệm nhiều trọng trách như Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chính trị viên Tỉnh đội.
Sau Cách mạng Tháng Tám, đồng chí tiếp tục được giao chỉ huy các đơn vị vũ trang ở Trung Bộ và Liên khu 5, từng bước trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu. Từ cuối năm 1946 đến 1948, ông đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng như Trung đoàn trưởng, Chính ủy Trung đoàn 74, Bí thư Trung đoàn ủy, trực tiếp chỉ huy xây dựng lực lượng và tham gia nhiều trận đánh quan trọng trên chiến trường Việt Bắc và biên giới phía Bắc.
Trong kháng chiến chống Pháp, Trung đoàn 174 dưới sự chỉ huy của đồng chí Chu Huy Mân đã tham gia nhiều trận đánh lớn, góp phần cắt đứt các tuyến vận tải chiến lược của địch trên đường số 4, tiêu diệt và bắt sống nhiều sinh lực địch, xây dựng truyền thống “đã đánh là thắng, thắng ngay trận đầu”. Đơn vị cũng tham gia Chiến dịch Biên giới 1950, góp phần cùng quân và dân ta mở rộng căn cứ địa Việt Bắc, giải phóng nhiều vùng chiến lược, tạo bước ngoặt quan trọng cho cuộc kháng chiến.
Sau chiến dịch, Trung đoàn 174 tiếp tục được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng, trong đó có nhiệm vụ bảo vệ các tuyến biên giới và tham gia tiếp quản vùng mới giải phóng. Trong một lần làm việc tại Việt Bắc, đồng chí Chu Huy Mân được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhận chỉ thị trực tiếp về nhiệm vụ giữ vững an ninh, ổn định đời sống nhân dân tại các khu vực mới giải phóng, đồng thời làm tốt công tác dân vận, xây dựng chính quyền cách mạng.
Thực hiện lời dặn của Bác, Trung đoàn 174 đã tổ chức tiếp quản thị xã Lạng Sơn trong trật tự, an toàn, được nhân dân địa phương tin tưởng, ủng hộ. Đây trở thành dấu ấn quan trọng trong quá trình xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng vừa chiến đấu, vừa làm công tác chính trị tại địa bàn.
Sau Đại hội Đảng lần thứ II (1951), đồng chí Chu Huy Mân tiếp tục được giao trọng trách mới trong Đại đoàn 316 – một trong những đơn vị chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Trên cương vị Chính ủy, Bí thư Đại đoàn ủy, ông cùng tập thể chỉ huy xây dựng đơn vị vững mạnh, trực tiếp tham gia nhiều chiến dịch lớn ở đồng bằng Bắc Bộ và các khu vực trọng điểm, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Chu Huy Mân gắn liền với quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam trong những năm đầu kháng chiến, để lại nhiều dấu ấn sâu đậm về bản lĩnh chính trị, năng lực tổ chức và tinh thần chiến đấu kiên cường.
