ĐẠI TƯỚNG CHU HUY MÂN – VỊ TƯỚNG “HAI MẠNH”

Trên chiến trường miền Trung – Tây Nguyên năm xưa, cán bộ, chiến sĩ thường gọi Đại tướng Chu Huy Mân bằng một cái tên gần gũi: anh Hai Mạnh.

“Hai Mạnh” là cách gọi thể hiện sự quý trọng đối với người chỉ huy được đánh giá mạnh cả về chính trị và quân sự. Trong nhiều năm chiến đấu, ông đảm nhiệm những cương vị vừa chỉ huy tác chiến, vừa chăm lo công tác chính trị, tư tưởng và xây dựng lực lượng. special.nhandan.vn

Tên gọi ấy cũng gợi nhớ một chặng đường dài: từ người thanh niên tham gia cách mạng trên quê hương Nghệ An, người chính ủy ở Điện Biên Phủ, đến vị tướng gắn bó với chiến trường Tây Nguyên và Khu 5.

Người thanh niên từ quê hương Nghệ An

Đại tướng Chu Huy Mân, tên khai sinh là Chu Văn Điều, sinh ngày 17-3-1913 tại xã Yên Lưu, tổng Yên Trường, phủ Hưng Nguyên, vùng đất nay được biết đến là Hưng Hòa, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, ông sớm chứng kiến cảnh khó khăn của người dân dưới ách thống trị của thực dân, phong kiến. Ông tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1929 và gia nhập Đảng năm 1930, khi còn rất trẻ. nhandan.vn

Những năm hoạt động bí mật, ông từng bị bắt, bị giam cầm trong nhà tù thực dân. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông được phân công công tác trong quân đội. Từ đây, cuộc đời ông gắn bó lâu dài với cán bộ, chiến sĩ và nhiều chiến trường của đất nước.

Người chính ủy ở Điện Biên Phủ

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Chu Huy Mân lần lượt đảm nhiệm các nhiệm vụ lãnh đạo, chỉ huy ở một số đơn vị. Năm 1951, ông được điều về Đại đoàn 316, làm Phó Chính ủy rồi Chính ủy, Bí thư Đảng ủy Đại đoàn. nhandan.vn

Đại đoàn 316 tham gia nhiều chiến dịch, trong đó có Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Trên cương vị chính ủy, ông cùng tập thể chỉ huy chăm lo xây dựng tinh thần, ý chí chiến đấu và sự đoàn kết của cán bộ, chiến sĩ. qdnd.vn

Trong chiến tranh, nhiệm vụ của người chính ủy không chỉ gắn với việc động viên trước mỗi trận đánh. Đó còn là việc nắm bắt suy nghĩ của bộ đội, cùng đơn vị vượt qua gian khổ, giữ vững kỷ luật và niềm tin trong những thời điểm khó khăn.

Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp, ông tiếp tục được giao nhiệm vụ ở Tây Bắc và hai lần tham gia công tác chuyên gia quân sự giúp cách mạng Lào. Trong những năm ấy, ông gắn bó với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân các dân tộc Lào, góp phần vun đắp tình đoàn kết giữa hai nước. Những người bạn Lào thân mật gọi ông là “Tướng Thao Chăn”. special.nhandan.vn

“Anh Hai Mạnh” giữa núi rừng Tây Nguyên

Từ năm 1963, Chu Huy Mân được điều vào chiến trường Quân khu 5. Tháng 8-1965, ông được giao làm Tư lệnh kiêm Chính ủy Mặt trận B3 – Tây Nguyên. Đó là địa bàn chiến đấu nhiều gian khổ, nơi bộ đội phải vượt qua điều kiện rừng núi khó khăn và đối diện với chiến tranh ác liệt. nhandan.vn

Ở Tây Nguyên, ông cùng tập thể lãnh đạo, chỉ huy chăm lo xây dựng lực lượng, tìm hiểu tình hình chiến trường và tổ chức chiến đấu. Ông trực tiếp làm Tư lệnh kiêm Chính ủy Chiến dịch Plei Me năm 1965. Chiến dịch diễn ra từ tháng 10 đến tháng 11-1965, trở thành một dấu mốc trong quá trình quân và dân ta chiến đấu trên chiến trường Tây Nguyên. qdnd.vn

Tên gọi “Hai Mạnh” gắn với những năm tháng ấy. Trong một lần báo cáo tình hình chiến trường với Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1967, ông được Bác động viên khi đang cùng lúc gánh vác công việc của người tư lệnh và chính ủy. vị tướng “Hai Mạnh”

Với cán bộ, chiến sĩ, ông không chỉ là người giao nhiệm vụ. Qua những câu chuyện được đồng đội kể lại, hình ảnh anh Hai Mạnh còn gắn với sự gần gũi, quan tâm đến bộ đội và tinh thần trách nhiệm trước công việc chung.

Góp sức trong mùa xuân 1975

Từ năm 1967 đến năm 1975, Chu Huy Mân tiếp tục gắn bó với Quân khu 5 trên cương vị lãnh đạo, chỉ huy. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, ông tham gia chỉ đạo, chỉ huy cùng tập thể lãnh đạo và quân dân trên địa bàn. qdnd.vn

Khi Chiến dịch Đà Nẵng được tổ chức, đồng chí Lê Trọng Tấn được cử làm Tư lệnh, đồng chí Chu Huy Mân làm Chính ủy chiến dịch. Thắng lợi của chiến dịch góp phần quan trọng vào diễn biến nhanh chóng của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy, hướng tới giải phóng hoàn toàn miền Nam. qdnd.vn

Vị đại tướng chăm lo xây dựng quân đội

Sau ngày đất nước thống nhất, từ tháng 3-1977, Chu Huy Mân được giao làm Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, đồng thời giữ trọng trách Phó Bí thư Đảng ủy Quân sự Trung ương.

Năm 1980, ông được phong quân hàm Đại tướng. Ông cũng từng là Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và đại biểu Quốc hội nhiều khóa. special.nhandan.vn

Sau những năm tháng ở chiến trường, ông tiếp tục dành nhiều tâm huyết cho việc xây dựng quân đội, chăm lo công tác chính trị và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ. Cuộc đời binh nghiệp của ông gắn liền với cả nhiệm vụ chiến đấu lẫn việc xây dựng tinh thần, tổ chức và con người.

Đại tướng Chu Huy Mân qua đời ngày 1-7-2006 tại Hà Nội, để lại niềm tiếc thương đối với gia đình, đồng chí, đồng đội và nhân dân. qdnd.vn

Từ tên gọi “Hai Mạnh” đến bài học hôm nay

Với học sinh, câu chuyện về Đại tướng Chu Huy Mân gợi ra một điều dễ hiểu: để hoàn thành công việc, kiến thức và kỹ năng rất cần thiết, nhưng tinh thần trách nhiệm, sự đoàn kết và cách đối xử với con người cũng quan trọng không kém.

Trong học tập và hoạt động Đội, mỗi đội viên có thể rèn luyện cả hai mặt ấy: cố gắng học tốt, làm việc thành thạo; đồng thời biết lắng nghe, hỗ trợ bạn bè và giữ trách nhiệm với tập thể.

Tại Hà Nội, một tuyến phố ở khu vực Long Biên mang tên Chu Huy Mân. Mỗi lần đi qua con phố ấy, chúng ta có thể nhớ đến vị đại tướng được đồng đội trìu mến gọi là anh Hai Mạnh – người đã dành nhiều năm cuộc đời cho quân đội, cho đồng bào và cho những chiến trường của Tổ quốc. qdnd.vn

Nguồn tham khảo:

• Báo Nhân Dân – Đại tướng Chu Huy Mân, vị tướng “Hai Mạnh”