Đại tướng đến thăm gia đình anh hùng Tô Vĩnh Diện
Thời gian: Tháng 5 năm 1954, sau Chiến thắng Điện Biên Phủ
Địa điểm: Xã Nông Trường (nay thuộc huyện Nông Cống), tỉnh Thanh Hóa.
Chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954 đã đi vào lịch sử dân tộc như một bản hùng ca bất diệt. Trong chiến công ấy có sự hy sinh của biết bao cán bộ, chiến sĩ. Một trong những tấm gương tiêu biểu là Anh hùng liệt sĩ Tô Vĩnh Diện, người đã lấy thân mình chèn pháo để cứu khẩu pháo 105 mm trên đường kéo pháo vào trận địa ngày 1/2/1954.
Sau khi chiến dịch kết thúc, mặc dù bộn bề công việc tổng kết và chuẩn bị cho những nhiệm vụ mới, Đại tướng Võ Nguyên Giáp vẫn luôn đau đáu về những người đã ngã xuống. Ông nhiều lần nhắc cán bộ rằng: "Chiến thắng hôm nay được đánh đổi bằng máu của đồng chí, đồng bào."
Trong chuyến công tác về Thanh Hóa vào tháng 5 năm 1954, Đại tướng dành thời gian đến thăm gia đình liệt sĩ Tô Vĩnh Diện. Khi đoàn xe đến đầu làng, ông không để địa phương tổ chức đón tiếp long trọng mà chỉ đề nghị dẫn đường đến nhà liệt sĩ.
Ngôi nhà nhỏ lợp tranh đơn sơ nằm nép mình bên cánh đồng. Mẹ của Tô Vĩnh Diện đã ngoài sáu mươi tuổi. Khi biết người đứng trước cửa là Đại tướng Võ Nguyên Giáp, bà xúc động đến nghẹn lời.
Đại tướng bước vào nhà, kính cẩn thắp nén hương trước bàn thờ liệt sĩ rồi lặng lẽ cúi đầu rất lâu. Sau đó, ông ngồi xuống chiếc chõng tre trò chuyện cùng mẹ của Tô Vĩnh Diện như một người con trong gia đình.
Ông ân cần hỏi thăm sức khỏe, cuộc sống của gia đình, rồi kể lại với bà về sự dũng cảm của người con trên chiến trường:
– Đồng chí Tô Vĩnh Diện đã cứu khẩu pháo, cứu đồng đội và góp phần quan trọng vào thắng lợi của chiến dịch. Sự hy sinh ấy sẽ mãi được Tổ quốc và nhân dân ghi nhớ.
Người mẹ lau nước mắt, nghẹn ngào đáp:
– Cháu nó mất rồi, tôi đau lắm. Nhưng biết con mình góp phần đánh thắng giặc thì tôi cũng yên lòng.
Nghe vậy, Đại tướng xúc động nắm chặt đôi bàn tay gầy guộc của bà và nói:
– Mẹ không chỉ có một người con. Hàng triệu chiến sĩ trong Quân đội nhân dân Việt Nam đều là con của mẹ.
Câu nói giản dị ấy khiến mọi người có mặt hôm đó đều rưng rưng nước mắt.
Trước khi ra về, Đại tướng căn dặn chính quyền địa phương quan tâm chu đáo đến gia đình liệt sĩ, giúp đỡ mẹ của Tô Vĩnh Diện ổn định cuộc sống. Ông cũng đề nghị đơn vị quân đội thường xuyên thăm hỏi, không để những gia đình có công với cách mạng cảm thấy cô đơn.
Nhiều năm sau, mỗi khi nhắc lại buổi gặp ấy, người dân địa phương đều nhớ hình ảnh vị Đại tướng nổi tiếng thế giới nhưng vô cùng giản dị. Ông không nói nhiều về chiến công của mình mà dành phần lớn thời gian để tri ân những người lính đã hy sinh.
Đối với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người chỉ huy không chỉ có trách nhiệm dẫn dắt bộ đội trong chiến đấu mà còn phải biết gìn giữ đạo lý "Uống nước nhớ nguồn". Ông luôn khẳng định rằng chiến thắng là của toàn dân tộc, còn vinh quang phải được dành trước hết cho những người đã không tiếc máu xương vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
