ĐẠI TƯỚNG ĐOÀN KHUÊ – NGHỆ THUẬT CHỈ HUY VÀ TƯ DUY QUÂN SỰ

ĐẠI TƯỚNG ĐOÀN KHUÊ – NGHỆ THUẬT CHỈ HUY VÀ TƯ DUY QUÂN SỰ

Trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, những vị tướng trưởng thành từ chiến trường thường mang trong mình một vốn kinh nghiệm đặc biệt quý giá. Đó là kinh nghiệm được hình thành từ thực tiễn, từ những quyết định trong hoàn cảnh khó khăn và từ sự gắn bó trực tiếp với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.

Đại tướng Đoàn Khuê là một trong những vị tướng như vậy.

Hơn nửa thế kỷ hoạt động cách mạng, ông trải qua nhiều cương vị và nhiều chiến trường. Từ thực tiễn ấy, ông từng bước hình thành tư duy quân sự sâu sắc, phong cách chỉ huy chặt chẽ và khả năng nhìn nhận vấn đề từ cả góc độ chiến đấu trước mắt lẫn nhiệm vụ lâu dài của quân đội.

Tư duy quân sự được hình thành từ thực tiễn

Đoàn Khuê bước vào con đường cách mạng từ khi còn rất trẻ. Những năm tháng hoạt động và chiến đấu đã giúp ông hiểu rằng quân sự không chỉ là chuyện của vũ khí và trận đánh.

Đằng sau mỗi nhiệm vụ là con người.

Đằng sau mỗi chiến dịch là công tác tổ chức.

Đằng sau mỗi chiến thắng là sự đóng góp của hậu phương và nhân dân.

Vì vậy, tư duy quân sự của người cán bộ phải toàn diện.

Người chỉ huy không thể chỉ nhìn vào một trận đánh mà phải nhìn vào cả thế trận.

Không chỉ quan tâm đến lực lượng của mình mà còn phải đánh giá tương quan với đối phương.

Không chỉ nghĩ đến nhiệm vụ trước mắt mà phải tính đến những yêu cầu tiếp theo.

Đó là cách tư duy được hình thành qua nhiều năm công tác của Đoàn Khuê.

Nghệ thuật sử dụng con người

Trong quân đội, con người là yếu tố trung tâm.

Một đơn vị có thể có vũ khí tốt nhưng nếu tổ chức không chặt chẽ, tinh thần không vững vàng thì khó hoàn thành nhiệm vụ.

Ngược lại, một lực lượng có tinh thần chiến đấu cao, đoàn kết và được tổ chức tốt có thể vượt qua nhiều khó khăn.

Đoàn Khuê trưởng thành trong chiến tranh nhân dân nên hiểu rõ giá trị của con người.

Người chỉ huy phải biết giao đúng nhiệm vụ cho đúng người.

Phải biết phát huy sở trường của cán bộ.

Phải biết động viên chiến sĩ.

Phải xây dựng được niềm tin trong tập thể.

Và phải làm gương cho cấp dưới.

Đó là một nghệ thuật không thể học chỉ bằng sách vở.

Sâu sát thực tế

Một đặc điểm quan trọng của công tác chỉ huy là phải nắm chắc thực tế.

Người chỉ huy nếu chỉ ngồi trong phòng làm việc mà thiếu thông tin từ cơ sở sẽ rất dễ đưa ra quyết định không phù hợp.

Đoàn Khuê trưởng thành từ cơ sở và chiến trường nên có sự coi trọng đặc biệt đối với thực tiễn.

Muốn biết đơn vị mạnh hay yếu, phải xuống đơn vị.

Muốn biết chiến sĩ khó khăn ở đâu, phải gần chiến sĩ.

Muốn hiểu địa bàn, phải trực tiếp nghiên cứu địa bàn.

Muốn đưa ra quyết định đúng, phải có thông tin chính xác.

Sự sâu sát ấy là một trong những nền tảng quan trọng của nghệ thuật chỉ huy.

Biết lắng nghe trước khi quyết định

Quyết đoán là phẩm chất cần thiết của người chỉ huy, nhưng quyết đoán không có nghĩa là bỏ qua ý kiến của người khác.

Một quyết định tốt thường bắt đầu bằng việc thu thập thông tin và lắng nghe.

Cán bộ tham mưu có những đánh giá chuyên môn.

Cán bộ cơ sở có kinh nghiệm thực tế.

Chiến sĩ có những hiểu biết trực tiếp về địa bàn và nhiệm vụ.

Người chỉ huy phải biết tổng hợp những thông tin đó.

Sau khi cân nhắc, mới đưa ra quyết định.

Đó là sự kết hợp giữa dân chủ trong thảo luận và tập trung trong chỉ huy.

Quyết đoán khi thời cơ đến

Nếu lắng nghe là điều cần thiết thì quyết đoán cũng không thể thiếu.

Trong chiến tranh, có những thời điểm chỉ huy phải quyết định rất nhanh.

Nếu chậm trễ, thời cơ có thể mất.

Nếu thiếu quyết đoán, đơn vị có thể rơi vào thế bị động.

Vì vậy, người chỉ huy phải biết khi nào cần lắng nghe và khi nào cần quyết định.

Đoàn Khuê được rèn luyện qua nhiều năm chiến đấu nên hiểu rõ yêu cầu đó.

Quyết định của người chỉ huy phải dựa trên tình hình thực tế nhưng khi đã xác định rõ phương án thì phải tổ chức thực hiện một cách kiên quyết.

Phát huy sức mạnh của tập thể

Một vị tướng giỏi không phải là người tự mình làm tất cả.

Người chỉ huy giỏi phải biết xây dựng đội ngũ.

Phải có những cán bộ tham mưu giỏi.

Phải có đội ngũ chỉ huy các cấp vững vàng.

Phải xây dựng được sự phối hợp giữa các lực lượng.

Phải tạo ra sự thống nhất trong hành động.

Đoàn Khuê trải qua nhiều cương vị lãnh đạo nên hiểu rõ tầm quan trọng của công tác cán bộ.

Quân đội mạnh trước hết phải có đội ngũ cán bộ mạnh.

Nghệ thuật xây dựng thế trận

Chiến tranh nhân dân Việt Nam không chỉ dựa vào một lực lượng riêng lẻ.

Sức mạnh được tạo nên từ sự kết hợp giữa lực lượng vũ trang với nhân dân, giữa tiền tuyến và hậu phương, giữa các địa phương và các đơn vị.

Đó là một thế trận tổng hợp.

Tư duy quân sự của Đoàn Khuê được hình thành trong môi trường ấy.

Ông hiểu rằng một đơn vị dù mạnh đến đâu cũng không thể đứng tách khỏi thế trận chung.

Muốn bảo vệ một địa bàn phải có lực lượng phù hợp.

Muốn bảo vệ lâu dài phải có hậu phương vững chắc.

Muốn xây dựng quốc phòng phải dựa vào sức mạnh toàn dân.

Gắn quốc phòng với nhân dân

Một trong những giá trị quan trọng của tư duy quân sự Việt Nam là mối quan hệ quân – dân.

Quân đội từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu.

Trong chiến tranh, nhân dân là nguồn sức mạnh to lớn.

Trong thời bình, nhân dân tiếp tục là nền tảng của nền quốc phòng toàn dân.

Đoàn Khuê trưởng thành trong chính thực tiễn ấy nên luôn coi trọng việc xây dựng mối quan hệ gắn bó giữa quân đội với nhân dân.

Đây không chỉ là truyền thống mà còn là một nguyên tắc có ý nghĩa lâu dài.

Từ tư duy chiến đấu đến tư duy xây dựng quân đội

Khi đất nước bước vào thời bình, yêu cầu đối với người lãnh đạo quân đội thay đổi.

Không chỉ cần tư duy tác chiến.

Còn phải có tư duy xây dựng lực lượng.

Phải quan tâm đến tổ chức.

Phải nâng cao chất lượng huấn luyện.

Phải xây dựng đội ngũ cán bộ.

Phải bảo đảm hậu cần, kỹ thuật.

Phải từng bước nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu.

Những kinh nghiệm từ chiến trường giúp Đoàn Khuê có nền tảng thực tiễn để tham gia vào công tác xây dựng quân đội trong thời kỳ mới.

Tư duy chiến lược của người lãnh đạo

Khi đảm nhiệm những cương vị cao trong quân đội, tầm nhìn của người chỉ huy phải rộng hơn rất nhiều.

Không thể chỉ nhìn một đơn vị.

Không thể chỉ nhìn một chiến trường.

Mà phải nhìn toàn quân và nhìn cả đất nước.

Các vấn đề quốc phòng phải được đặt trong mối quan hệ với kinh tế, chính trị, đối ngoại và an ninh.

Đó là yêu cầu của tư duy chiến lược.

Đoàn Khuê từng bước chuyển từ kinh nghiệm chỉ huy chiến trường sang tư duy lãnh đạo ở tầm chiến lược.

Bản lĩnh trước những thay đổi của thời đại

Cuối thế kỷ XX là thời kỳ thế giới có nhiều biến động.

Môi trường an ninh thay đổi.

Khoa học – công nghệ phát triển nhanh.

Yêu cầu bảo vệ Tổ quốc ngày càng đa dạng.

Quân đội không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm chiến tranh trước đây.

Cần phải đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng tổ chức và từng bước hiện đại hóa lực lượng.

Đây là những vấn đề đặt ra đối với lãnh đạo quân đội, trong đó có Đại tướng Đoàn Khuê.

Giá trị đối với hôm nay

Những bài học về nghệ thuật chỉ huy từ cuộc đời Đại tướng Đoàn Khuê vẫn có ý nghĩa tham khảo.

Đó là bài học về sự sâu sát thực tiễn.

Là khả năng lắng nghe.

Là tinh thần quyết đoán.

Là nghệ thuật phát huy sức mạnh tập thể.

Là sự gắn bó với nhân dân.

Và trên hết là trách nhiệm của người đứng đầu.

Trong bất kỳ tổ chức nào, những phẩm chất ấy đều có giá trị.

Lời kết

Đại tướng Đoàn Khuê trưởng thành từ chiến trường nhưng không dừng lại ở kinh nghiệm chiến đấu.

Ông từng bước phát triển tư duy từ cấp cơ sở đến cấp chiến dịch, từ chỉ huy đơn vị đến tham gia lãnh đạo và xây dựng quân đội ở tầm chiến lược.

Nghệ thuật chỉ huy của ông được hình thành từ thực tiễn, từ sự hiểu biết về con người, từ việc coi trọng sức mạnh tập thể và từ ý thức gắn bó với nhân dân.

Cuộc đời quân nghiệp của Đại tướng Đoàn Khuê vì thế để lại một bài học sâu sắc:

Người chỉ huy giỏi không chỉ biết ra quyết định đúng, mà còn phải biết lắng nghe, biết tổ chức con người, biết dựa vào tập thể và luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, quân đội và nhân dân lên trên hết.

Đó chính là những giá trị làm nên dấu ấn của một vị tướng trưởng thành từ thực tiễn – Đại tướng Đoàn Khuê.