Đại tướng Đoàn Khuê – Người chỉ huy kiên cường giữa thời hoa lửa
Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, Đại tướng Đoàn Khuê (1923–1999) là một trong những vị tướng trưởng thành từ thực tiễn chiến trường, nổi bật bởi bản lĩnh kiên định, tư duy sâu sắc và phong cách chỉ huy sâu sát. Quê ở Triệu Lăng, Triệu Phong, Quảng Trị, ông tham gia cách mạng từ năm 1939, nhập ngũ tháng 8-1945 và trải qua nhiều cương vị quan trọng trong quân đội. Sau hơn nửa thế kỷ hoạt động cách mạng, ông trở thành Ủy viên Bộ Chính trị, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam và sau đó là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng (1991–1997).
Thời hoa lửa của Đoàn Khuê gắn bó đặc biệt với chiến trường Khu 5. Từ năm 1964, ông được điều vào miền Nam, giữ cương vị Phó Chính ủy Quân khu 5, Chính ủy Mặt trận Tây Nguyên và tham gia lãnh đạo, chỉ huy nhiều chiến dịch quan trọng. Trước một đối thủ có ưu thế vượt trội về vũ khí, ông luôn nhấn mạnh phải phát huy sức mạnh của chiến tranh nhân dân, lấy mưu trí, linh hoạt và cách đánh phù hợp làm yếu tố quyết định. Những trận đánh như Núi Thành, Vạn Tường, Pleime đã góp phần tạo nên truyền thống “địa phương đi đầu diệt Mỹ” của Khu 5.
Một dấu ấn nổi bật là Chiến dịch Nông Sơn – Thượng Đức năm 1974. Đoàn Khuê chỉ đạo vận dụng chiến thuật “bao vây đánh lấn, tiến công dứt điểm”, tạo thế và lực mới cho quân ta trên chiến trường Khu 5. Những kinh nghiệm từ đây tiếp tục được phát huy trong mùa Xuân 1975, khi ông cùng các lực lượng xử lý nhiều tình huống chiến trường phức tạp, góp phần quan trọng vào thắng lợi của chiến dịch giải phóng Đà Nẵng, tạo đà cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy giải phóng hoàn toàn miền Nam.
Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục gánh vác những nhiệm vụ nặng nề. Ông từng là Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân khu 5, Tư lệnh Quân tình nguyện Việt Nam tại Campuchia, rồi Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Tổng Tham mưu trưởng. Năm 1990, ông được phong quân hàm Đại tướng. Từ tháng 8-1991 đến tháng 7-1997, ông giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
Cuộc đời Đại tướng Đoàn Khuê là hành trình của một người lính đi qua chiến tranh bằng ý chí, trí tuệ và sự tận tụy. Từ những năm tháng bám trụ Khu 5 đến những trọng trách ở cấp chiến lược, ông để lại dấu ấn của một nhà lãnh đạo, chỉ huy luôn sâu sát thực tiễn, quyết đoán trong những thời điểm bước ngoặt và hết lòng vì Tổ quốc, nhân dân và Quân đội nhân dân Việt Nam.
