ĐẠI TƯỚNG ĐOÀN KHUÊ – NHÀ CHỈ HUY QUÂN SỰ TÀI BA, NGƯỜI CỘNG SẢN KIÊN TRUNG CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM

Đại tướng Đoàn Khuê (bí danh Võ Tiến) sinh ngày 29 tháng 10 năm 1923 tại làng 2, xã Triệu Lăng, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Đồng chí sinh ra và lớn lên trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước và cách mạng; thân sinh của đồng chí là ông Đoàn Trương – một cơ sở cách mạng kiên định, người từng nuôi giấu nhiều cán bộ cấp cao của Đảng.

Vùng đất Quảng Trị giàu truyền thống đấu tranh bất khuất cùng sự giáo dục nghiêm cẩn từ gia đình đã sớm nhen nhóm trong tâm hồn Đoàn Khuê tinh thần yêu nước sâu sắc, lòng căm thù giặc chí dội và ý chí dấn thân vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Đồng chí tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1939 trong phong trào Thanh niên Dân chủ. Đến năm 1940, đồng chí bị thực dân Pháp bắt giam và kết án 5 năm tù, đày đi các nhà tù Quảng Trị, Buôn Ma Thuột. Dù bị tra tấn dã man, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết người chiến sĩ cách mạng.

Tháng 12 năm 1945, đồng chí vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, đồng chí đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng như: Chính ủy Trung đoàn 64, Chính ủy Trung đoàn 108, Phó Chính ủy Sư đoàn 305.

Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đồng chí gắn bó trọn vẹn với chiến trường Khu 5 ác liệt, giữ các chức vụ: Phó Chính ủy, rồi Chính ủy Quân khu 5. Đồng chí đã cùng BTL Quân khu 5 chỉ huy lực lượng vũ trang đánh bại nhiều chiến dịch càn quét của địch, góp phần quan trọng vào Mùa Xuân Đại thắng năm 1975.

Sau ngày đất nước thống nhất, đồng chí liên tục đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo cao cấp của Quân đội và Nhà nước:

• Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân khu 5 (1977 – 1983).

Đồng chí là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa IV, V, VI, VII, VIII; Ủy viên Bộ Chính trị các khóa VI, VII, VIII; Đại biểu Quốc hội các khóa VII, VIII, IX. Đồng chí được phong quân hàm Đại tướng năm 1990.

Những chiến công, đóng góp tiêu biểu

• Chỉ huy xuất sắc trên chiến trường Khu 5: Trực tiếp tham gia chỉ đạo và xây dựng Vành đai diệt Mỹ Chu Lai – một biểu tượng của nghệ thuật chiến tranh nhân dân. Đồng chí cùng Thường vụ Khu ủy và Bộ Tư lệnh Quân khu 5 tổ chức hàng loạt trận đánh lớn, bẻ gãy đòn tiến công của địch, góp phần giải phóng hoàn toàn miền Trung và Tây Nguyên mùa Xuân 1975.

Trình bày về tầm quan trọng của việc xây dựng tiềm lực quốc phòng gắn liền với thế trận lòng dân, Đại tướng Đoàn Khuê luôn nhấn mạnh:

"Sức mạnh của quân đội không chỉ ở vũ khí, trang bị mà gốc rễ là ở tinh thần, ở sự gắn bó máu thịt với nhân dân. Mất niềm tin của dân là mất tất cả." (Trích Hồi ký "Khu 5 - Những năm tháng không quên", NXB Quân đội Nhân dân)

Đánh giá về tài năng và cuộc đời cống hiến của Đại tướng Đoàn Khuê, nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười từng ghi nhận:

"Đồng chí Đoàn Khuê là một vị tướng tài ba, sắc sảo, kiên cường của Quân đội ta; một nhà lãnh đạo xuất sắc có tư duy chiến lược sâu sắc, luôn đem hết trí tuệ và sức lực phụng sự cho sự nghiệp của Đảng và Nhân dân." (Trích Tư liệu Lịch sử Bộ Quốc phòng Việt Nam)

Đồng chí Đại tướng Đoàn Khuê trút hơi thở cuối cùng vào ngày 16 tháng 1 năm 1999 tại Hà Nội, thọ 76 tuổi.

Để ghi nhận những cống hiến đặc biệt xuất sắc của đồng chí đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và Dân tộc, Đảng và Nhà nước đã trao tặng đồng chí nhiều phần thưởng cao quý:

• Huân chương Sao Vàng (truy tặng)

Cuộc đời hoạt động cách mạng phong phú và trọn vẹn của Đại tướng Đoàn Khuê là một tấm gương sáng ngời về lòng trung thành vô hạn với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân.