Đại tướng Đoàn Khuê - Trưởng thành trong những năm đầu xây dựng quân đội sau năm 1954

Năm 1954, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kết thúc bằng thắng lợi của quân và dân Việt Nam, đồng thời Hiệp định Genève được ký kết, mở ra một giai đoạn lịch sử mới. Đất nước tạm thời bị chia cắt thành hai miền, miền Bắc bước vào công cuộc xây dựng và củng cố lực lượng, trong khi miền Nam tiếp tục cuộc đấu tranh hướng tới thống nhất đất nước.

Đối với Đoàn Khuê, sau nhiều năm hoạt động tại chiến trường Liên khu 5, năm 1954 đánh dấu một bước chuyển mới trong sự nghiệp quân sự. Ông được giao chức Phó Chính ủy Sư đoàn 675, sau đó phụ trách Chính ủy Sư đoàn 351 và giữ chức Chính ủy Lữ đoàn 270.

Những nhiệm vụ này diễn ra trong bối cảnh Quân đội nhân dân Việt Nam chuyển từ chiến tranh sang xây dựng trong điều kiện hòa bình ở miền Bắc. Quân đội phải từng bước củng cố tổ chức, nâng cao trình độ cán bộ, chiến sĩ và chuẩn bị khả năng đáp ứng những yêu cầu mới của cách mạng.

Công tác chính trị có vai trò quan trọng trong quá trình đó. Sau một cuộc chiến tranh kéo dài, lực lượng quân đội cần thích ứng với những nhiệm vụ mới, đồng thời tiếp tục giữ vững bản chất cách mạng và tổ chức kỷ luật. Đoàn Khuê với kinh nghiệm nhiều năm làm công tác chính trị ở các đơn vị chiến đấu được giao những nhiệm vụ phù hợp với quá trình xây dựng lực lượng.

Trong thời gian làm Phó Chính ủy Sư đoàn 675, phụ trách Chính ủy Sư đoàn 351 và Chính ủy Lữ đoàn 270, ông có điều kiện tiếp tục rèn luyện năng lực tổ chức, lãnh đạo và công tác chính trị trong môi trường quân đội thời bình.

Điểm đáng chú ý của giai đoạn này là phạm vi nhiệm vụ của Đoàn Khuê ngày càng mở rộng. Nếu trong cuộc kháng chiến chống Pháp, ông chủ yếu hoạt động tại các đơn vị và chiến trường thuộc Liên khu 5, thì sau năm 1954, ông được giao những trọng trách trong quá trình xây dựng lực lượng ở miền Bắc.

Đây cũng là thời kỳ Quân đội nhân dân Việt Nam từng bước chuyển sang xây dựng chính quy. Kinh nghiệm từ cuộc kháng chiến được tổng kết, vận dụng vào huấn luyện và tổ chức lực lượng. Những cán bộ đã trưởng thành qua chiến đấu, trong đó có Đoàn Khuê, tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong quá trình này.

Sáu năm từ 1954 đến 1960 không phải là khoảng thời gian đứng ngoài chiến đấu. Đó là giai đoạn chuẩn bị cho những nhiệm vụ mới khi tình hình đất nước ngày càng phức tạp. Sự nghiệp thống nhất đất nước vẫn chưa hoàn thành, và yêu cầu đối với lực lượng vũ trang ngày càng lớn.

Đối với Đoàn Khuê, những nhiệm vụ sau năm 1954 tiếp tục bổ sung cho kinh nghiệm lãnh đạo quân đội của ông. Từ một cán bộ chính trị trưởng thành trong chiến tranh, ông từng bước được chuẩn bị cho những cương vị cao hơn.

Đến năm 1960, ông được giao chức Phó Chính ủy Quân khu 4. Đây là bước phát triển mới, đưa ông từ phạm vi lãnh đạo một số đơn vị sang nhiệm vụ ở cấp quân khu. Chặng đường tiếp theo sẽ gắn ông với một địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng trong cuộc đấu tranh thống nhất đất nước.