Đại tướng Hoàng Văn Thái (1915–1986)
Xuất thân và con đường cách mạng
Hoàng Văn Thái xuất thân trong một gia đình nông dân yêu nước ở Thái Bình. Ông sớm tham gia phong trào công nhân, gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1938. Từ năm 1941, ông được cử đi học quân sự tại Liễu Châu (Trung Quốc) và trở về nước với bí danh Hoàng Văn Thái, tham gia thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân — tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Vai trò trong kháng chiến chống Pháp
Với tư duy tham mưu xuất sắc, ông được Hồ Chí Minh chỉ định làm Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên (1945). Ông tham gia chỉ huy các chiến dịch lớn như Việt Bắc (1947), Biên Giới (1950) và đặc biệt là Chiến dịch Điện Biên Phủ, nơi ông đảm nhiệm chức Tham mưu trưởng chiến dịch, góp phần quyết định vào thắng lợi “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” .
Cống hiến trong kháng chiến chống Mỹ
Trong thập niên 1960–1970, ông lần lượt giữ các chức vụ Tư lệnh Quân khu 5, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Miền và Phó Tổng Tham mưu trưởng Thứ nhất. Ông tham gia hoạch định và chỉ đạo chiến lược cho Chiến dịch Hồ Chí Minh, góp phần đưa đến đại thắng mùa Xuân 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước .
Di sản và vinh danh
Hoàng Văn Thái được Đảng, Nhà nước truy tặng Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh và nhiều phần thưởng cao quý khác. Ông được đồng đội kính trọng là “linh hồn của Bộ Tổng tham mưu” – vị tướng trận mạc tài ba, bình dị và nhân hậu, để lại dấu ấn sâu đậm trong nền nghệ thuật quân sự Việt Nam hiện đại .
