ĐẠI TƯỚNG HOÀNG VĂN THÁI (1915 – 1986): TỔNG THAM MƯỢNG TRƯỞNG ĐẦU TIÊN VÀ KIẾN TRÚC SƯ CỦA BỘ TỔNG THAM MƯỢNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM

Trong lịch sử xây dựng và phát triển của Quân đội nhân dân Việt Nam, Đại tướng Hoàng Văn Thái (sinh năm 1915 tại Thái Bình; mất năm 1986 tại Hà Nội) – nguyên Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Tư lệnh Quân phóng miền Nam – là vị tướng đặt nền móng cho nghệ thuật tham mưu tác chiến chiến lược. Trong cả hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, ông là người đồng hành tin cậy, sát cánh cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp hoạch định, triển khai các chiến dịch lớn, biến tư tưởng chiến lược của Đảng thành kế hoạch tác chiến cụ thể trên toàn chiến trường.

Tư duy quân sự của Đại tướng Hoàng Văn Thái thể hiện rõ nét ở sự khoa học, tỉ mỉ và tầm nhìn tổng thể. Nhận nhiệm vụ thành lập Bộ Tổng Tham mưu năm 1945 khi quân đội còn trong sơ khai, ông đã nhanh chóng tổ chức hệ thống tham mưu tác chiến, quân báo, thông tin liên lạc thành cỗ máy vận hành chính xác. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954) trên cương vị Tham mưu trưởng chiến dịch, ông trực tiếp chỉ đạo công tác nghiên cứu địa hình, tính toán lượng cung cấp hậu cần và xây dựng phương án tác chiến kéo pháo, đào hầm. Lập luận công tác của ông dựa trên nguyên tắc: sự chính xác của người tham mưu quyết định xương máu của chiến sĩ ngoài mặt trận. Đến Chiến dịch Hồ Chí Minh 1975, trên cương vị Phó Tổng Tham mưu trưởng, ông tham gia chỉ đạo Tổ Chuyện trách Trung ương, liên tục cập nhật cục diện để đưa ra đề xuất mở các đòn tiến công chiến lược quyết định giải phóng hoàn toàn miền Nam.