Đại tướng Hoàng Văn Thái - Người “kiến trúc sư” của Bộ Tổng tham mưu

Trong một cuộc chiến, người đứng nơi tiền tuyến có thể được nhìn thấy giữa khói lửa. Nhưng phía sau mỗi chiến thắng còn có những con người lặng lẽ đứng bên bản đồ, tính từng bước đi, cân nhắc từng phương án, để mỗi mệnh lệnh đều hướng tới thắng lợi và giảm bớt hy sinh.Đại tướng Hoàng Văn Thái (1915–1986) là một con người như thế.

Tên thật Hoàng Văn Xiêm, quê ở Tây An, Tiền Hải, Thái Bình, ông là Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, người đặt những nền móng đầu tiên cho cơ quan tham mưu chiến lược của quân đội.

Tháng 12/1944, ông là một trong 34 chiến sĩ đầu tiên tham gia thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân– tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay.Chỉ ít tháng sau ngày đất nước giành độc lập, một trọng trách đặc biệt được trao cho người chiến sĩ trẻ.

Ngày 7/9/1945, khi mới 30 tuổi, Hoàng Văn Thái được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao nhiệm vụ tổ chức Bộ Tổng Tham mưu và giữ chức Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên.

Một quân đội mới ra đời. Một đất nước vừa giành độc lập. Mọi thứ gần như bắt đầu từ con số không. Và ông chính là một trong những người đặt những viên gạch đầu tiên cho ngôi nhà tham mưu chiến lược ấy.

Điện Biên Phủ – 1954, trên cương vị Tham mưu trưởng chiến dịch, Hoàng Văn Thái là một trong những người trực tiếp tổ chức lực lượng, xây dựng phương án tác chiến và cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp triển khai quyết định chiến lược “đánh chắc, tiến chắc”.

Sau 56 ngày đêm chiến đấu, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ sụp đổ. Một chiến thắng làm rung chuyển hệ thống thuộc địa trên thế giới. Rồi chiến trường chuyển vào miền Nam. Với mật danh Mười Khang, ông đảm nhiệm cương vị chỉ huy cao cấp tại chiến trường, trực tiếp tham gia tổ chức, chỉ đạo nhiều chiến dịch lớn trong những năm kháng chiến chống Mỹ, trong đó có Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

Và đến mùa Xuân 1975, khi vận mệnh dân tộc đứng trước thời khắc quyết định, ông giữ cương vị Phó Tổng Tham mưu trưởng thứ nhất, cùng các tướng lĩnh trong Bộ Tổng Tham mưu nghiên cứu, hoàn thiện kế hoạch tác chiến chiến lược cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy.

Từ những bản đồ, mệnh lệnh và phương án ấy, Chiến dịch Hồ Chí Minh đã diễn ra với tốc độ thần tốc, đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ đến thắng lợi hoàn toàn.

Nhưng một vị tướng lớn không chỉ được đo bằng những chiến thắng. Hoàng Văn Thái còn được biết đến là người có tư duy lý luận sâu sắc, tác phong khoa học, tinh thần tự học và sự tận tụy với đồng đội. Ông để lại nhiều công trình, hồi ức có giá trị, trong đó có “Những năm tháng quyết định”, góp phần ghi lại những chặng đường gian khổ mà hào hùng của quân đội và dân tộc.

Từ một trong 34 chiến sĩ đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đến Đại tướng, Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên, cuộc đời ông là một hành trình đặc biệt: gần như song hành với quá trình từ một đội quân nhỏ bé trở thành Quân đội nhân dân Việt Nam trưởng thành qua chiến tranh và chiến thắng.

Nếu những chiến thắng là những trang vàng của lịch sử, thì Hoàng Văn Thái là một trong những người đã âm thầm viết nên những trang ấy bằng trí tuệ, bản lĩnh và trách nhiệm.

Một vị tướng không chỉ biết đánh trận, mà còn biết xây dựng một quân đội có tổ chức, có chiến lược và có sức mạnh từ lòng dân. Đại tướng Hoàng Văn Thái – người đặt nền móng cho Bộ Tổng Tham mưu, người đứng sau những quyết định chiến lược và một đời tận hiến cho độc lập, thống nhất của Tổ quốc.