Đại tướng Hoàng Văn Thái - Người “vẽ những nét đầu tiên” cho Bộ Tổng tham mưu
Trong lịch sử quân đội nhân dân Việt Nam, có những vị tướng được nhắc đến bằng những chiến thắng lừng lẫy; cũng có những người được nhớ đến bởi tài năng kiến tạo nền móng cho cả một bộ máy chiến lược. Đại tướng Hoàng Văn Thái (1915–1986) là một con người như thế – vị Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, một nhà tham mưu chiến lược xuất sắc và một người lính trọn đời vì Tổ quốc.
Tên thật là Hoàng Văn Xiêm, ông sinh ngày 1/5/1915 tại Tây An, Tiền Hải, Thái Bình. Điều đặc biệt ở vị tướng ấy là phía sau một bộ óc quân sự sắc sảo lại là một tâm hồn giàu chất nghệ sĩ: ông biết chơi nhiều nhạc cụ và chính là tác giả ca khúc “Sông Lô anh hùng” ra đời năm 1947.
Ngày 7/9/1945, khi đất nước vừa giành được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh giao cho ông nhiệm vụ tổ chức Bộ Tổng Tham mưu và bổ nhiệm ông làm Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên, khi mới 30 tuổi.
Đó là một nhiệm vụ chưa từng có tiền lệ. Không có một bộ máy hoàn chỉnh, không có những khuôn mẫu sẵn có, ông phải cùng đồng đội đặt từng viên gạch đầu tiên cho cơ quan tham mưu chiến lược của một quân đội non trẻ.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng ví ông là người “vẽ những nét đầu tiên trên tờ giấy trắng”.
Và từ những nét đầu tiên ấy, một bộ máy tham mưu chiến lược ngày càng trưởng thành, góp phần làm nên những chiến thắng vĩ đại của dân tộc.
Chiến dịch Biên giới năm 1950, ông giữ cương vị Tham mưu trưởng, trực tiếp có mặt tại mặt trận Đông Khê cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, ông là Tham mưu trưởng chiến dịch, góp phần quan trọng trong việc tổ chức lực lượng và triển khai phương án tác chiến theo phương châm “đánh chắc, tiến chắc” – quyết định mang ý nghĩa chiến lược đưa quân đội ta đến thắng lợi lịch sử.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông vào chiến trường miền Nam với mật danh Mười Khang, đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng, trực tiếp chỉ huy và tổ chức các chiến dịch, góp phần xây dựng lực lượng và phát triển nghệ thuật quân sự trên chiến trường.
Đến mùa Xuân năm 1975, trên cương vị Phó Tổng Tham mưu trưởng thứ nhất, ông tiếp tục tham gia chỉ đạo các hoạt động chiến lược, góp phần vào cuộc Tổng tiến công và nổi dậy, đưa đất nước đến ngày độc lập, thống nhất.
Nhưng phía sau những bản đồ tác chiến, những mệnh lệnh chiến trường và những chiến thắng vang dội là một con người được đồng đội nhớ đến bởi sự giản dị, chân thành, đức độ và tinh thần trách nhiệm. Ông luôn quan tâm đến đời sống người lính, nghiêm túc trong công việc và không ngừng tự học để hoàn thiện mình.
Một vị tướng lớn không chỉ biết nhìn xa trên bản đồ chiến lược, mà còn biết nhìn thật gần vào từng người lính.
Đại tướng Hoàng Văn Thái qua đời ngày 2/7/1986. Năm 2007, ông được truy tặng Huân chương Sao Vàng – phần thưởng cao quý ghi nhận những cống hiến đặc biệt xuất sắc đối với sự nghiệp cách mạng.
Từ một người thanh niên đất Thái Bình đến vị Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên, từ những “nét vẽ” đầu tiên trên “tờ giấy trắng” đến những chiến dịch làm rung chuyển lịch sử – cuộc đời Hoàng Văn Thái là câu chuyện về trí tuệ, bản lĩnh, sự tận tụy và nghệ thuật tổ chức chiến tranh của một thế hệ đã dành trọn đời cho độc lập dân tộc.
Hoàng Văn Thái – người đặt những viên gạch đầu tiên cho ngôi nhà tham mưu chiến lược của Quân đội nhân dân Việt Nam.



