Đại tướng Hoàng Văn Thái - Nhà tham mưu chiến lược xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam

Hoàng Văn Thái (tên thật là: Hoàng Văn Xiêm, 1 tháng 5 năm 1915 – 2 tháng 7 năm 1986) là Đại tướng Quân đội nhân dân Việt Nam và là một trong những tướng lĩnh có ảnh hưởng quan trọng trong sự hình thành và phát triển của Quân đội nhân dân Việt Nam; người có công lao lớn trong cuộc chiến chống thực dân Pháp và ảnh hưởng lớn trong cuộc chiến chống Mỹ của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ông là Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, góp công trong nhiều chiến dịch quan trọng như Chiến dịch Biên giới thu đông 1950, Trận Điện Biên Phủ (1954), Chiến dịch Tết Mậu Thân (1968), Chiến dịch năm 1972, Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Người ta vẫn thường gọi Tướng Hoàng Văn Thái là "người kiến trúc sư trưởng" ẩn mình sau những chiến công lẫy lừng của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ông là Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên khi Tổng bộ Tham mưu mới chỉ vỏn vẹn vài người và vài chiếc bàn tre giữa rừng Tuyên Quang năm 1945, ông đã dành trọn cả cuộc đời để biến những chỉ thị chiến lược thành từng dòng mệnh lệnh, từng con số, từng cung đường vận chuyển chính xác đến từng phút.

Đại tướng Hoàng Văn Thái. Ảnh Báo QĐND

Đến những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước gian khổ nhất, khi chiến trường miền Nam đòi hỏi một sự chỉ đạo sâu sát và toàn diện, Tướng Hoàng Văn Thái lại tiếp nhận nhiệm vụ đặc biệt: vào Nam làm Tư lệnh Quân phóng miền Nam (với mật danh Mười Khang).

Nhớ lại những ngày ở rừng Rùm Đuôn (Căn cứ Trung ương Cục miền Nam), giữa cái nắng cháy da và những cơn mưa rừng xối xả của miền Đông Nam Bộ, ông không chỉ ngồi trong căn hầm chỉ huy với các tấm bản đồ tác chiến. Ban ngày, người ta thấy vị tướng dạn dày kinh nghiệm trực tiếp xuống tận các trung đoàn, đại đội, cùng ăn cơm vắt, uống nước suối với chiến sĩ. Ông tỉ mỉ kiểm tra từng công sự, hỏi thăm từng hầm giấu quân, chỉnh sửa từng phương án hiệp đồng tác chiến cho các chiến dịch lớn như Lộc Ninh, Bình Long, hay đợt tổng tiến công Mậu Thân 1968.

Đối với các cán bộ cấp dưới, Tướng Hoàng Văn Thái vừa là một vị chỉ huy nghiêm khắc, chuẩn xác đến từng chi tiết, vừa là một người anh thân tình. Ông thường bảo với các sĩ quan tham mưu: — Người làm công tác tham mưu không được phép tính sai dù chỉ một ly. Một con số sai trên bản đồ có thể phải trả giá bằng xương máu của hàng trăm đồng chí ngoài mặt trận.

Đồng chí Hoàng Văn Thái báo cáo tình hình chiến trường miền Nam với Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ảnh Báo QĐND

Sự cẩn trọng và tư duy chiến lược thiên tài ấy đã góp phần quyết định cho thắng lợi đại ngàn năm 1975. Trong Đại thắng Mùa Xuân năm 1975, trên cương vị Phó Tổng Tham mưu trưởng, ông cùng Bộ Tổng Tham mưu đã thức trắng nhiều đêm để theo sát từng bước tiến của các quân đoàn, điều phối nhịp nhàng các hướng tiến công về hướng Sài Gòn, khép lại cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc kéo dài hàng thập kỷ.

Sau ngày hòa bình, dù ở cương vị Thứ trưởng Bộ Quốc phòng hay Đại biểu Quốc hội, vị Tướng thuộc thế hệ đàn anh đầu tiên của Quân đội vẫn giữ nguyên lối sống giản dị, khiêm nhường. Ông thường dành thời gian viết lại những cuốn hồi ký, ghi chép tỉ mỉ từng sự kiện lịch sử không phải để tôn vinh bản thân, mà để làm bài học tham mưu cho các thế hệ tướng lĩnh mai sau.

Mùa xuân năm 1986, khi trái tim vị Đại tướng ngừng đập, ông để lại sau lưng hình ảnh một người chiến sĩ cộng sản kiên trung, một nhà quân sự kiệt xuất — người đã lặng lẽ ghi tên mình vào những trang sử vàng chói lọi của dân tộc bằng sự tận tụy, chính xác và lòng trung thành vô hạn với Tổ quốc.