Đại tướng Hoàng Văn Thái: Vị Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên "vẽ bản đồ" chiến thắng (1915 - 1986)
Quân đội Nhân dân Việt Nam đi từ những đội du kích áo vải chân đất trở thành một đội quân bách chiến bách thắng, và Đại tướng Hoàng Văn Thái (tên thật là Hoàng Văn Xiêm, quê ở Tiền Hải, Thái Bình) chính là "kiến trúc sư trưởng" thầm lặng thiết kế nên những chiến thắng ấy. Năm 1945, khi mới 30 tuổi, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao trọng trách thành lập và làm Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên của Quân đội Quốc gia Việt Nam.
Không trực tiếp cầm súng xông pha như những dũng sĩ tiền pháo hậu xung, vũ khí của Hoàng Văn Thái là những tấm bản đồ quân sự, những chiếc sa bàn và một tư duy chiến lược sắc sảo đến mức kinh ngạc. Suốt 9 năm kháng chiến chống Pháp, ông là Tổng Tham mưu trưởng, trực tiếp tham gia chỉ huy chiến dịch Biên giới Thu Đông 1950, và đặc biệt là Tham mưu trưởng Chiến dịch Điện Biên Phủ 1954. Đêm ngày, ông miệt mài bên những ngọn đèn dầu mờ ảo, vạch ra các phương án tiến công, tính toán từng đường hào, từng hỏa điểm để Đại tướng Võ Nguyên Giáp đưa ra quyết sách lịch sử.
Bước sang kháng chiến chống Mỹ, với tầm nhìn của một nhà chiến lược lỗi lạc, ông tiếp tục được cử vào chiến trường miền Nam (với bí danh Mười Khang), giữ chức Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam. Ông đã cùng Bộ Chỉ huy miền vạch định những đòn đánh chiến lược như cuộc Tổng tiến công Mậu Thân 1968, Chiến dịch Nguyễn Huệ 1972 và đỉnh cao là Phó Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Cả một đời cống hiến âm thầm trong sở chỉ huy, không màng danh lợi, Đại tướng Hoàng Văn Thái là bộ não tham mưu xuất chúng nhất, người đã "cầm tay chỉ việc" cho quân đội ta đánh bại hai đế quốc sừng sỏ nhất thế giới.
