Đại tướng Hoàng Văn Thái – Vị tướng tham mưu lỗi lạc, kiến trúc sư trưởng của nhiều chiến dịch lớn (1915 – 1986).
Đại tướng Hoàng Văn Thái – Vị tướng tham mưu lỗi lạc, kiến trúc sư trưởng của nhiều chiến dịch lớn (1915 – 1986).
Xuất thân vùng đất lúa Thái Bình và con đường giác ngộ cách mạng
Đại tướng Hoàng Văn Thái (tên khai sinh là Hoàng Văn Văn, các bí danh khác như Mười Khang), sinh ngày 1 tháng 5 năm 1915 tại xã Tây An, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình. Ông lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo trên vùng quê giàu truyền thống yêu nước.
Sớm giác ngộ cách mạng từ những năm đầu thập niên 1930, ông tích cực tham gia phong trào Mặt trận Dân chủ, gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1938. Trải qua nhiều năm hoạt động bí mật, bị địch truy lùng gắt gao, ông vẫn kiên cường bám sát cơ sở, xây dựng lực lượng vũ trang và đóng vai trò quan trọng trong cao trào Cách mạng Tháng Tám năm 1945 tại Hà Nội và các vùng lân cận.
Vị Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên và bộ óc chiến lược trong kháng chiến chống Pháp
Khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa ra đời, đứng trước tình thù trong giặc ngoài, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng việc kiện toàn bộ máy quân sự:
Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên (1945): Tháng 9 năm 1945, ở tuổi 30, đồng chí Hoàng Văn Thái được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ Quốc phòng tin tưởng bổ nhiệm giữ chức vụ Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên của Quân đội Quốc gia Việt Nam (nay là Quân đội Nhân dân Việt Nam). Ông là người đặt những viên gạch đầu tiên xây dựng cơ quan Bộ Tổng Tham mưu – cơ quan đầu não chỉ đạo tác chiến của toàn quân.
Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954): Trong cuộc kháng chiến chống Pháp trường kỳ, ông đảm nhiệm trọng trách Tham mưu trưởng Chiến dịch Điện Biên Phủ. Dưới sự chỉ đạo của Bộ Tư lệnh mặt trận, ông cùng tập thể tham mưu đã ngày đêm nghiên cứu, vạch ra các phương án tác chiến táo bạo, khoa học, góp phần trực tiếp làm nên chiến thắng "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".
Nhà chỉ huy chiến trường sắc bén trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước
Bước sang cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đại tướng Hoàng Văn Thái tiếp tục phát huy tài năng kiệt xuất cả trên cương vị tham mưu chiến lược lẫn chỉ huy trực tiếp chiến trường:
Tư lệnh đầu tiên của Quân Giải phóng miền Nam (1966 – 1967): Nhận nhiệm vụ vào Nam chiến đấu trong những năm tháng khốc liệt nhất, ông giữ chức Phó Bí thư Trung ương Cục Miền Nam kiêm Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam, trực tiếp chỉ đạo nhiều chiến dịch lớn bẻ gãy các cuộc phản công chiến lược của đế quốc Mỹ.
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Phó Tổng Tham mưu trưởng: Trở lại miền Bắc, ông tiếp tục tham gia hoạch định các chiến lược tác chiến tầm cao, đỉnh cao là tham gia chỉ đạo chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Sau ngày thống nhất, ông tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp xây dựng quân đội chính quy, hiện đại, giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Tổng Inspector (Thanh tra) Quân đội, đồng thời là Viện trưởng đầu tiên của Học viện Lục quân.
Nhân cách lớn và di sản ngàn thu
Không chỉ là một nhà chiến lược quân sự tài ba với nhãn quan sắc sảo, tỉ mỉ và khoa học, Đại tướng Hoàng Văn Thái còn là một người thầy đáng kính của nhiều thế hệ cán bộ tham mưu quân đội, một người chiến sĩ cộng sản kiên trung, sống mẫu mực, khiêm nhường và tận tụy.
Do những cống hiến to lớn đặc biệt đối với sự nghiệp cách mạng, ông đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Sao vàng và nhiều phần thưởng cao quý khác. Đại tướng Hoàng Văn Thái qua đời ngày 2 tháng 7 năm 1986 tại Hà Nội, để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho toàn quân và toàn dân ta.
