ĐẠI TƯỚNG LÊ ĐỨC ANH – NGƯỜI CHỈ HUY GIỮA NHỮNG CHIẾN TRƯỜNG KHỐC LIỆT
Đại tướng Lê Đức Anh là một trong những vị tướng trưởng thành từ thực tiễn chiến đấu ở Nam Bộ. Từ một người thanh niên tham gia hoạt động cách mạng, ông từng bước trưởng thành qua các cuộc chiến tranh, đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy quan trọng. Trong kháng chiến chống Mỹ, ông gắn bó lâu dài với chiến trường Nam Bộ và đặc biệt là miền Đông Nam Bộ. Sau năm 1975, ông tiếp tục giữ những trọng trách lớn trong quân đội và Nhà nước, trong đó có nhiệm vụ chỉ huy, tổ chức lực lượng bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia. Cuộc đời ông gắn liền với nhiều giai đoạn quan trọng của lịch sử hiện đại Việt Nam.
Lê Đức Anh sinh năm 1920 tại tỉnh Thừa Thiên Huế, trong một gia đình lao động. Tuổi trẻ của ông gắn với những biến động lớn của đất nước khi Việt Nam vẫn còn nằm dưới ách thống trị của thực dân Pháp.
Từ những năm trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông đã tham gia hoạt động cách mạng.
Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, đất nước bước vào một thời kỳ mới nhưng cũng phải đối mặt với những thử thách rất lớn.
Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bắt đầu.
Lê Đức Anh tham gia chiến đấu ở Nam Bộ và từng bước trưởng thành trong quân đội.
Chiến trường Nam Bộ khi ấy vô cùng phức tạp.
Đường sá khó khăn.
Kênh rạch chằng chịt.
Nhiều vùng bị đối phương kiểm soát.
Các đơn vị phải vừa chiến đấu vừa xây dựng cơ sở.
Người chỉ huy không chỉ cần biết đánh trận mà còn phải hiểu địa hình, nắm tình hình nhân dân và tổ chức lực lượng trong điều kiện thiếu thốn.
Qua những năm tháng chiến đấu, Lê Đức Anh ngày càng trưởng thành.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, đất nước tạm thời bị chia cắt.
Miền Nam bước vào một giai đoạn đấu tranh mới.
Đối với những cán bộ quân sự từng chiến đấu ở Nam Bộ, đây lại là một chặng đường đầy thử thách.
Lê Đức Anh tiếp tục hoạt động ở chiến trường Nam Bộ.
Ông lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy và có thời gian dài gắn bó với lực lượng vũ trang ở miền Đông Nam Bộ.
Chiến trường miền Đông có một đặc điểm rất riêng.
Đó là khu vực có những căn cứ quan trọng, những tuyến giao thông chiến lược và những vùng rừng rộng lớn.
Các lực lượng quân sự của đối phương có thể tổ chức những cuộc hành quân lớn với sự hỗ trợ của máy bay, pháo binh và xe cơ giới.
Vì vậy, việc tổ chức lực lượng và xây dựng thế trận phải hết sức linh hoạt.
Trong những năm chiến tranh chống Mỹ, Lê Đức Anh được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng.
Ông tham gia chỉ huy lực lượng vũ trang ở Nam Bộ và miền Đông Nam Bộ, góp phần xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân và tổ chức các hoạt động tác chiến trên chiến trường.
Đối với người chỉ huy, mỗi quyết định đều có thể ảnh hưởng đến sinh mạng của hàng nghìn chiến sĩ.
Một trận đánh không chỉ được tính bằng số lượng vũ khí.
Nó còn phụ thuộc vào địa hình, thời tiết, khả năng cơ động, hậu cần và đặc biệt là tình hình của nhân dân.
Trong những cánh rừng miền Đông Nam Bộ, người lính có khi phải hành quân hàng chục cây số.
Có lúc phải di chuyển trong đêm.
Có lúc phải vượt qua những vùng bị bom pháo đánh phá.
Có những ngày thiếu lương thực.
Có những đêm không thể ngủ vì máy bay và pháo kích.
Trong hoàn cảnh đó, người chỉ huy phải luôn có mặt cùng đơn vị, hiểu được khó khăn của chiến sĩ và đưa ra quyết định phù hợp.
Lê Đức Anh trưởng thành chính từ những năm tháng như vậy.
Sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, đất nước bước sang một trang mới.
Ngày 30/4/1975, chiến tranh kết thúc ở miền Nam.
Nhưng đối với những người làm công tác quân sự, nhiệm vụ chưa kết thúc.
Đất nước thống nhất nhưng phải đối mặt với những vấn đề mới.
Biên giới Tây Nam xuất hiện tình hình phức tạp.
Các cuộc xung đột và hành động quân sự của Khmer Đỏ gây ra nhiều tổn thất cho nhân dân Việt Nam ở khu vực biên giới.
Lê Đức Anh được giao nhiệm vụ chỉ huy lực lượng ở hướng Tây Nam.
Đây tiếp tục là một thử thách lớn.
Chiến trường khác trước.
Nhưng những yêu cầu đối với người chỉ huy vẫn giống nhau:
Phải nắm chắc tình hình.
Phải tổ chức lực lượng.
Phải bảo vệ nhân dân.
Và phải đưa ra quyết định trong điều kiện rất phức tạp.
Trong những năm 1978–1979, quân đội Việt Nam tiến hành chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam và giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi chế độ diệt chủng Khmer Đỏ.
Lê Đức Anh giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức và chỉ huy lực lượng quân sự Việt Nam trên chiến trường này.
Những năm tháng tại Campuchia cũng để lại dấu ấn sâu đậm trong cuộc đời ông.
Đó là một cuộc chiến không chỉ liên quan đến nhiệm vụ bảo vệ biên giới Việt Nam mà còn gắn với việc hỗ trợ nhân dân Campuchia thoát khỏi thảm họa diệt chủng.
Sau chiến tranh, Lê Đức Anh tiếp tục giữ nhiều cương vị quan trọng.
Ông được phong quân hàm Đại tướng và đảm nhiệm chức vụ Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
Ở cương vị này, ông phải đối mặt với những nhiệm vụ hoàn toàn khác so với thời chiến.
Quân đội phải xây dựng trong điều kiện đất nước còn nhiều khó khăn.
Tổ chức lực lượng phải được củng cố.
Quốc phòng phải gắn với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Những kinh nghiệm chiến trường của một người đã trải qua nhiều cuộc chiến tiếp tục được vận dụng vào công tác xây dựng quân đội.
Năm 1992, Lê Đức Anh được Quốc hội bầu làm Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Từ một người lính trưởng thành trên chiến trường Nam Bộ, ông bước sang một vị trí mới: người đứng đầu Nhà nước.
Đất nước lúc này đang trong thời kỳ đổi mới và phải đối mặt với những thay đổi lớn của tình hình quốc tế.
Chiến tranh Lạnh kết thúc.
Quan hệ quốc tế thay đổi.
Việt Nam cần mở rộng quan hệ đối ngoại, đồng thời bảo vệ lợi ích quốc gia và giữ vững chủ quyền.
Trong những năm giữ cương vị Chủ tịch nước, Lê Đức Anh tham gia nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng, góp phần vào quá trình mở rộng quan hệ của Việt Nam với các nước.
Nhưng dù ở cương vị nào, hình ảnh một người lính vẫn là phần quan trọng trong cuộc đời ông.
Ông từng trải qua những năm tháng chiến đấu trong rừng.
Từng chứng kiến đồng đội hy sinh.
Từng sống giữa những vùng đất mà mỗi con đường đều có thể trở thành chiến trường.
Những trải nghiệm ấy tạo nên phong cách của một vị tướng được đánh giá là có nhiều kinh nghiệm thực tiễn.
Năm 1997, Lê Đức Anh kết thúc nhiệm kỳ Chủ tịch nước.
Ông tiếp tục tham gia một số hoạt động chính trị, quốc phòng và có những đóng góp trong công tác xây dựng Đảng, Nhà nước và quân đội.
Ngày 22/4/2019, Đại tướng Lê Đức Anh qua đời tại Hà Nội, hưởng thọ 99 tuổi.
Sự ra đi của ông khép lại cuộc đời gần một thế kỷ gắn bó với những biến động lớn của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX.
Từ một người thanh niên tham gia cách mạng, ông trở thành người chỉ huy trên nhiều chiến trường.
Từ những cánh rừng Nam Bộ, ông đi qua các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và những năm tháng xây dựng đất nước sau hòa bình.
Cuộc đời Lê Đức Anh vì thế có thể được nhìn như một hành trình dài của một người lính đi cùng lịch sử đất nước.
Có những năm tháng ông trực tiếp cầm quân.
Có những năm tháng ông đứng trước những quyết định ở cấp quốc gia.
Nhưng điểm chung xuyên suốt là trách nhiệm đối với đất nước.
Đối với thế hệ hôm nay, câu chuyện về Đại tướng Lê Đức Anh không chỉ là câu chuyện về một vị tướng.
Đó còn là câu chuyện về một thế hệ đã đi qua chiến tranh, từ những năm tháng gian khổ nhất đến những ngày đất nước hòa bình và đổi mới.


