Đại tướng Lê Đức Anh – Từ Thủ Dầu Một bước vào cuộc kháng chiến Nam Bộ

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đưa chính quyền cách mạng vào một hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Ở Nam Bộ, thực dân Pháp nhanh chóng trở lại với ý đồ tái chiếm thuộc địa. Ngày 23/9/1945, quân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn, mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam lần thứ hai.

Trong tình hình đó, Lê Đức Anh tham gia quân đội và bắt đầu cuộc đời binh nghiệp. Tại Thủ Dầu Một và miền Đông Nam Bộ, ông tham gia xây dựng lực lượng, tổ chức chiến đấu và thực hiện công tác chính trị trong điều kiện chiến trường thiếu thốn về vũ khí, trang bị và lực lượng chính quy.

Những ngày đầu kháng chiến cũng là thời gian ông được giao nhiều nhiệm vụ tại địa phương. Trên cương vị Tỉnh ủy viên, Bí thư Quận ủy Hớn Quản và Chính trị viên Chi đội 1, ông chú trọng xây dựng tổ chức, giáo dục cán bộ, chiến sĩ và duy trì kỷ luật. Báo Quân đội nhân dân ghi nhận Chi đội 1 dưới sự phụ trách chính trị của ông nổi tiếng về khả năng chiến đấu và thực hiện tốt công tác dân vận.

Đây là một điểm đáng chú ý trong quá trình trưởng thành của Lê Đức Anh. Ông không xem hoạt động quân sự tách rời công tác chính trị. Trong điều kiện chiến tranh nhân dân, bộ đội phải dựa vào dân, giữ quan hệ chặt chẽ với nhân dân và xây dựng kỷ luật ngay trong những hoàn cảnh gian khổ nhất.

Ngày 14/6/1948, Chi đội 1 được đổi thành Trung đoàn 301, được xác định là trung đoàn đầu tiên ở Nam Bộ. Lê Đức Anh tiếp tục được giao làm Chính trị viên. Việc một đơn vị từ những đội vũ trang ban đầu phát triển thành trung đoàn cho thấy quá trình xây dựng lực lượng ở Nam Bộ đã bước sang giai đoạn mới.

Đối với Lê Đức Anh, đây cũng là bước trưởng thành quan trọng. Ông ngày càng tích lũy được kinh nghiệm về xây dựng đơn vị, công tác Đảng và công tác chính trị, đồng thời hiểu sâu hơn thực tiễn chiến trường miền Nam.

Những kinh nghiệm ấy sẽ tiếp tục được ông vận dụng khi đảm nhiệm các chức vụ tham mưu tại Quân khu 7, Quân khu 8 và Quân khu Sài Gòn - Chợ Lớn trong những năm tiếp theo của cuộc kháng chiến chống Pháp.