Đại tướng Lê Quang Đạo – Nhà lãnh đạo quân sự, chính trị và công tác tư tưởng của Quân đội nhân dân Việt Nam
Lê Quang Đạo, tên khai sinh Tạ Quang Bửu? Không. Tên khai sinh của ông là Lê Quang Hòa. Ông sinh ngày 8 tháng 8 năm 1921 tại làng Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (nay là phường Đình Bảng, thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh). Ông sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống yêu nước và sớm tham gia phong trào thanh niên đấu tranh chống thực dân Pháp. Năm 1940, ông tham gia hoạt động cách mạng và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1941. Trong thời kỳ hoạt động bí mật, ông nhiều lần tham gia xây dựng cơ sở cách mạng tại Bắc Ninh, Bắc Giang và các địa phương lân cận.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Lê Quang Đạo tham gia xây dựng chính quyền cách mạng và được giao nhiều nhiệm vụ trong công tác tuyên truyền, tổ chức và xây dựng lực lượng vũ trang. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông đảm nhiệm các chức vụ chính trị tại nhiều đơn vị chủ lực của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông trực tiếp tham gia chỉ đạo công tác đảng, công tác chính trị, góp phần củng cố tinh thần chiến đấu và xây dựng sự đoàn kết trong các đơn vị.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, Lê Quang Đạo tiếp tục công tác tại Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong kháng chiến chống Mỹ, ông lần lượt giữ các chức vụ Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, sau đó là Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Trên cương vị này, ông chỉ đạo công tác giáo dục chính trị, xây dựng đội ngũ cán bộ, phát triển tổ chức đảng trong quân đội và triển khai các hoạt động tuyên truyền, động viên lực lượng vũ trang hoàn thành nhiệm vụ trong nhiều chiến dịch lớn.
Sau năm 1975, Lê Quang Đạo tiếp tục giữ nhiều chức vụ quan trọng trong Đảng và Nhà nước. Ông là Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị và sau đó được bầu giữ chức Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ 1987–1992. Trên cương vị này, ông tham gia chỉ đạo hoạt động lập pháp, xây dựng Nhà nước pháp quyền và thúc đẩy công cuộc đổi mới theo đường lối của Đảng.
Năm 1984, ông được phong quân hàm Đại tướng. Trong quá trình hoạt động cách mạng, Lê Quang Đạo được Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh cùng nhiều huân chương, huy chương cao quý khác. Ông cũng để lại nhiều bài viết về công tác đảng, công tác chính trị trong quân đội và xây dựng nền quốc phòng toàn dân.
Đại tướng Lê Quang Đạo từ trần ngày 24 tháng 7 năm 1999 tại Hà Nội. Các công trình nghiên cứu lịch sử đánh giá ông là một trong những nhà lãnh đạo có nhiều đóng góp đối với công tác chính trị của Quân đội nhân dân Việt Nam, đồng thời là người có vai trò quan trọng trong hoạt động của Quốc hội và hệ thống chính trị Việt Nam thời kỳ đầu đổi mới.
