Đại tướng Lê Trọng Tấn

NGƯỜI THỰC HIỆN XUẤT SẮC NHỮNG Ý ĐỒ CHIẾN LƯỢC QUÂN SỰ CỦA ĐẢNG VÀ BÁC HỒ

Đại tướng Lê Trọng Tấn, một vị tướng mà tên tuổi của Ông đã trở nên gần gũi, thân quen với cán bộ, chiến sỹ trong toàn quân. Người ta gọi Ông là “thiên tài quân sự”, là “dũng tướng”, là “tướng trận” bởi Ông luôn có mặt ở những chiến trường gai góc và quyết liệt nhất. Đặc biệt hơn, Đại tướng Lê Trọng Tấn còn là người trực tiếp chỉ huy hai binh đoàn cơ động, hai cánh quân đều từ hướng Đông đánh vào trung tâm đầu não của địch ở Điện Biên Phủ (1954) và dinh Độc Lập (1975), buộc chúng phải đầu hàng vô điều kiện, góp phần quyết định thắng lợi cuối cùng cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược.

Đại tướng Lê Trọng Tấn tên thật là Lê Trọng Tố, sinh năm 1914, tại làng quê nghèo Yên Nghĩa, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Đông trong một gia đình nông dân yêu nước. Ông là người có khả năng và tư duy thiên bẩm về chỉ huy đội quân vũ trang, nên ngay từ khi tham gia cách mạng đã được giao làm Ủy viên phụ trách quân sự trong Ủy ban khởi nghĩa tỉnh Hà Đông. Cuộc khởi nghĩa gặp những tình huống bất ngờ và ngoài dự kiến, đồng chí Lê Trọng Tấn đã suy nghĩ và xác định muốn giành thắng lợi trong đấu tranh, nhất là đấu tranh vũ trang thì “…phải hiểu rõ đối tượng tác chiến và phải có kế hoạch chỉ huy thống nhất”. Đây là bài học vỡ lòng về công tác lãnh đạo, chỉ huy của Ông và nó đã có ảnh hưởng quyết định đến phong cách chỉ huy của Đại tướng Lê Trọng Tấn.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp và tướng Lê Trọng Tấn

1. Đại tướng Lê Trọng Tấn với công tác xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng của Đảng

Sau Cách mạng tháng Tám một thời gian ngắn, đồng chí Lê Trọng Tấn được điều đi Tây Bắc phụ trách một chi đội Tây Tiến. Dưới sự chỉ huy của Ông chi đội này sau đó phát triển thành Trung đoàn Sơn La (Trung đoàn 148). Khi mới thành lập đội ngũ cán bộ quân sự còn thiếu trầm trọng, Ông lựa chọn trong lớp cán bộ, chiến sỹ cùng lên Tây Bắc (phần lớn xuất thân từ Hà Nội, Hà Đông, Sơn Tây và một số tỉnh đồng bằng) và một số thanh niên ưu tú người dân tộc, để huấn luyện trở thành những chỉ huy và chiến sỹ nòng cốt trong đơn vị.

Hoạt động ở địa bàn Tây Bắc, nơi phần lớn đồng bào các dân tộc chưa được hưởng không khí của Cách mạng Tháng Tám, nơi thực dân Pháp lập ra “xứ Thái tự trị” để cai trị và mua chuộc đồng bào ta, đồng chí Lê Trọng Tấn suy nghĩ rất nhiều về tổ chức vũ trang cho trung đoàn là hết sức cần thiết trong lúc này. Tháng 4 năm 1947, Đội vũ trang tuyên truyền mang phiên hiệu 88 ra đời với 30 cán bộ, chiến sỹ gồm cả người Kinh và các dân tộc ít người được chọn lựa kỹ. Từ những kinh nghiệm ban đầu của Đội 88, sau đó không lâu, đội vũ trang tuyên truyền của tỉnh, các đội xung phong Trung Dũng, Quyết Tiến cũng đã được thành lập. Bước phát triển nhanh chóng của lực lượng vũ trang cách mạng vùng Tây Bắc có vai trò to lớn của đồng chí Lê Trọng Tấn.

Khi được cử giữ chức Khu phó Liên khu 10, theo chỉ thị của Bộ và kế hoạch của Liên khu, đồng chí Lê Trọng Tấn đã trực tiếp chỉ đạo việc xây dựng đội xung phong Lào - Bắc, xây dựng cơ sở từ phía Nam Mộc Châu trên Biên Giới Việt - Lào, mở đường quốc tế từ Việt Nam qua Lào và mở đường xuống phía Nam. Theo thỏa thuận giữa ta và bạn, đội xung phong Lào - Bắc có cả cán bộ người Việt và Lào cùng tham gia, đây là một trong những tổ chức đầu tiên mang tính chất liên minh chiến đấu đặc biệt giữa quân đội và nhân dân hai nước. Cán bộ chiến sỹ Việt - Lào còn nhớ rõ tình bạn ấm áp, đậm đà thủy chung giữa đồng chí Lê Trọng Tấn và đồng chí Kay-xỏn Phôn-vi-hản như một biểu tượng đẹp về tình hữu nghị Việt - Lào anh em.

Năm 1949, đồng chí Lê Trọng Tấn được bổ nhiệm làm Trung đoàn trưởng kiêm Chính ủy Trung đoàn 209. Rồi tiếp đó là Đại đoàn trưởng, Phó Bí thư Đảng ủy Đại đoàn 312. Các đơn vị do Ông chỉ huy, trực tiếp tham gia các chiến dịch lớn, góp phần tạo nên các chiến thắng vang dội của Quân đội ta ở Biên Giới (1950), Hòa Bình (1951), Tây Bắc (1952), Thượng Lào (1953), Điện Biên Phủ (1954)… Để giành được thắng lợi, trong mỗi trận đánh, mỗi chiến dịch, đồng chí Lê Trọng Tấn rất chú trọng đến khâu xây dựng tổ chức, lực lượng. Đồng chí đặc biệt coi trọng vai trò của người chỉ huy và xác định người tiểu đội trưởng, trung đội trưởng là những hạt nhân trong chiến đấu; trận đánh có giành thắng lợi hay không trước hết là ở hành động chỉ huy và tinh thần anh dũng hy sinh chiến đấu của các tiểu đội trưởng, trung đội trưởng, họ thực sự là những tấm gương cho chiến sỹ noi theo.

Tướng Lê Trọng Tấn  và tướng Trần Độ tại rừng miền Đông Nam Bộ trong kháng chiến chống Mỹ.

Kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, thực hiện chủ trương của Đảng và Bác Hồ về xây dựng Quân đội Nhân dân từng bước tiến lên chính quy, hiện đại; đồng chí Lê Trọng Tấn được cử giữ chức Hiệu trưởng Trường Sỹ quan Lục quân 1. Tại đây, Đồng chí tham gia chỉ đạo và trực tiếp tổng kết kinh nghiệm kháng chiến chống thực dân Pháp, làm tư liệu giảng dạy cho học viên. Từ khi Mỹ còn chưa đánh phá miền Bắc, đồng chí Lê Trọng Tấn đã chỉ đạo nhà trường kết cấu xây dựng chương trình huấn luyện - đào tạo có giả định Mỹ đánh miền Bắc đưa vào giáo trình giảng dạy trong trường, các học viên được thoải mái tự do tranh luận các phương án tác chiến. Khi chỉ đạo công tác huấn luyện cán bộ đưa vào Nam, Đồng chí chú trọng đến sức dẻo dai khi hành quân, khả năng sử dụng chông mìn, bẫy lựu đạn. Đồng chí Lê Trọng Tấn quan niệm phải huấn luyện cho học viên những gì mà chiến trường đòi hỏi.

Năm 1964, đồng chí Lê Trọng Tấn được Đảng và Bác Hồ cử vào miền Nam và giữ chức Phó Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam, Ủy viên Quân ủy Miền. Gắn bó với chiến trường miền Nam trong cuộc trường chinh gian khổ chống đế quốc Mỹ xâm lược, đồng chí Lê Trọng Tấn cùng các tướng lĩnh tài ba khác đã tiến hành xây dựng, củng cố và phát triển lực lượng vũ trang cách mạng miền Nam; đặc biệt là xây dựng, phát triển lực lượng chủ lực Miền thành các trung đoàn, sư đoàn chủ lực có đủ điều kiện độc lập tác chiến hoặc phối hợp chặt chẽ với lực lượng vũ trang địa phương chiến đấu trên từng vùng, địa bàn khác nhau. Từ đó, lực lượng vũ trang cách mạng miền Nam đã có đủ khả năng mở các chiến dịch, đánh bại các cuộc hành quân càn quét của sư đoàn hoặc nhiều sư đoàn địch được hỏa lực không quân và pháo binh chi viện.

Sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mùa Xuân 1968, đồng chí Lê Trọng Tấn được điều động ra Bắc đảm nhiệm chức Tổng Tham mưu phó phụ trách tác chiến. Trong thời gian từ 1968 đến 1975, trên cương vị mới, Ông rất chú trọng đến việc tổ chức nghiên cứu cách đánh phù hợp với từng chiến trường, từng đối tượng khác nhau. Để đáp ứng yêu cầu của từng chiến trường thì công việc tổ chức, xây dựng lực lượng, biên chế, trang bị của các đơn vị; công tác chỉ đạo huấn luyện; tổ chức hiệp đồng binh chủng, quân chủng; tổ chức diễn tập… được Ông đặc biệt chú trọng. Trong quá trình xây dựng các phương án, chuẩn bị lực lượng, đồng chí Lê Trọng Tấn được Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương cử làm Tư lệnh một số chiến dịch quan trọng như Đường 9 - Nam Lào (1971), Trị - Thiên (1972)... Trong thời gian này, Ông đã có công lớn trong việc xây dựng các binh đoàn chủ lực cơ động của Bộ.

Tướng Lê Trọng Tấn nghiên cứu tình hình chiến trường miền Nam (năm 1965).