ĐẠI TƯỚNG LÊ TRỌNG TẤN

Đại tướng Lê Trọng Tấn (1914–1986), tên thật Lê Trọng Tố, bí danh Ba Long, là một trong những vị tướng xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, ông đã trực tiếp chỉ huy nhiều chiến dịch, trận đánh quan trọng, để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử nghệ thuật quân sự Việt Nam. Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng đánh giá ông là “người chỉ huy kiên cường, lỗi lạc, người bạn chiến đấu chí thiết”.

Đại tướng Lê Trọng Tấn sinh ngày 1/10/1914 tại làng Nghĩa Lộ, xã Yên Nghĩa, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây, nay thuộc thành phố Hà Nội. Xuất thân trong một gia đình trí thức, ông sớm có tinh thần yêu nước và ý thức trước cảnh đất nước bị thực dân thống trị.

Năm 1944, ông từ bỏ cuộc sống đang có để tham gia cách mạng. Ban đầu, ông được giao làm công tác địch vận tại khu vực Hoàng Mai, Hà Nội, sau đó tham gia Ủy ban Khởi nghĩa Hà Đông, phụ trách quân sự. Trong Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, ông trực tiếp chỉ huy lực lượng tự vệ chiếm đồn Đồng Quan bằng mưu trí, táo bạo, không phải nổ súng. Đây là một trong những dấu ấn đầu tiên cho thấy năng lực tổ chức và chỉ huy quân sự của ông.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Lê Trọng Tấn từng đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy. Năm 1950, khi Đại đoàn 312 được thành lập, ông trở thành Đại đoàn trưởng đầu tiên. Ông trực tiếp chỉ huy đơn vị tham gia nhiều chiến dịch lớn và đặc biệt ghi dấu ấn tại Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

Tại Điện Biên Phủ, Đại đoàn 312 do ông chỉ huy tham gia tiến công vào khu vực phía Đông tập đoàn cứ điểm Mường Thanh. Những trận đánh quyết liệt đã góp phần đập tan tập đoàn cứ điểm mạnh nhất của quân Pháp tại Đông Dương. Ngày 7/5/1954, quân ta tiến vào Sở chỉ huy tập đoàn cứ điểm, bắt sống tướng De Castries, góp phần làm nên thắng lợi lịch sử Điện Biên Phủ.

Sau năm 1954, Đại tướng Lê Trọng Tấn tiếp tục giữ nhiều trọng trách quan trọng trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông tham gia xây dựng lực lượng, huấn luyện, nghiên cứu nghệ thuật quân sự và trực tiếp chỉ đạo nhiều chiến dịch trên các chiến trường.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ông là một trong những cán bộ chỉ huy cấp cao có nhiều đóng góp quan trọng. Ông trực tiếp tham gia chỉ đạo nhiều chiến dịch lớn, góp phần xây dựng và phát triển nghệ thuật tác chiến hiệp đồng binh chủng của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Đỉnh cao trong sự nghiệp chỉ huy của Đại tướng Lê Trọng Tấn là Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975. Trên cương vị Tư lệnh hướng tiến công phía Đông, ông chỉ huy các đơn vị quân đội tiến vào Sài Gòn, đánh chiếm các mục tiêu quan trọng và tiến về khu vực trung tâm thành phố. Chiến dịch toàn thắng ngày 30/4/1975, chính quyền Sài Gòn tuyên bố đầu hàng, miền Nam được hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất.

Từ một cán bộ chỉ huy cấp phân đội, Lê Trọng Tấn từng bước trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu và giữ nhiều cương vị quan trọng như Đại đoàn trưởng, Phó Tổng Tham mưu trưởng, Tổng Tham mưu trưởng và Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Ông có mặt ở nhiều chiến trường quan trọng, từ Bắc vào Nam, từ cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ đến nhiệm vụ bảo vệ biên giới và làm nghĩa vụ quốc tế.

Điểm nổi bật trong phong cách chỉ huy của Đại tướng Lê Trọng Tấn là quyết đoán, sâu sát, nghiêm túc nhưng nhân văn; coi trọng thực tiễn chiến trường và đặc biệt quan tâm đến sinh mạng của cán bộ, chiến sĩ. Ông luôn yêu cầu người chỉ huy phải đánh giá đúng tình hình, nắm chắc địch, nắm chắc ta, lựa chọn phương án phù hợp và hạn chế thấp nhất tổn thất về người.

Chính tài năng quân sự, bản lĩnh và phẩm chất của ông đã tạo nên niềm tin lớn trong cán bộ, chiến sĩ. Ông được đánh giá là một vị tướng có năng lực tổ chức chiến đấu, chỉ huy tác chiến và xử trí tình huống linh hoạt. Trong nhiều tài liệu và hồi ức, ông được nhắc đến như một trong những vị tướng trận mạc tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Trong sự nghiệp quân sự, Đại tướng Lê Trọng Tấn lần lượt được phong quân hàm Thiếu tướng năm 1961, Trung tướng năm 1974, Thượng tướng năm 1980 và Đại tướng năm 1984. Ông qua đời ngày 5/12/1986 tại Hà Nội.

Cuộc đời Đại tướng Lê Trọng Tấn gắn liền với những dấu mốc quan trọng của lịch sử dân tộc. Từ Đồng Quan đến Điện Biên Phủ, từ chiến trường miền Nam đến Chiến dịch Hồ Chí Minh, ông đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Đại tướng Lê Trọng Tấn mãi là tấm gương sáng về bản lĩnh của người chỉ huy, tư duy quân sự, tinh thần quyết đoán và trách nhiệm đối với cán bộ, chiến sĩ. Những đóng góp của ông góp phần làm phong phú nghệ thuật quân sự Việt Nam, đồng thời để lại bài học quý báu cho các thế hệ cán bộ, sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.