Đại tướng Lê Trọng Tấn - Chiến thắng Cánh Đồng Chum mùa khô 1971 – 1972

Cuối năm 1971, cao nguyên Cánh Đồng Chum – Xiêng Khoảng (Lào) chìm trong khói lửa ngút trời. Đây là địa bàn chiến lược yết hầu, nơi tiếp giáp với biên giới phía Tây của miền Bắc Việt Nam và khống chế toàn bộ Thượng Lào.

Để biến nơi đây thành "bàn đạp thép", Mỹ và phái hữu Lào dưới sự bảo trợ của CIA đã huy động lực lượng đặc biệt Vàng Pao phối hợp cùng hàng chục tiểu đoàn lính bộ binh, pháo binh Thái Lan mở cuộc hành quân lấn chiếm quy mô lớn. Đối phương xây dựng hệ thống căn cứ phòng ngự liên hoàn kiên cố trên các điểm cao hiểm trở, được hỏa lực không quân Mỹ – đặc biệt là các pháo đài bay B-52 – yểm trợ tối đa suốt ngày đêm.

Trước tình hình đó, Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam phối hợp cùng Bộ chỉ huy Quân Giải phóng nhân dân Lào quyết định mở Chiến dịch tiến công Cánh Đồng Chum – Mường Súi (mùa khô 1971 – 1972). Người được tin tưởng trao trọng trách Tư lệnh chiến dịch là Trung tướng Lê Trọng Tấn – vị tướng tài ba có biệt danh "Zhukov của Việt Nam", nổi tiếng với tư duy quân sự sắc sảo, đánh chắc thắng và sở trường đánh hiệp đồng binh chủng quy mô lớn.

Đại tướng lê Trọng Tấn(ảnh tư liệu)

Ngay khi đặt chân đến sở chỉ huy tiền phương giữa đại ngàn Thượng Lào, tướng Lê Trọng Tấn không vội vàng phát lệnh tác chiến theo các phương án cũ. Ông lội bộ hàng chục cây số đường rừng, trực tiếp leo lên các đài quan sát bí mật trên đỉnh núi đá để soi kính ngắm địa hình Cánh Đồng Chum.

Tướng Tấn chỉ tay ra thảo nguyên bao la xen lẫn các mỏm đồi đá vôi lởm chởm, phân tích cặn kẽ với ban tham mưu: – Địch ỷ vào đồi cao, công sự bê tông và hỏa lực bom pháo Mỹ để làm chỗ dựa. Chúng nghĩ ta chỉ biết đánh du kích, đánh luồn sâu ban đêm. Nếu ta chỉ dùng bộ binh xung phong đánh vỗ mặt vào các cụm cứ điểm trên đồi cao, thương vong sẽ vô cùng lớn. Trận này, ta phải đánh theo cách mới: Đánh hiệp đồng binh chủng lớn, dùng hỏa lực áp chế hỏa lực, dùng xe tăng làm mũi giáo thọc sâu.

Kế hoạch của vị Tư lệnh táo bạo đến mức khiến nhiều cán bộ ban đầu không khỏi băn khoăn: Làm sao đưa được những cỗ xe tăng nặng hàng chục tấn và hàng chục khẩu pháo hạng nặng vượt qua hàng trăm cây số đường núi dốc đứng, qua mạng lưới trinh sát và "mắt thần" máy bay AC-130 của Mỹ để vào tận lòng chảo Cánh Đồng Chum mà vẫn giữ được bí mật?

Bằng tài thao lược và kinh nghiệm tổ chức phi thường, tướng Lê Trọng Tấn đã chỉ đạo một chiến dịch nghi binh và mở đường ngoạn mục:

• Công binh và bộ đội ta mở các tuyến đường ngụy trang kín đáo dưới vòm lá rừng, ban ngày phủ cành cây tươi, đêm đến mới bạt núi cho cơ giới nhích từng mét.

Ngày 18 tháng 12 năm 1971, lệnh mở màn chiến dịch phát ra.

Giữa lúc liên quân Mỹ – Thái Lan – Vàng Pao còn đang chủ quan cho rằng đối phương chưa thể tập kết đủ lực lượng, mặt đất Cánh Đồng Chum bỗng rung chuyển dữ dội. Hàng trăm khẩu pháo hạng nặng của ta đồng loạt gầm vang, bắn cấp tập trút bão lửa chính xác xuống các căn cứ đầu não ở Phu Tôn, Phu Keng, Bản Đôn.

Ngay khi làn pháo vừa dứt, từ các cánh rừng rậm rạp, những chiếc xe tăng của ta bất ngờ gầm rú lao thẳng ra thảo nguyên bằng phẳng, dẫn đầu các trung đoàn bộ binh thọc sâu xé toạc các tuyến phòng thủ. Sự xuất hiện đường hoàng của xe tăng và pháo binh hạng nặng giữa ban ngày tạo nên cú sốc tâm lý khủng khiếp. Lính đánh thuê Thái Lan và phỉ Vàng Pao hoảng loạn bỏ công sự tháo chạy tán loạn, đội hình phòng ngự liên hoàn bị bẻ gãy chỉ trong chớp mắt.

Tại sở chỉ huy, tướng Lê Trọng Tấn giữ phong thái điềm tĩnh lạ kỳ. Mắt ông không rời tấm bản đồ tác chiến, liên tục đưa ra những mệnh lệnh chớp nhoáng, sắc bén: chia cắt không cho địch co cụm phản kích, tung các phân đội đặc công luồn sâu đánh chiếm sân bay và trận địa pháo đối phương, triệt phá đường rút lui về hướng Mường Súi và Long Chẹng.

Chỉ sau ít ngày đêm tiến công dồn dập, liên quân Việt – Lào dưới sự chỉ huy của Tư lệnh Lê Trọng Tấn đã đập tan hoàn toàn tập đoàn phòng ngự kiên cố của địch, tiêu diệt và bắt sống hàng ngàn tên lính Thái Lan và Vàng Pao, bắn rơi hàng chục máy bay, thu giữ vô số vũ khí trang bị và giải phóng hoàn toàn khu vực Cánh Đồng Chum – Mường Súi.

Chiến thắng Cánh Đồng Chum mùa khô 1971 – 1972 là một mốc son chói lọi trong lịch sử liên minh chiến đấu Việt – Lào. Đó không chỉ là thắng lợi về mặt giải phóng lãnh thổ, mà còn là bước trưởng thành vượt bậc về nghệ thuật tác chiến hiệp đồng binh chủng quy mô lớn của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Dấu ấn của Đại tướng Lê Trọng Tấn tại chiến trường Cánh Đồng Chum một lần nữa khẳng định chân dung của một nhà cầm quân lỗi lạc: quyết đoán, mưu lược, luôn biết tìm ra điểm yếu chí mạng của đối phương và tung đòn sấm sét quyết định vào đúng thời khắc lịch sử.