Đại tướng Lê Trọng Tấn - “Họp ít, họp ngắn” và những trận đánh đi vào lịch sử

Có những vị tướng được nhớ đến bởi tài thao lược. Có những người được nhắc tên bởi những chiến thắng. Nhưng với Đại tướng Lê Trọng Tấn (1914–1986), phía sau tài năng quân sự xuất chúng còn là một phẩm chất khiến đồng đội kính phục: luôn đặt sinh mạng người lính lên trên những điều không cần thiết.

Tên thật Lê Trọng Tố, quê ở Nghĩa Lộ, Yên Nghĩa, Hoài Đức, Hà Tây (nay thuộc Hà Nội), ông trưởng thành qua những năm tháng chiến tranh và trở thành một trong những nhà chỉ huy quân sự xuất sắc nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam. Năm 1984, ông được phong quân hàm Đại tướng, từng giữ cương vị Tổng Tham mưu trưởng thứ ba và Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng đánh giá Lê Trọng Tấn là “một trong những vị tướng giỏi nhất Việt Nam qua các thời đại”. Nhưng có lẽ, muốn hiểu tài năng của ông, phải nhìn vào những chiến trường nơi ông đã đi qua.

Điện Biên Phủ – năm 1954, trên cương vị Đại đoàn trưởng Đại đoàn 312, Lê Trọng Tấn chỉ huy lực lượng tiến công vào khu vực trung tâm tập đoàn cứ điểm. Ngày 7/5/1954, quân ta đánh chiếm sở chỉ huy, bắt sống tướng De Castries, khép lại chiến dịch Điện Biên Phủ bằng một chiến thắng vang dội.

Hơn hai mươi năm sau, lịch sử lại đặt ông vào một vị trí quyết định. Mùa Xuân năm 1975 – Chiến dịch Hồ Chí Minh. Trên cương vị Phó Tư lệnh chiến dịch, Tư lệnh cánh quân phía Đông, ông chỉ huy các lực lượng tiến công thần tốc về Sài Gòn. Ngày 30/4/1975, các đơn vị thuộc cánh quân tiến vào Dinh Độc Lập, góp phần quyết định vào thắng lợi cuối cùng của chiến dịch và sự sụp đổ của chính quyền Sài Gòn.

Từ Điện Biên Phủ đến mùa Xuân 1975, tên tuổi Lê Trọng Tấn gắn với những thời khắc mà lịch sử dân tộc chuyển mình. Ông còn tham gia chỉ huy nhiều chiến dịch lớn như Đường 9 – Nam Lào (1971), Trị – Thiên (1972), Huế – Đà Nẵng (1975), để lại dấu ấn đậm nét trong nghệ thuật quân sự Việt Nam. Nhưng giữa những trang sử đầy khói lửa, người ta vẫn nhớ một câu nói rất đời thường của vị tướng:

“Họp ít, họp ngắn để giảm thương vong bộ đội.”

Chỉ một câu nói, nhưng đủ để nhìn thấy tấm lòng của một vị tướng.

Với ông, chiến thắng không thể được đánh đổi bằng những tổn thất không cần thiết. Mỗi quyết định của người chỉ huy phải hướng đến mục tiêu cuối cùng: hoàn thành nhiệm vụ và bảo toàn lực lượng.

Có lẽ vì thế, ông được giới quân sự đánh giá cao không chỉ ở sự quyết đoán, mà còn ở tư duy thực tế, sắc bén và luôn hướng tới hiệu quả chiến đấu. Một số người còn ví ông với “Zhukov của Việt Nam” bởi phong cách chỉ huy mạnh mẽ và khả năng xử lý những chiến trường phức tạp.

Đại tướng Lê Trọng Tấn qua đời năm 1986. Năm 2007, ông được truy tặng Huân chương Sao Vàng, cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Một đời binh nghiệp. Những chiến trường lớn. Những quyết định lịch sử. Và trên hết là một nguyên tắc giản dị: người lính phải được trở về.

Đó có lẽ là vẻ đẹp sâu nhất của một vị tướng: biết cách giành chiến thắng, nhưng không bao giờ quên cái giá của chiến thắng. Lê Trọng Tấn – vị tướng của những trận đánh quyết định, của tư duy quân sự sắc bén và của một trái tim luôn hướng về người lính.