Đại tướng Lê Trọng Tấn – Người chỉ huy tài năng của Quân đội nhân dân Việt Nam

Lê Trọng Tấn (1914–1986), tên thật là Lê Trọng Tố, sinh tại thôn Nghĩa Lộ, xã Yên Nghĩa, huyện Hoài Đức (nay thuộc thành phố Hà Nội), trong một gia đình có truyền thống yêu nước và hiếu học. Thuở nhỏ, ông học tại Trường Bưởi, nổi tiếng học giỏi, yêu thích võ thuật và bóng đá. Ông từng phục vụ trong lực lượng lính khố đỏ của quân đội Pháp với cấp bậc đội nên được gọi là "Đội Tố". Năm 1944, ông tham gia Việt Minh, tích cực hoạt động trong phong trào cách mạng và sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, ông lần lượt giữ các chức vụ Trung đoàn trưởng, Quyền Khu trưởng Khu XIV, Khu phó Liên khu X và năm 1950 trở thành Đại đoàn trưởng đầu tiên của Đại đoàn 312 (Đại đoàn Chiến thắng), một trong những đại đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, Đại đoàn 312 do ông chỉ huy đã đánh trận mở màn tại cứ điểm Him Lam và kết thúc chiến dịch bằng việc tiến vào Sở Chỉ huy, bắt sống tướng Christian de Castries cùng Bộ chỉ huy tập đoàn cứ điểm.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Lê Trọng Tấn được giao nhiều trọng trách quan trọng trong xây dựng và chỉ huy quân đội. Ông giữ chức Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam và Phó Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam với bí danh "Ba Long". Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông là người trực tiếp chỉ huy hoặc tham gia chỉ huy nhiều chiến dịch lớn như Mậu Thân 1968, Đường 9 – Nam Lào, Cánh Đồng Chum, Trị Thiên năm 1972, Huế – Đà Nẵng năm 1975 và đặc biệt là Chiến dịch Hồ Chí Minh với cương vị Phó Tư lệnh chiến dịch kiêm Tư lệnh cánh quân phía Đông. Chính cánh quân do ông chỉ huy đã tiến công thần tốc, đưa Lữ đoàn xe tăng 203 tiến vào Dinh Độc Lập, góp phần quyết định vào thắng lợi lịch sử ngày 30 tháng 4 năm 1975, hoàn thành sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau năm 1975, ông tiếp tục giữ các chức vụ Viện trưởng Học viện Quân sự Cao cấp, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam và Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Cuối năm 1978, đầu năm 1979, ông chỉ huy các lực lượng vũ trang Việt Nam trong cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và chiến dịch đánh đổ chế độ diệt chủng Khmer Đỏ tại Campuchia. Năm 1984, ông được phong quân hàm Đại tướng. Lê Trọng Tấn được đánh giá là một trong những vị tướng xuất sắc nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam, nổi tiếng với tài thao lược, bản lĩnh chỉ huy, sự quyết đoán và đức tính liêm khiết. Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng nhận xét ông là "người chỉ huy kiên cường, lỗi lạc", còn nhiều nhà quân sự xem ông là một trong những danh tướng tiêu biểu của Việt Nam thời hiện đại. Ông qua đời ngày 5 tháng 12 năm 1986 khi đang giữ cương vị Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam và được truy tặng Huân chương Sao Vàng cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.