Đại tướng Lê Trọng Tấn - tư lệnh trưởng của những chiến trường nóng bòng
Khi cầm quân, Đại tướng Lê Trọng Tấn luôn được cán bộ chiến sĩ dưới quyền tin tưởng, sẵn sàng cùng ông chiến đấu, hy sinh để giành thắng lợi. Thắng lợi trong từng trận đánh, tất yếu có hy sinh, đổ máu. Người mà ông nhớ nhất là những chiến sĩ đã bỏ mình nơi chiến trận, mãi mãi không trở về. Ông không bao giờ chấp nhận câu nói: “Trận này ta thiệt hại không đáng kể”. Với ông xương máu của chiến sĩ là vô giá và luôn thận trọng tìm ra cách đánh ít tổn thất nhất. Sau này mỗi khi có thời gian và điều kiện, ông trở lại chiến trường, đến các nghĩa trang thắp hương cho các liệt sĩ. Không ít lần, mắt ông đã đỏ hoe vì xúc động, thương tiếc đồng đội.
Có một câu chuyện ít người biết. Trong một trận đánh bảo vệ biên giới, ta không thành công. Thủ tướng Phạm Văn Đồng có nhiều ý kiến và phê phán khá gay gắt về trận đánh này. Thủ tướng chất vấn: “Trách nhiệm này thuộc về ai?”. Dù không chỉ huy trực tiếp nhưng trước thất bại của trận đánh và sự hy sinh của chiến sĩ, Đại tướng Lê Trọng Tấn vẫn đứng lên trả lời: “Thưa anh, trách nhiệm thuộc về tôi- Tổng tham mưu trưởng”. Một hành động, một tấm gương của một vị tướng dày dạn trận mạc, lừng lẫy chiến công nhưng sẵn sàng dám chịu trách nhiệm, nhận lỗi cho cấp dưới khiến mọi người càng tin yêu, khâm phục.
Gần trọn đời chinh chiến, tên tuổi ông gắn với các chiến trường ở nhiều miền quê trong cả nước. Danh tiếng ông vang xa trong nước và quốc tế. Nhưng, trước hết tướng Lê Trọng Tấn vẫn là một người con sinh ra và lớn lên ở thủ đô. Từ trong sâu thẳm trái tim mình, ông vẫn giành cho Hà Nội một tình cảm đặc biệt. Khi đã là cán bộ cấp cao ông vẫn sống khiêm nhường trong một căn nhà nhỏ ở phố Hoàng Diệu, sau chuyển sang phố Lý Nam Đế. Mỗi khi xe đi trên đường đê sông Hồng, đôi mắt vị Đại tướng lại trở lên xa xăm, dõi về khu Đầm Trấu nhớ thủa bé theo cha đi dạy học hoặc bãi Phúc Xá kia, lúc thiếu thời say sưa cùng trái bóng...
Đại tá, GS, TS Lê Đông Hải, nguyên Viện trưởng Phân viện kỹ thuật quân sự phía nam, con trai duy nhất của Đại tướng Lê Trọng Tấn vẫn không nguôi nhớ những kỷ niệm về người cha của mình. Anh nói với tôi: “Tiếng là cha con nhưng tổng thời gian tôi được gần ông không quá 2 năm”. Người gần gũi ông nhất chính là vợ ông- bà Nguyễn Thị Minh Sơn. Bà là người phụ nữ đảm đang, chăm chồng hết mực. Ngược lại ông cũng tôn trọng và thủy chung trước sau như một với bà. Ông đi chiến trường liên miên, bà ở nhà tảo tần thay ông phụng dưỡng mẹ già, chăm sóc con nhỏ. Đến khi ông đã là Đại tướng, Ủy viên trung ương Đảng rồi, ở nhà bà vẫn còn nuôi lợn, trồng rau.
Trong câu chuyện với chúng tôi, Đại tá Lê Đông Hải kể lại kỷ niệm trong thời gian cuối đời của Đại tướng Lê Trọng Tấn: “Hôm ấy, tôi từ thành phố Hồ Chí Minh ra Hà Nội để chuẩn bị sang Liên Xô công tác. Về đến nhà tôi thấy ông nằm trên võng, mặt buồn và khóe mắt long lanh ướt. Tôi lo lắng và dù chưa thật hiểu cặn kẽ nhưng tôi đoán trong ông lúc đó hình như đang có nỗi buồn và sự trăn trở lớn...Hôm sau, khi đang ở phòng chờ của sân bay Nội Bài, tôi bất ngờ khi thấy ông đột ngột xuất hiện. Với đôi mắt nặng trĩu, ông nắm chặt tay tôi. Linh cảm có gì đó không ổn, tôi xin được ở lại. Ông nhẹ nhàng bảo: “Con cứ yên tâm đi đi”. Tôi không thể ngờ được rằng đó là lần cuối cùng tôi được gặp ông. Chỉ hơn một tháng sau, từ nước Nga xa xôi, tôi bàng hoàng khi nhận được tin ông qua đời…”.
Đại tướng Lê Trọng Tấn đột ngột từ trần ngày 5-12-1986 ngay trước Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI- Đại hội Đổi mới đúng nửa tháng. Đồng chí, đồng đội và bạn bè quốc tế khóc thương một vị tướng tài ba, đức độ. Báo Grama của Đảng cộng sản Cu Ba đăng trên trang nhất tin buồn và khẳng định: “Việt Nam mất một người anh hùng”. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đánh giá: “Đại tướng Lê Trọng Tấn- người chỉ huy kiên cường, lỗi lạc, người bạn chiến đấu chí thiết”. Nghệ sĩ Nhân dân Tào Mạt khóc ông: “Anh Tấn ơi! Ngơ ngác khắp quân doanh/ Sáng họp…tối đi…sao vội thế anh?/ Đại hội chưa xong anh lên đường/ Như xưa kia Bác Hồ điện gấp/ Vẫn như ngày nào suốt đời cập rập/ “Chơ vơ dưới cửa ba nghìn khách/ Lạnh lẽo trong lòng chục vạn binh”/ Sáng như trời sang xuân/ Tối như mùa đổi tiết…”.
